Zaterdag 24/10/2020

ReportageAvondklok Antwerpen

Op stap in Antwerpen tijdens de avondklokpauze: ‘Het is een bijna repressieve maatregel’

We keren terug naar de Dageraadplaats, waar we de laatste avond voor de invoering van de avondklok ook al eens gingen kijken.Beeld Tine Schoemaker

Het is heet. Gloeiend heet. In Antwerpen zorgt dat ervoor dat je ’s nachts de straat weer op mag, en ook op mondmaskers wordt er minder streng gecontroleerd. Maar wat gebeurt er volgende week, als het kwik weer zakt?

“Of ik vanavond blijf hangen tot na 23.30 uur? Wees maar zeker”, zegt 23-jarige studente Terra De Ridder. “Het is vakantie en ik geniet er nu toch wel van om even buiten te zijn.” Ze kan dat ook, want de veelbesproken Antwerpse avondklok is tijdelijk niet van toepassing tijdens de huidige hittegolf. Voor de studente toegepaste psychologie komt de opschorting geen dag te vroeg: “Ik vind het een heel harde, bijna repressieve maatregel. Je mag nog reizen, je mag nog op kamp, of gaan shoppen over een stampvolle Meir. Maar ’s nachts buiten zitten mag niet.” Onbegrijpelijk en helemaal niet in proportie, zegt ze. “Het is toch niet dat het virus nu besmettelijker is dan overdag? En ja, mensen komen iets dichter bij elkaar als ze zatjes zijn, maar we hebben ons gezond verstand nog wel.”

Ook voor de 31-jarige Jesse De Reu, een aantal zitbanken verder, mag de avondklok snel weer worden opgeborgen. Maar nog belangrijker, zo zegt de Ikea-medewerker, is dat we de avondklok niet zomaar slikken. “Je leest overal dat het al sinds de Tweede Wereldoorlog geleden is dat er een avondklok was in België, en dat is toch opvallend. Het is een unicum, hoe je het ook draait of keert, en dat moet nauwkeurig bekeken worden door de juiste mensen.”

Jesse De Reu (31) draagt als een van de weinigen op het drukke plein een mondmasker.Beeld Tine Schoemaker

Verbijsterend en juridisch absurd

Een van die ‘juiste mensen’ is Hendrik Vuye, hoogleraar staatsrecht aan de universiteit van Namen: “De avondklok bestaat nog, dus eigenlijk word je wel geacht die na te leven, maar de regel wordt tijdelijk niet gehandhaafd. Met andere woorden, als burger ben je overgeleverd aan de willekeur van de politie.” Verbijsterend en juridisch absurd, zegt Vuye: “Dan kan je dat beter gewoon afschaffen.” Er bestaat volgens Vuye een grote kans dat dat ook zal gebeuren. “De zaak komt deze week voor de Raad van State en waarschijnlijk zal de maatregel tegen dan afgeschaft zijn. Als overheden weten dat ze weinig kans maken, schaffen ze dit vaak kort voor de zitting af. Dat hebben ze bijvoorbeeld ook gedaan met de tweedeverblijvers die niet naar de kust mochten.”

Het voornaamste probleem met de coronamaatregelen in ons land, zegt Vuye, is hoe overhaast en buiten proportie ze zijn ingevoerd: “Berx (gouverneur van de provincie Antwerpen, KL) heeft met een kanon op een mug geschoten. En nu heeft ze het heel moeilijk met dat kanon terug te schroeven. Je moet pertinente maatregelen nemen, anders verlies je je draagvlak bij de bevolking.” Dat geldt volgens hem evenzeer voor de mondmaskerplicht. Daarover zei Antwerps burgemeester Bart De Wever (N-VA) dat er enkel op drukke plaatsen controle zal zijn. Logisch, stelt Vuye: “Een te strenge mondmaskerplicht creëert enkel aversie tegen de maatregelen. Mensen zijn niet dom. Zij weten ook wel dat het geen nut heeft om een masker te dragen als je eenzaam door een bos wandelt.”

Al is het voor sommige burgers toch de duidelijkheid die primeert. Een straat verwijderd van de goedgevulde Dageraadplaats ontmoeten we omstreeks 23.30 uur Szelim Man, de uitbater van Cuichine, die net zijn restaurant heeft afgesloten. “Ik vind het makkelijker als je overal dezelfde regels hebt. Dan weet ik dat ik een mondmasker moet opzetten zodra ik buitenstap en moet ik niet eerst kijken hoe druk het is. Liever streng maar duidelijk voor mij.” De 40-jarige restauranthouder is dan ook niet te spreken over de vage communicatie omtrent mondmaskers tijdens de hittegolf. Want in tegenstelling tot burgemeester De Wever vindt gouverneur Cathy Berx – die niet tijdig beschikbaar was voor een reactie – wél dat de mondmaskerplicht overal gerespecteerd moet worden, ongeacht de drukte, ook tijdens een hittegolf. 

Uitbater van restaurant Cuichine Szelim Man (40) ziet liever strenge maar duidelijke regels. Al mag de avondklok voor de horeca ook wel zo snel mogelijk terug verdwijnen van hem. 'Nu kunnen we na onze werkuren niets meer gaan drinken samen.'Beeld Tine Schoemaker

Wat na de hittegolf?

Maar wat straks, als het buiten geen dertig graden meer is, hoe zit het dán met maatregelen? Een algemene consensus in Zurenborg lijkt zich te vormen rond ‘avondklok afschaffen, zodra het kan’. Ondanks alle bezorgdheden en het ongemak leeft er bij Antwerpenaren wel begrip voor de maatregelen, maar om die na de hittegolf weer in te voeren, daar passen de meesten voor. “Ik heb nu pas echt kunnen proeven van mijn vakantie”, zegt de 23-jarige studente. “De avondklok en algemene mondmaskerplicht gaan veel zwaarder wegen als ze terugkomen.”

Ook viroloog Marc Van Ranst pleit voor een meer gerichte mondmaskerplicht: “De regel is nodig en nuttig op plaatsen waar er veel volk is. Maar als er niemand in de buurt is om te beschermen, dan is het nutteloos.” De viroloog benadrukt wel dat het de gouverneurs en burgemeesters zijn die op het einde van de dag beslissen. Want zij kennen hun stad of gemeente het beste en alleen zij kunnen efficiënt aanduiden waar een mondmasker wél of niet zou moeten. “Je mag enkel mensen beboeten die duidelijk een risico vormen voor andere mensen. Als je de brave burger tijdens zijn eenzame avondwandeling beboet omdat hij een regeltje overtreedt, dan ben je echt verkeerd bezig.”

Het is intussen een halfuur na middernacht, slechts een uur later dan wat de avondklok beperkt zou hebben. En hoewel er beduidend meer volk op straat is dan een week eerder, slinkt het aantal nachtbezoekers met de minuut. Wie nog overblijft, is minder aanspreekbaar dan ze twee uur en acht blikjes geleden waren. Een aantal nachtbezoekers ligt uitgeteld op de vloer, zij het wel ver genoeg uit elkaar.

Ook de politie was heel de avond aanwezig, maar de meeste Antwerpenaars lieten alsnog hun mondmasker in hun zak zitten.Beeld Tine Schoemaker
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234