Dinsdag 17/05/2022

Op koers voor de Prix Goncourt

De rentrée littéraire is in Parijs en omstreken een evenement van de eerste rangorde, waar media van hoog tot laag hun steentje aan bijdragen. Vanaf medio augustus al stromen de Franse boekhandels vol met de nieuwe boeken van televisiefiguren als Patrick Poivre d’Arvor en literaire paradepaardjes Marie NDiaye, Philippe Delerm, Amélie Nothomb, Frédéric Beigbeder en Jean-Philippe Toussaint. Dat mondt uit in een ware hoorn des overvloeds. Niettemin namen de uitgevers voor het eerst wat gas terug. Het Franse boekenvakblad Livres Hebdo becijferde dat het aantal nieuwe romans lichtjes is gedaald tegenover 2008. Er verschijnen deze herfst 659 romans, wat een daling van 2,5 procent betekende tegenover 2008 en tegenover 2007 zelfs neerkomt op een daling met 9,5 procent. Opvallend minder Franse romans en debutanten, terwijl het aandeel van de buitenlandse romans gestaag toeneemt. Durf nu nog maar eens te beweren dat de Franse literatuur rond haar eigen spil draait.Voor het eerste relletje van de rentrée tekende wervelwind Frédéric Beigbeder, schrijver van onder meer de bestseller 99 francs, die alweer niet uit de glamoureuze talkshows was weg te slaan. Onder druk van zijn uitgever moest hij vier pagina's van zijn nieuwe roman Un roman français censureren. Helaas gebeurde dat nadat een eerste oplage van 3.000 exemplaren was gedrukt, waarvan een flink aantal al als recensie-exemplaar naar de Franse pers was gestuurd. In het autobiografische Un roman français vertelt Beigbeder uitvoerig hoe hij op een avond geklist wordt door de Parijse politie terwijl hij bij nacht op straat cocaïne aan het snuiven was boven het koetswerk van een auto. In zijn roman barst Beigbeder uit in een scheldtirade tegen procureur Jean-Claude Marin, die hem nodeloos twee nachten zou hebben gedetineerd, “omdat hij een beroemde schrijver is”. Uiteindelijk werd Beigbeder door zijn uitgever teruggefloten. Un roman français doet het niettemin uitstekend aan de kassa’s. Maar voor de eminente juryleden van de Franse literaire prijzen was het boek niet goed genoeg: zij keilden het vrijwel unisono uit hun eerste selecties.

Longlist

Intussen is de race naar de literaire topprijzen van het najaar voorgoed ontbrand en tekent zich een puikje auteurs af dat ook door de Franse kritiek op handen wordt gedragen. Vorige week gaf de jury van de Prix Goncourt haar eerste longlist met veertien boeken vrij. Opvallend daarbij is dat vijf romans afkomstig zijn uit de stal van Gallimard. De uitgeverij van de rue Sébastien-Bottin heeft wel vaker een streepje voor bij het Franse prijzenconcours. Tot de certitudes behoort Marie NDiaye met haar bijzonder goed ontvangen Trois femmes puissantes, waarin ze het lot van drie Afrikaanse vrouwen schetst. Andere verwachte geselecteerden zijn Eric Fottorino met L'homme qui m'aimait tout bas, Justine Lévy met Mauvaise fille, Laurent Mauvignier met zijn indrukwekkende Algerijeroman Des hommes en Ce que je sais de Vera Candida van publiekslieveling Véronique Ovaldé. En ook David Foenkinos met La Délicatesse en de Belg en voormalig Médiciswinnaar Jean-Philippe Toussaint met La vérité sur Marie hebben goede papieren. Grote verrassing voor de waarnemers is de aanwezigheid op de lijst van Alias Caracalla, de memoires van de voormalige secretaris van Jean Moulin, Daniel Cordier, die in de lente al verschenen. De 88-jarige schrijver brengt in zijn boek dag aan dag verslag uit van het Franse verzet tussen 1940 en 1943. Het is zeer ongewoon dat de Goncourt non-fictie opneemt en net daarom wekte ook de selectie van het weliswaar bejubelde Jan Karski van de erg begaafde Yannick Haenel wenkbrauwengefrons. Ging het hier om een roman of een essay, zo vroeg een andere jury, de Médicis, zich immers af? Zij klasseerde het biografische boek over de Poolse weerstander en Shoahgetuige Jan Karski als essay, waardoor het in de selectie van de Médicis voor essays terechtkwam. Tot ongenoegen van zijn uitgever Philippe Sollers, die van oordeel was dat het wel degelijk om een roman ging (om het nog ingewikkelder te maken: de auteur zélf daarentegen vindt dat slechts deel drie 'geromanceerd' is). De Goncourt trok zich niets aan van de trammelant en nam Haenels boek blindelings op. Het ziet ernaar uit dat Haenel, die al de Prix du FNAC kreeg, moeilijk een van de topprijzen als de Renaudot, Médicis en Goncourt kan ontglippen. Het verdict kennen we begin november.

Vijf coups de coeur in Nederlandse vertaling

Zou Barthes ingestemd hebben met deze erg intieme postume publicatie? Rouwdagboek bevat de kale, van verdriet doordrenkte rouwnotities van Barthes na het overlijden van zijn 84-jarige moeder in 1977, met wie hij zestig jaar lang onder één dak woonde. Barthes registreert herkenbare zaken, zoals de angst zich iemands stem niet meer te herinneren.

Dankzij vederlichte én diepzinnige romans als De man die op reis ging nestelde Laurent Graff zich al snel in onze Franse coups de coeur. Binnenkort verschijnt alweer een kleinood waarin hij zijn speelse absurdisme uitleeft. Hij voert een man ten tonele die zijn grote liefde tijdens de laatste maanden van haar leven als een bezetene heeft gefotografeerd. Een droomachtig verhaal over liefde en dood.

Vertaling van Littells onthutsende studie over de Belgische fascistische leider van de Rexbeweging, Léon Degrelle (1906-1994). In Het droge en het vochtige benadert de auteur Degrelle via een soort psychoanalytische studie van diens autobiografische tekst La campagne de Russie, en maakt hij een doorlichting van zijn taalgebruik. Littell legt parallellen bloot tussen leven en karakter van de megalomane fantast en zijn romanfiguur Max Aue.

Al achttien jaar vergast Nothomb haar lezers klokvast op een nieuwe groteske parabel. In De winterreis volgen we de esbattementen van Zoïle, een consulent bij een groot energiebedrijf, bij wie de stoppen doorslaan als hij wordt afgewezen door de bekoorlijke Astrolabe. Het emotionele schaakspel escaleert in een spel op de rand van leven en dood.

De Geus brengt de Afghaans-Franse Goncourtwinnaar van vorig jaar, met zijn poëtische maar sober geschreven roman Syngué Sabour (Pierre de patience) over een Afghaanse vrouw die waakt bij haar in een coma verzeilde man. Tijdens die periode recapituleert ze haar leven en vertrouwt ze het levenloze lichaam haar beproevingen toe.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234