Zaterdag 29/01/2022

ReizenChampagne

Op luxefietsreis in het wiel van de Kannibaal: ‘Ik had nooit gedacht dat hij zou toezeggen’

 Eddy Merckx en Johan Museeuw. Beeld Nicolaas De Causmaecker en Gareth Winter
Eddy Merckx en Johan Museeuw.Beeld Nicolaas De Causmaecker en Gareth Winter

Koersen door pittoreske decors, zij aan zij met Eddy Merckx en Johan Museeuw... Wie er warmpjes bij zit, kan die droom waarmaken dankzij nieuwe bedrijfjes die het gat in de markt zagen. Wij fietsten mee door de Champagnestreek.

Simon Usborne

Het is een beklijvende scène in La course en tête (1974) van Joël Santoni, een documentairefilm over Eddy Merckx. Zijn vrouw Claudine voelt dat hij weleens zijn absolute top bereikt zou kunnen hebben en vraagt zich af wat hij gaat doen als hij niet langer kan fietsen. “Roem is niet eeuwig”, zegt ze, terwijl Merckx bij de start van de Ronde van Italië in 1973 zijn wollen Molteni-truitje aantrekt. “De gedachte alleen al dat hij ooit met pensioen moet gaan, vindt hij een verschrikking.”

Op dat moment is de neergang nog niet in zicht: de Kannibaal is niet alleen oppermachtig op de cols buiten categorie, maar ook in de sprint. Hij zal in zijn carrière 525 wedstrijden winnen, met vijf eindzeges in de Ronde van Frankrijk, vijf keer de Giro op zijn palmares en negen monumenten, de meest prestigieuze eendaagse wedstrijden in het wielrennen.

Bijna een halve eeuw later, en 43 jaar nadat hij in 1978 de fiets aan de wilgen hing, wordt hij nog altijd beschouwd als de grootste wielrenner ooit. De legende zit op een bankje voor een hotel in de Champagne en doet zijn fietsschoenen aan. Het gaat wat moeizaam, zijn heup sputtert tegen.

De organisator van deze reis was zelf verbaasd dat Eddy Merckx toehapte. Beeld Nicolaas De Causmaecker en Gareth Winter
De organisator van deze reis was zelf verbaasd dat Eddy Merckx toehapte.Beeld Nicolaas De Causmaecker en Gareth Winter

“Kijk je ernaar uit?” vraag ik de 76-jarige. Het heeft de hele nacht geregend. De lage bewolking wijkt en de wijngaarden op de heuvels worden zichtbaar in de omgeving van de Royal Champagne, een sterrenhotel ten noorden van Épernay. “Nee”, antwoordt hij eerlijk, en hij kijkt naar de hemel met die raadselachtige glimlach van hem.

Het nieuwe golf

Merckx stond al in zijn gloriejaren bekend om zijn sfinxachtige gereserveerdheid, maar dit is hij niet gewend. De ritwinst zal dit weekend voor een van de veertig deelnemers aan dit wielerweekend van de Britse reisorganisator LeBlanq zijn. Het bedrijf heeft zijn connecties aangesproken – en een niet nader genoemde som op tafel gelegd – om de Kannibaal uit zijn hoeve in de buurt van Brussel te krijgen.

LeBlanq biedt sinds dit jaar weekends en eendaagse uitstapjes aan – het is maar een van de bedrijfjes in de boomende industrie van de luxearrangementen in de marge van ‘het nieuwe golf’, zoals sommigen het wielrennen noemen. Oud-profwielrenners dienen als lokaas voor fietsvakanties, maar LeBlanq mikt op het allerhoogste: het biedt de grootste namen uit het wielrennen aan in een pakket met trendy hotels en culinaire avonden onder leiding van sterrenchefs.

