Dinsdag 12/11/2019

Op deze vragen zoeken speurders aanslagen Parijs nog een antwoord

Beeld AFP

Een jaar na de aanslagen in Parijs is het onderzoek onder leiding van zes Franse onderzoeksrechters erin geslaagd preciezer te reconstrueren hoe de terreurplannen vorm kregen. Het enorme onderzoek boekt vooruitgang, maar er zijn nog blinde vlekken. Zo is de vraag of de "Groep Metro", blijkbaar een commando waarvoor een map werd aangemaakt op een laptop van de jihadi's, moest toeslaan in de Parijse metro of in een andere, bijvoorbeeld de Brusselse?

Het onderzoek dat van start ging op 13 november, bracht al snel aan het licht dat er iets schortte aan het toezicht op verschillende sleutelfiguren. Hoe kon Abdelhamid Abaaoud, de coördinator van de aanslagen en het hoofd van de terreurcel van Verviers, zich vrij verplaatsen in Europa, terwijl er een internationaal aanhoudingsbevel tegen hem liep?

Of hoe kon Samy Amimour, de Fransman die in de Bataclan een bloedbad aanrichtte, ondanks een verbod om het Franse grondgebied te verlaten in 2013 naar Syrië vertrekken en terugkeren? Van Molenbekenaar Brahim Abdeslam wist zelfs niemand dat hij in Syrië was geweest. De onderzoekers konden hun terugtocht vanuit Syrië nog niet reconstrueren.

Beeld AFP

Computer in vuilnisbak

De aanslagen in Brussel op 22 maart betekenden een keerpunt in het onderzoek naar de aanslagen van 13 november. Meteen kwam het uitgebreide organogram tevoorschijn van de terreurcel met haar vele vertakkingen.

Na de dubbele aanslag in Brussel vond de politie een computer in een vuilnisbak in de buurt van een safehouse dat de jihadi's gebruikten in Schaarbeek. In die laptop stond er een map met de naam "13 november" waarin verschillende andere mappen stonden: "Groep Omar", "Groep Fransen", "Groep Iraki's", "Groep Schiphol" en "Groep Metro". Een bron dicht bij het onderzoek bevestigt de informatie waar Le Monde eerder over schreef.

De drie eerste mappen lijken te verwijzen naar de doelwitten en de modus operandi op 13 november. "Omar" is de bijnaam van Abaaoud, die mee de terrassen beschoot. De "Fransen" zijn de drie jihadi's in de Bataclan. De "Iraki's" zijn twee van de drie kamikazes aan het Stade de France.

Over de twee andere groepen bestaat meer twijfel. Had de "Groep Metro" de Parijse metro als doelwit of was het een andere, zoals die van Brussel? En moest de "Groep Schiphol" de luchthaven van Amsterdam treffen? "Op dit moment zijn er geen aanwijzingen die de hypothese staven van gecoördineerde aanslagen in Europa", zegt een bron dicht bij het onderzoek.

Beeld BELGA

Busreis Brussel-Amsterdam

Er loopt een onderzoek naar de reis die twee verdachten maakten op 13 november met een bus van Brussel naar Amsterdam. Het gaat om de Zweed Ossama Krayem, die samen met Ibrahim El Bakraoui een aanslag op metrostation Maalbeek moest plegen, en "Sofiane Ayari", die samen met Salah Abdeslam opgepakt werd in Molenbeek op 18 maart en zijn echte identiteit weigert prijs te geven.

Drie commando's van negen mannen, die vertrokken waren uit België, voerden de aanslagen van 13 november uit. Daar moet Salah Abdeslam aan toegevoegd worden, van wie de rol op 13 november nog erg onduidelijk blijkt.

Er is een hypothese dat er een vierde commando had moeten zijn, nadat de politie in december twee mannen had opgepakt in een opvangcentrum voor vluchtelingen in Oostenrijk. Het gaat om de Algerijn Adel Haddadi en de Pakistaan Mohamad Usman. De eerste bekende dat hij de opdracht had om aanslagen te plegen in Parijs. Ze gingen aan land op 3 oktober 2015 op het Griekse eiland Leros, tussen de vluchtelingen, samen met twee kamikazes van het Stade de France. Die laatsten konden hun reis voortzetten. De Algerijn en Pakistaan daarentegen werden betrapt met valse papieren en vastgehouden. Konden er die dag andere jihadi's zich tussen de vluchtelingen mengen en verdwijnen? De onderzoekers sluiten het niet uit.

Het recente onderzoek leidt tot in Hongarije, op de Balkanroute die jihadi's gebruiken om terug te keren uit Irak en Syrië. De bewegingen van Salah Abdeslam, die ervan verdacht wordt dat hij jihadi's naar Europa bracht, en geldtransfers tonen aan dat Hongarije "een belangrijke schakel was in het raderwerk" van de cel, zegt een bron dicht bij het onderzoek.

Beeld AFP

Wie is "Abou Ahmad"?

De naam van de opdrachtgever, die wellicht in Syrië zit, blijft een van de grote vraagtekens na de aanslagen die IS heeft opgeëist. Verhoren spitsen zich toe op de rol van een mysterieus personage met de strijdnaam "Abou Ahmad".

De Algerijn die opgepakt werd in Oostenrijk met de Pakistaanse verdachte verklaarde dat een zekere Abou Ahmad hun reis vanuit Syrië had georganiseerd. Diezelfde naam duikt op in een audioconversatie die de politie aantrof op de computer die in de vuilnisbak werd gegooid. De leden van de cel in België richten zich tot Abou Ahmad, spreken over hun "testamenten" en over modi operandi als een "kidnapping", zegt de bron dicht bij het onderzoek.

Het onderzoek zal lang zijn. Het zet zich voort in Frankrijk, België en in Europa, maar zonder hulp van Salah Abdeslam. De sleutelverdachte, die achter de tralies zit in Frankrijk, geeft geen kik.

Beeld AFP
Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234