Maandag 05/12/2022

Vijf tipsReizen

Op reis in Europa met de wetenschapsredactie: hier vindt u de mooiste planten, bloemen en bomen

null Beeld Deborah van der Schaaf
Beeld Deborah van der Schaaf

De torens van Eiffel en Pisa, het Colosseum en de Akropolis – die vindt u wel. Welke minder bekende wetenschapswondertjes heeft Europa? De wetenschapsredactie neemt u mee op reis. Deze week: vijf floratips.

Jean-Pierre Geelen

Voel herkenning bij de Dark Hedges in Noord-Ierland

Echt weer iets voor het immer mysterieuze en mythenrijke (Noord-)Ierland: je rijdt nietsvermoedend over een weg en ineens word je overvallen door een déjà-vu. Het kan je overkomen op de Bregagh Road, een laan die tussen locaties als Armoy, The Drones en Magherahoney (zoekt u die maar even op) noordwaarts gaat.

Daar, aan het eind, sta je ineens midden op de onheilspellende, sprookjesachtige beukenlaan van Dark Hedges, die het bekende gevoel oproept. Misschien was je hier in een vorig leven, maar veel aannemelijker is dat je het beeld kent van de populaire en bejubelde fantasyserie Game of Thrones. Daarin was Dark Hedges het decor (voor de kenners: The Kingsroad) voor bonte taferelen. Met evenveel fantasie zou je in deze donkere laan achter elk van de ruim 150 imposante beuken Kate Bush in een lang gewaad kunnen zien opduiken.

De bomen werden in de 18de eeuw geplant door de familie Stuart. Hun doel was de bezoeker te imponeren bij de ingang van hun georgiaanse ‘Gracehill House’. Dat is gelukt, tot op de dag van vandaag. Vooral door de bekende Netflix-serie trekken de hellende en laaghangende bomenrijen nu drommen toeristen.

Dark Hedges in Noord-Ierland. Beeld Getty
Dark Hedges in Noord-Ierland.Beeld Getty

Reis terug in de tijd naar Bialowieza in Polen, het laatste restje Europese oerbos

Een reis naar dit Poolse laaglandbos op de grens van Polen en Wit-Rusland is een reis naar eeuwen terug. Ooit lagen grote delen van Europa er zo bij, nu is het achtduizend jaar oude Nationaal Park Bialowieza het laatste restje ‘oerbos’ in Europa.

Uitgestrekt over 876 vierkante kilometer staat het vol met eeuwenoude grenen, beuken, eiken (waaronder zomereiken met een hoogte van 40 meter), elzen en sparren, die onderdak bieden aan onder meer de wolf, de lynx en de bizon.

De flora in het nationaal park bestaat uit zo’n duizend soorten planten. Daaronder bevinden zich diverse orchideeën en soorten waarvan alleen de naam al mooi is: de Europese trollius, geitenbaard, bokjessteenbreek en poelgentiaan. Er overheerst de heerlijk herfstige geur van rottend hout, schimmels en paddestoelen. Logisch dat Unesco het gebied al in 1979 tot werelderfgoed verklaarde.

Bestaat het paradijs dan echt? Helaas, de praktijk blijkt weer eens weerbarstig. In januari dit jaar riep Unesco Polen op te wachten met het aanleggen van grenshekken dwars door het beschermde gebied. De hekken moeten asielzoekers uit Wit-Rusland tegenhouden, Unesco wil garanties dat die operatie de zeldzame flora niet schaadt.

 Bizon met jong in Bialowieza, Polen. Beeld Raymond Gehman
Bizon met jong in Bialowieza, Polen.Beeld Raymond Gehman

Vergaap je aan de hoogste boom van Europa, de Karri Knight in Valle de Canas, Portugal

Op de website Monumentaltrees.com staat hij geregistreerd onder nummer 8.314: de Karri Knight, zoals hij gedoopt is, een eucalyptus in het Portugese dorp Valle de Canas (nabij studentenstad Coimbra). Officieel de hoogste boom van Europa, die met een gemeten hoogte van 72,9 meter uittorent boven enkele soortgenoten die rond een armzalige 60 meter zijn blijven steken. Nog altijd lijkt de rek er niet uit: in 2010 bedroeg de omtrek van zijn bast 5,68 meter, in 2017 5,71 meter.