CEO Justin Clarke, een Britse ex-coureur die na zijn carrière de Taste-foodfestivals organiseerde, kreeg het idee eind 2016 op een festival in Australië, waar hij Ashley Palmer-Watts ontmoette. Die leerling van Heston Blumenthal, de chef-kok van het drie­­­­­sterrenrestaurant The Fat Duck in Bray, Berkshire, had zijn chique Pinarello-fiets meegebracht. De twee raakten aan de praat en wisselden contactgegevens uit. Tijdens de lockdown vorig jaar werkten ze hun idee verder uit. Sean Yates, een andere oud-wielrenner die Bradley Wiggins in 2012 als ploegleider van Sky Procycling naar de eindzege in de Ronde van Frankrijk loodste, heeft ook geïnvesteerd in LeBlanq. Afgelopen zomer organiseerden ze een eerste event in Schotland, met olympisch kampioen Chris Hoy. Daarna sprak Yates zijn goede vriend Eddy Merckx aan.

Alle tickets voor dit weekend waren in geen tijd verkocht, ook al kosten ze 4.100 euro per persoon.  Beeld Nicolaas De Causmaecker en Gareth Winter
Alle tickets voor dit weekend waren in geen tijd verkocht, ook al kosten ze 4.100 euro per persoon.Beeld Nicolaas De Causmaecker en Gareth Winter

Chef Raymond Blanc is hier ook: hij zal vanavond de hotelkeuken van de Royal Champagne overnemen. Bradley Wiggins nam eerder deel aan een excursie van LeBlanq naar Wight, waar Claude Bosi van het Londense restaurant Bibendum aan het fornuis stond, en had normaal gezien ook bij ons moeten zijn, maar hij moest om privé­redenen op het laatste moment afzeggen. Hoe dan ook, alle tickets voor dit weekend waren in geen tijd aan de man gebracht, ook al kosten ze 3.500 pond ofwel 4.100 euro per persoon. Dat heeft alles te maken met de mythe Merckx, en ook wel met de vergoeding die hij krijgt “Het is meer dan ik had gebudgetteerd, want ik had nooit gedacht dat hij zou toezeggen”, zegt Justin Clarke lachend.

Heuvels en bossen

Toen Johan Museeuw hoorde dat LeBlanq Merckx had kunnen strikken, vroeg hij of hij ook mocht komen – hij krijgt geen vergoeding, maar hij hoeft ook niets te betalen. De Leeuw van Vlaanderen zit nu naast de Kannibaal – de regenbogen op zijn schoenen verwijzen naar zijn titel van wereldkampioen in 1996. In voetbaltermen zou je het kunnen vergelijken met een weekendje uit met Pelé en Romário.

Alle deelnemers hebben zich in speciaal voor het event ontworpen LeBlanq-outfits gehesen. Er worden vier groepen gevormd, die verschillende afstanden in een aangepast tempo zullen afleggen. Ik rijd mee in de groep van Johan Museeuw – Eddy Merckx heeft lichte lichamelijke klachten en rijdt niet graag bergop, hij zal een korter parcours rijden in een gezapiger tempo. We beginnen aan onze rit van 130 kilometer ten noorden van de Marne, door de heuvels, bossen en wijngaarden tussen Épernay en Reims.

Chef Raymond Blanc neemt de keuken van het Royal Champagne over met prachtgerechten.
 Beeld Nicolaas De Causmaecker en Gareth Winter
Chef Raymond Blanc neemt de keuken van het Royal Champagne over met prachtgerechten.Beeld Nicolaas De Causmaecker en Gareth Winter

Wanneer het wolkendek openbreekt, dalen we tussen de wijnranken af naar de vallei van de Marne, waar de rivier als vanzelf sprankelt, zo doordrongen is de hele streek van de champagnetraditie. Daarna gaat het weer steil omhoog door het pittoreske dorpje Hautvillers, langs een zestiende-eeuwse abdij waar een monnik, Dom Pérignon, over de kelders waakte.

Het leek weinig aantrekkelijk om in Frankrijk met twee wielerlegendes te fietsen zonder een berg te zien, maar het idyllische landschap van de Champagne, de rustige wegen en de glooiende heuvels maken alles goed. Dat is ook wat Justin Clarke voor ogen heeft: “Veel amateurwielrenners willen flink afzien en organisaties spelen daarop in door te proberen om wegritten van de profs na te bootsen, maar de meeste deelnemers zijn stikkapot na zo’n rit uit de Tour de France of een andere grote ronde. Ik denk niet dat ze dat diep vanbinnen nog leuk vinden en zullen terugkeren.”

