Woensdag 11/12/2019

Politiek

Op Malta mag je vanaf nu al stemmen op je 16de

Jonge Maltezen tijdens een bijeenkomst van de Arbeiderspartij in Floriana vorig jaar. Beeld EPA

In Malta mogen jongeren sinds kort al op zestienjarige leeftijd naar de stembus. Oostenrijk zette als eerste EU-land deze stap en heeft er goede ervaringen mee. Het lijkt een duwtje in de rug voor voorstanders in ons land.

'We hebben vandaag historie geschreven', twitterde de Maltese premier Joseph Muscat nadat alle 64 parlementsleden hadden ingestemd met het verlagen van de stemleeftijd naar zestien jaar. Het Maltese parlement vindt dat de aanpassing 'een noodzakelijke democratische ingreep' is. Eerder al, in 2016, konden zestien- en zeventienjarige jongeren stemmen bij de lokale verkiezingen van het dwergstaatje en nu wordt daar dus landelijk kiesrecht aan toegevoegd. Oostenrijk en Malta zijn vooralsnog de enige twee EU-lidstaten die de stemleeftijd hebben verlaagd. In andere Europese landen blijft achttien jaar de norm.

In Oostenrijk kunnen zestien- en zeventienjarigen al sinds 2007 naar de stembus. En dat werpt zijn vruchten af, blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Wenen. Zo blijken de opkomstcijfers van deze groep vergelijkbaar met achttienjarigen en maken de jongste stemmers dezelfde weloverwogen keuzes als volwassenen bij het uitbrengen van hun stem.

Eerlijkere democratie

Het Europese Jeugdforum pleit al jaren voor verlaging van de stemleeftijd. Volgens beleidsmaker Rita Jonusaite zorgt zo'n verlaging er niet alleen voor dat jongeren politiek actiever worden, maar ook dat politici zich meer tot jongeren richten. "Jongeren voelen zich vaak gepasseerd door politici", vertelt Jonusaite. "Het verlagen van de stemleeftijd zal zorgen voor een betere en eerlijkere democratie. In veel landen dragen zestien- en zeventienjarigen, net zoals volwassenen, gewoon belasting af. Waarom zouden deze jongeren dan niet mogen stemmen?"

In Europa speelt de discussie over het verlagen van de stemleeftijd al langer. De Europese sociaal-democraten verwelkomden de nieuwe stemmers van Malta. De fractie staat open voor het verlagen van de stemleeftijd in Europa. "Wij moedigen onze politieke leden aan om in eigen land een lagere stemleeftijd te initiëren", vertelt woordvoerder Toby Wardman.

De Europese sociaal-democraten pleiten voor proefprojecten om te onderzoeken of de verlaging in andere Europese landen ook een succes kan zijn. Andere fracties, zoals de Europese Conservatieven en Hervormers, staan niet open voor het verlagen van de stemleeftijd.

Te jong

Het meestgehoorde argument van tegenstanders is dat zestienjarigen nog te jong zijn om weloverwogen een stem uit te kunnen brengen. Het brein zou nog niet voldoende ontwikkeld zijn. Maar volgens Dick Swaab, Nederlands bekendste hersenonderzoeker, moet hier een kanttekening bij worden geplaatst. "Als je kijkt naar de ontwikkeling van de hersenen, dan zijn deze pas volwassen als je 24 jaar bent." Dat achttienjarigen wel volwassen genoeg zouden zijn om te stemmen, gaat volgens Swaab dan ook niet op.

Of verlaging van de stemleeftijd voor politieke verschuivingen zou zorgen? Uit diverse onderzoeken blijkt dat deze jongeren vooral heel links of juist heel rechts stemmen.

De Maltese zestien- en zeventienjarigen kunnen in 2019, bij de verkiezingen voor het Europese Parlement, voor het eerst gebruikmaken van hun stemrecht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234