De Eucalyptus diversicolor, zoals zijn Latijnse soortnaam luidt, is een snelle groeier, en mede daarom omstreeks 1890 aangeplant in het kader van herbebossing. De boom, die bloeit van mei tot december, groeit van nature in Australië en was in Portugal naar verluidt zo uitheems dat geen insect zich erin waagde.

Syd Howells, een boomklimmer die wetenschappelijk onderzoek doet en de Karri Knight beklom om zijn lengte te meten, beschreef in 2015 op poëtische wijze de schoonheid van die ervaring: “Een enorme, schone, gladde kolom die door zijn eigen sporadische baldakijn oprijst als een marmeren pilaar, onderbroken door oude wonden en littekens die alleen maar bijdragen aan de illusie van verouderde architectuur.”

Boomklimmer Syd Howells bij de Karri Knight in Portugal. Beeld Andrew Walmsley / Alamy
Boomklimmer Syd Howells bij de Karri Knight in Portugal.Beeld Andrew Walmsley / Alamy

Laat u fotograferen in Tnjri, de breedste boom van Europa, in Ghirmizi Bazar, Georgië

Daar valt niet tegenop te boomknuffelen: een oosterse plataan met een omtrek van 27 meter. De breedste boom van Europa? Wel als we rekkelijk zijn en de locatie in Georgië (lid van de Raad van Europa en tal van andere Europese organisaties, maar geen lid van de EU) voor lief nemen. Daar, in het stadje Ghirmizi Bazar, provincie Goeria, vinden we – oefent u vooraf even op de juiste tongval – Tnjri.

De omtrek van deze bijzondere boom is gemeten op borsthoogte, aan de wortelbasis bedraagt die zelfs 31,5 meter. Een bijzonderheid dus. Ook al omdat dit exemplaar manshoge holten heeft aan de basis, wat hem voor toeristen en andere bezoekers aantrekkelijk maakt voor instagrammable plaatjes.

De oosterse plataan kan tot wel tweeduizend jaar oud worden. De Georgische reus Tnjri is naar schatting van onderzoekers nu zo’n 2.070 jaar oud. Wie het natuurwonder zelf wil aanschouwen, moet dus snel zijn.

De boom Tnjri heeft een omtrek van 27 meter en is naar schatting zo’n 2.070 jaar oud. Beeld  TravelStrategy / Alamy
De boom Tnjri heeft een omtrek van 27 meter en is naar schatting zo’n 2.070 jaar oud.Beeld TravelStrategy / Alamy

Ontsnap aan een strandvakantie bij de hottentotvijgen in de Portugese streek Alentejo

Velen kennen de Portugese Algarve als lustoord voor zonaanbidders, maar wie wil ontsnappen aan het Benidormsfeertje van een strandvakantie heeft maar een klein stukje landinwaarts een totaal andere ervaring. Kenners roemen de Alentejo-streek (grofweg het gebied van de Algarve-kust tot aan de rivier de Taag) om zijn rijke flora.

Neem de hottentotvijg – alleen al voor die exotische naam zou je eropuit trekken. Hoewel geïmporteerd uit Zuid-Afrika en op meerdere plekken in zuidelijk Europa te zien, is deze chorão das praisas met zijn paarse bloemen en vlezige bladeren een feest voor de plantenliefhebber.

In het dorpje Mértola, in de zuidelijke Guadiana-vallei, staat bovendien een 100-jarige steeneik, die met zijn reusachtige omvang in 2019 als derde eindigde in de verkiezing van de Europese Boom van het Jaar.

Floristen bloeien verder op van de calla-lelie, de blauwe iris, rode klaver, blauwe lupines en de vele soorten orchideeën die in het gebied te vinden zijn. Ook groeien er ‘de vijf wonden van Christus’, oftewel wilde rozemarijn, tijm, lavendel, varens en oerbomen. Dan weet de plantenliefhebber bijna zeker: de hemel is nabij. En dat op een steenworp van de verdorven lustoorden.

De Portugese Alentejo-streek staat bekend om zijn rijke flora. Beeld  Getty
De Portugese Alentejo-streek staat bekend om zijn rijke flora.Beeld Getty

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234