Licht verteerbaar

Clarke biedt licht verteerbare arrangementen aan, niet alleen in Frankrijk, maar ook in Noorwegen, Ibiza en Bordeaux. “Toen ik zelf prof was, werd iedereen die niet hard genoeg werkte uitgemaakt voor ‘un touriste’. Nu zie ik dat als een compliment. We willen dat je apprecieert wat je rondom je ziet, in een streek waar je vast nog niet eerder hebt gefietst.”

We overbruggen een hoogteverschil van meer dan 2.000 meter, er is dus gelegenheid genoeg om de benen te testen. Laat je een groep enthousiaste wielerliefhebbers los op een strook asfalt, dan komt het kind in hen naar boven. De snelheid vooraan is bij momenten op het randje van aangenaam en ook op de heuvels wordt er niet gelanterfant.

Een colonne Aston Martins volgt de vier groepen. Het zijn niet de meest praktische of milieuvriendelijkste volgwagens, maar ze passen uitstekend bij het imago dat LeBlanq zich wil aanmeten. Ze maken ook duidelijk in welke mate de hele onderneming drijft op sponsors. De deelnemers in hun LeBlanq-pakjes zijn fietsende reclameborden, er staan meer logo’s op mijn truitje dan op dat van om het even welke profwielrenner.

Het idyllische landschap van de ­Champagne, de rustige wegen en de glooiende heuvels maken het gebrek aan bergen meer dan goed. Beeld Nicolaas De Causmaecker en Gareth Winter
Het idyllische landschap van de ­Champagne, de rustige wegen en de glooiende heuvels maken het gebrek aan bergen meer dan goed.Beeld Nicolaas De Causmaecker en Gareth Winter

Wanneer ik ‘s avonds mijn eigen sokken, jasje en armwarmers in de wasmand wil gooien – ‘s nachts wordt als vanzelfsprekend de was van de deelnemers gedaan – krijg ik te horen dat alleen mijn broekje en truitje van LeBlanq gewassen kunnen worden. Mijn eigen was moet ik maar een sopje geven in het bad in mijn suite, met een scheutje shampoo van Hermès. Mijn gewassen tenue krijg ik terug na het ontbijt in een totebag van LeBlanq, waarin ook een kortingsbon steekt voor een culinaire website.

Justin Clarke waakt naar eigen zeggen zorgvuldig over de publiciteit in en rond zijn event. De deelnemers lijken wel tevreden met het evenwicht dat hij heeft gevonden. Het gezelschap telt bijna evenveel vrouwen als mannen, en een grote meerderheid werkt in de financiële sector. Een van hen is zo gecharmeerd van de Aston Martins, dat ik vermoed dat hij er later zelf één zal kopen.

Niet veel later sta ik langs de kant van de weg op de volgauto te wachten. Mijn ketting is er op de top van een heuvel afgevlogen en in het versnellingsapparaat verstrikt geraakt. Als ik hier in mijn eentje met pech had gestaan, had ik een dure taxi moeten bellen. Hier zit ik een paar minuten later weer in het zadel nadat een mecanicien van LeBlanq in een wip de ketting terug op de tandwielen heeft gelegd.

Na meer dan 80 kilometer, waarbij we langs bizarre en tegelijk schilderachtige graansilo’s en eindeloze rijen wijnranken zijn gereden, stoppen we bij een bakker voor een broodje ham. Later, aan het einde van de rit, vallen we enigszins uit de toon tussen de vaten in de kelders van Laurent-Perrier. Ik wandel wat ongemakkelijk op mijn fietsschoenen met een glaasje blanc de blancs in de hand, het geklik van mijn noppen weerkaatst tegen de wanden in de koele ruimten.

Tafelen met wielerlegende Eddy Merckx, voor veel mensen een droom die uitkomt.  Beeld Nicolaas De Causmaecker en Gareth Winter
Tafelen met wielerlegende Eddy Merckx, voor veel mensen een droom die uitkomt.Beeld Nicolaas De Causmaecker en Gareth Winter

Terug in het hotel frissen de deelnemers zich even op voor ze aanschuiven voor het aperitief met Merckx en Museeuw. Intussen praten de twee oud-wielrenners in de zithoek bij over vroeger en nu. Geen van de twee heeft tijdens een profwedstrijd ooit in zo’n luxehotel overnacht. “Je kreeg alleen champagne als je gewonnen had”, zegt Merckx. “En tijdens de Ronde van Frankrijk heb ik vooral in schoolrefters en op stoffige zolders geslapen.” Hij lacht weer.

