Woensdag 25/05/2022

Op naar nieuw straatprotest in Venezuela

An Vranckx is geaffilieerd met de vakgroep conflict en ontwikkeling van de Universiteit Gent.

Nieuws uit Venezuela klinkt al lang niet meer sympathiek. Protesten tegen de regering houden al lang aan en maken wel erg veel dodelijke slachtoffers. Op 29 juli waren dat er op zijn minst zestien; het grote gros daarvan burgers, sommigen nog erg jong. Onmiddellijke aanleiding tot het protest betrof een regeringsinitiatief om een grondwetgevende vergadering samen te stellen.

Kunnen gemoederen daarover zo hoog oplaaien? Berichten uit Venezuela die de voorbije jaren ons nieuws nog haalden, werden meegezogen in klaagverhalen over een 'belegerd socialisme' dan wel pleidooien om het 'tropisch marxisme' te stoppen dat een land en zijn burgers een economisch moeras indrijft. Venezuela werd inzet van een ideologische strijd - geen geschenk voor een pers die er neutraal over wenst te berichten.

Aan beide kanten van de controverse bestaat nochtans hierover consensus: met de Venezolaanse staatsbegroting gaat het niet goed; en het gros van de bevolking lijdt honger, nu er nauwelijks nog consumptiegoederen worden geïmporteerd om te voorzien in de behoeften van een gestaag aangroeiende, verstedelijkte bevolking. Die invoer werd gefinancierd met deviezen, waarvan Venezuela nog niet zo erg lang geleden een onuitputtelijke voorraad leek te hebben door de aardolie op te pompen, te exporteren en aan een hoge internationale marktprijs te verkopen. Dat die marktprijs nu aanzienlijk lager ligt dan een decennium geleden, is een van vele redenen die de deviezenvoorraad uitdroogde. De Venezolaanse economie is ook meer dan ooit afhankelijk van dat ene exportproduct en produceert minder voeding dan ooit.

Nicolás Maduro werd kort na het overlijden van Hugo Chávez in 2013 tot nieuwe president verkozen met een erg nipte en gecontesteerde meerderheid. In recentere wetgevende verkiezingen verloor zijn Verenigde Socialistische Partij van Venezuela (PSUV) de meerderheid die ze tot 2015 had in het parlement. Het grotendeels uit oppositiestemmen samengestelde parlement dat in 2016 aantrad, werd beknot in het uitoefenen van zijn functies en komt nauwelijks nog toe aan het controleren van de uitvoerende macht. Toch blijft zijn instemming nodig om leningen met buitenlandse financiers af te sluiten. Aldus zegt de grondwet, die in principe niet kan worden gewijzigd zonder parlementaire tweederdemeerderheid - die vandaag eerder in het oppositiekamp te vinden is dan aan regeringszijde.

De regering-Maduro stelt nu een nieuw orgaan samen met de opdracht de parlementaire controle op de uitvoerende macht uit de grondwet te schrijven. Een noodmaatregel om de barre economische constellatie te doorstaan, die hij toeschrijft aan economische en andere chantage uit de VS. Wie het economische plaatje met meer nuance bekijkt, ziet Maduro er - in het voor hem meest gunstige geval - buitenlandse financieringsmiddelen mee vinden om de invoer te laten hervatten van producten waarmee hij op zijn beurt een deel van de bevolking aan zijn kant kan houden, om zich nog even langer aan de macht vast te klampen.

Een structurele oplossing voor 's lands bevoorradingsproblematiek biedt dit manoeuvre niet, terwijl het de bevolking wél alle hoop ontneemt op politieke verandering, waarin Nicolás Maduro de eer aan zichzelf houdt en een onderhandelde politieke verandering weer denkbaar wordt. Ontnuchterde Venezuela-watchers keken op 1 augustus dan ook nauwelijks nog op van het bericht dat oppositieleiders Leopoldo López en Antonio Ledezma opnieuw werden gearresteerd en opgesloten. Gewelddadige straatprotesten beloven met die maatregelen allerminst af te zwakken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234