Donderdag 20/02/2020

'Op essentiële vragen geven wij een antwoord'

jeugdtheater

benjamin boutreur en dimitri leue brengen ellington voor kinderen met 'olie op duke'

Duke Ellington voor kinderen? Het kan. Altsaxofonist Benjamin Boutreur vertaalde zijn oude liefde voor de muziek van de Amerikaanse pianist en componist in een muziektheatervoorstelling die hij samen met acteur, regisseur en tekstschrijver Dimitri Leue bedacht. Olie op Duke was vorig jaar onder meer op Jazz Middelheim in avant-première te zien, en toert vanaf morgen door het Vlaamse land.

Brugge / Van onze medewerker

Peter Anthonissen

Benjamin Boutreur associeerde Duke Ellington met kinderen omdat hij zelf al op jonge leeftijd met diens muziek in contact kwam: "Ik speelde saxofoon, en begon op mijn twaalfde te begrijpen dat Spandau Ballet en 'Careless Whisper' (van George Michael, PA) niet de natuurlijke biotoop waren van dat instrument, maar eerder jazz. Een van de eerste cd'tjes die ik toen gekocht heb, was er een met de jarentwintigmuziek van Duke Ellington. Ik weet dat ik die onwaarschijnlijk graaf vond en me inbeeldde wat het moest zijn om in zo'n orkest te spelen. Het idee zit dus al heel lang in mijn achterhoofd.

"Twee jaar geleden ben ik, puur uit interesse, die muziek beginnen uitschrijven. Ik wou haar ook zelf spelen, maar vroeg me toen meteen af of het wel interessant genoeg was om die muziek als concert op zich te presenteren. 'Waarom niet voor kinderen?', dacht ik toen. Er is zeer weinig op dat vlak, en uiteindelijk is ook mijn eigen interesse voor jazz in mijn jeugd ontstaan." Als verteller, tekstschrijver en presentator sprak Boutreur Dimitri Leue aan, die hij kende van bij De Kakkewieten, en Olie op Duke was geboren.

Het mocht wel geen educatief project worden, nam het duo zich voor. Na een korte inleiding op de figuur Duke Ellington (1899-1974) en de jazz, vertelt Leue een alternatief scheppingsverhaal op Ellingtons muziek, die door een tienkoppig orkest vertolkt wordt. "Duke Ellington is zijn leven lang met muziek bezig geweest", zegt Leue. "Als je het gevoel van zo'n man wil vatten, kom je onvermijdelijk bij een gegeven als 'creëren' of 'maken' terecht. Naar die scheppingsdrang, die ook bij de muzikanten en bij mijzelf aanwezig is, zijn we op zoek gegaan. 'Een mogelijk scheppingsverhaal', heb ik mijn tekst als ondertitel gegeven.

"Op een paar essentiële vragen die je je in je leven kunt stellen, geven wij een antwoord (lacht). 'Hoe is de wereld ontstaan?' 'Waar komt het leven vandaan?' 'Waarom is er een verschil tussen man en vrouw, en wat is dat verschil precies?' Onze bedoeling is dat er van de voorstelling een creatieve stimulans uitgaat, en dat de kinderen zingend, swingend, tekenend, schrijvend en dansend de zaal weer verlaten."

Boutreur stelde voor Olie op Duke een repertoire samen dat exclusief uit Ellingtons 'jungle-periode' (1924-'39) stamt. Kenmerkend voor die tijd waren de zogenaamde wawa-effecten van trompettist Bubber Miley en trombonist Tricky Sam Nanton. Uitermate geschikt voor kinderen, vindt Boutreur: "In zekere zin heeft die muziek een hoog Disney-gehalte. Het was een zoek- en tastperiode voor Ellington, en af en toe zitten er middelmatige dingen tussen, maar met elke compositie vertelt hij wel iets."

Is echter ook Ellingtons latere muziek niet verhalend, zoals de suite 'Such Sweet Thunder' (1957), die hij schreef met Shakespeare in gedachten? "Jawel", zegt Boutreur, "maar er waren ook praktische overwegingen om voor de jungle-periode te kiezen. Ellingtons toenmalige orkest bestond uit tien muzikanten, en dat valt nog te organiseren. Ik zag het niet zitten om een big band van tweeëntwintig man te vormen. We zitten qua productiekosten nu al op de limiet."

Voor de samenstelling van zijn orkest ging Boutreur, die zelf met Zita Swoon en nu met de Flat Earth Society enerzijds en El Tattoo Del Tigre anderzijds zeer verscheiden watertjes doorzwom, naar uiteenlopende mensen op zoek. "Uiteraard moesten het goede muzikanten zijn, maar ze moesten er ook tof uitzien, en ik heb voorts voor mensen gekozen van wie ik het gevoel had dat ze erg beeldend konden spelen. Het is een beetje een mengelmoes, en ook dat vind ik plezierig. Op klarinet bijvoorbeeld zijn er zowel André Donni, die heel erg in de Ellington-stijl speelt, als Peter Vermeersch, die altijd zijn eigen ding doet en zich van de traditie weinig aantrekt. Die twee zijn bien étonnés de se retrouver ensemble, maar het werkt goed."

Behalve Boutreur, Donni en Vermeersch maken trombonist Stefaan Blancke, de trompettisten Bart Maris en Nico Schepers, pianist Thomas De Prins, gitarist-banjoïst Jokke Schreurs, bassist Kristof Rosseeuw en drummer Félix Simtaine deel uit van de band. Hoe verhoudt Dimitri Leue zich tot al dat muzikale geweld? Leue: "Ik heb uiteraard zeer veel respect voor die muzikanten. Maar vanaf het moment dat ik op het podium sta, moet ik gewoon mijn ding doen en is mijn respect voorbij. Dan moet alles wijken voor de show (lacht). In het begin was dat aanpassen voor hen. Maar intussen appreciëren ze het wel, denk ik. Bij jazz moet je geen schrik hebben van esthetische anarchie en die durf ik wel eens op te zoeken."

Olie op Duke gaat morgen zondag om 17.00 en 20.30 in première in De Biekorf, Kuipersstraat 3, Brugge (tel. 050/44.30.60, CC Brugge). Op tournee tot en met 10 februari (info op tel. 03/235.04.90, Thassos). Vanaf 8 jaar.

'Waarom jazz voor kinderen? Mijn eigen interesse voor jazz is ook in mijn jeugd ontstaan'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234