Een mens zou haast vergeten dat het wielrennen in oorsprong een sport van de arbeidersklasse is. Merckx, zoon van een kruidenier, vindt het niet erg dat het karakter verandert, als daardoor meer mensen op de fiets springen. “Het is goed voor de sport”, zegt hij. En voor de zaken, hoewel ik me afvraag of hij nu spijt heeft omdat hij al een hele tijd geleden de fietsenfabriek die hij na zijn carrière oprichtte heeft verkocht. Top­modellen met het logo ‘Eddy Merckx’ erop kosten vandaag al gauw 10.000 euro.

Het diner van Raymond Blanc is eveneens buiten categorie, al is er hier en daar wel een deelnemer die zich tussendoor op het stokbrood stort om weer op krachten te komen. Op het menu staan Blancs befaamde tomatenconsommé, geroosterde langoustines en een succulente rundsfilet gewikkeld in nori, met als toetje een zachte meringue van zwarte bessen.

De hel van de Champagne

Later op de avond onderhouden Eddy Merckx en Johan Museeuw het hele gezelschap, maar het is vooral de Leeuw van Vlaanderen die de show steelt. Op een bepaald moment stelt hij zelfs zijn vriendin voor – even enthousiast als eerder op de dag, toen hij demonstreerde hoe hij in 2000 bij zijn zege in Parijs-Roubaix zijn schoen losklikte en naar zijn knie wees. In 1998 had hij bij een val zijn knieschijf gebroken, de wonde raakte ontstoken en de infectie kostte hem bijna zijn been.

Merckx voelt zich minder comfortabel met zijn status van grootste wielrenner aller tijden, zeker wanneer zijn grootste fans voor hem op de knieën vallen. Hij vraagt zich openlijk af of het wel zinvol is om wielrenners uit verschillende tijdperken met elkaar te vergelijken: ze hebben ander materiaal, trainen anders, en ook de medische begeleiding verschilt.

Beide wielrenners zijn positief getest op het gebruik van verboden geneesmiddelen, maar Merckx heeft altijd ontkend. Hij is drie keer tegen de lamp gelopen en haalde sabotage en vervuilde medicijnen als reden aan.

Geen kuitenbijters tijdens de reis, de ritten slopen je niet volledig. Beeld Nicolaas De Causmaecker en Gareth Winter
Geen kuitenbijters tijdens de reis, de ritten slopen je niet volledig.Beeld Nicolaas De Causmaecker en Gareth Winter

De volgende ochtend is er nog tijd voor een korte rit, voor we een laatste lunch nuttigen. Het is weer beginnen te regenen. Een kleine 120 kilometer verder wordt Parijs-Roubaix verreden, over de kasseien van de Hel van het Noorden. De dapperste deelnemers van LeBlanq wagen zich nu aan een heuvelachtig parcours richting Reims, dat deels door een bos loopt. We zijn ons goed bewust van de gentrificatie van het wielrennen, en we dopen onze tocht, die ongeveer een derde van de lengte van Parijs-Roubaix beslaat, de Hel van de Champagne.

Niemand van ons neemt het Merckx of Museeuw kwalijk dat ze hebben besloten om vandaag niet mee te fietsen. Ze hebben elk drie keer Parijs-Roubaix gewonnen. Merckx komt wel even naar buiten in zijn jeans en V-halstrui om ons uit te wuiven. Hij lacht eens als we in de gietende regen vertrekken. Ik ben snel doorweekt, maar ik geniet van elke minuut in het zadel.

LeBlancq biedt in 2022 fietsweekends aan in Schotland, de Champagne, de Dolomieten, Ibiza en Noorwegen. Prijzen vanaf 2.690 euro p.p., all in. leblanq.com

© Financial Times

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234