Donderdag 15/04/2021

'Op de trein zet ik mannen meteen op hun plaats'

In haar jeugd droomde Vicky Stiers al van autoriteit, een carrière voor de klas. Het werd een wagon van de NMBS. Een echte juf: streng en correct. En maar goed ook. Nooit eerder was er zoveel geweld op de trein. 'Scheldpartijen kleven aan mijn uniform, niet aan mij.' Ann De Boeck

et station van Turnhout. Het hart van de Kempen in een stralende ochtendzon. Tussen dubbeldekkers en oude boemeltreinen staat een volledig in grijs uniform gehulde vrouw. Vicky Stiers (25) werkt al drie jaar als treinbegeleidster bij de NMBS. Vrouw van de ijzeren weg. Tussen kranten, iPhones en aktetassen wandelt ze langs het perron. Haar ogen dwalen over de reizigers. Slaap in de ogen, koffie in de hand: dagelijks ritueel in afwachting van de spitstrein naar Brussel.

Vicky Stiers heeft geen uniform nodig om haar aanwezigheid in de verf te zetten. Zelf een frisse verschijning. Ogenschijnlijk niet opgewassen tegen de toenemende agressie op de trein. Deze week deelden vijf treinbegeleiders in de klappen. Vorig jaar liepen 1.230 meldingen binnen, een absoluut record. "Maar of ik daarom mijn job zou willen inruilen? Voor geen geld, dat meen ik. Hier valt elke dag wel iets te beleven", zegt ze met een licht Mols accent. "Positief en negatief."

Dik vel

Ze opende onlangs nog maar de deuren in Antwerpen-Berchem of het was alweer prijs. "Deze keer wilde een man koste wat kost zijn verbinding halen. Eerder was hij op de trein gesprongen nadat we eigenlijk al vertrokken waren. Hij gaf me een flinke duw in de rug." Vicky wordt wel vaker het slachtoffer van fysieke agressie. De tel is ze al lang kwijt. "De aanleiding? Gewoonlijk is dat het vervoersbewijs. Soms hebben ze geen, soms is ermee geknoeid. Neem nu die passen om zelf in te vullen, zoals de Key Card. Dat is vragen om problemen."

Ook collega Jurgen, een beer van een vent, zag de agressie de voorbije jaren toenemen. "Enkele jaren geleden werd ik door vier gasten omsingeld op de lijn tussen Ath en Brussel. Ik had hen gevraagd hun vervoersbewijs te tonen. Ik trachtte nog rustig weg te wandelen, maar twee van hen plakten letterlijk tegen mijn borst. Uiteindelijk kwam ik er nog relatief goed van af. Ook werd ik al drie keer bespuwd, waarvan twee keer in het gezicht."

07.04 uur. Volgens de tabellen moeten we nu vertrekken. Helaas. Het toestel komt geen millimeter vooruit. Vicky kijkt vertwijfeld door het raam. Door de weerkaatsende lentezon ziet ze geen hand voor de ogen. "En te zeggen dat we goed waren begonnen", mompelt ze. Een telefoontje naar de conducteur maakt duidelijk dat we binnen enkele minuten kunnen vertrekken. "Een nieuwe locomotief. Geef hem tijd om alle knopjes terug te vinden."

We gaan op wandel door tweede klasse. "Goeiemorgen. Alstublieft. Dankjewel." Vaste routine. Meer dan een norse blik krijgt Vicky meestal niet terug. "'s Ochtends heerst er in de trein een collectief ochtendhumeur. Zeker wanneer je naar Brussel rijdt." Vicky lacht. Drie jaar als treinbegeleidster, daar kweek je een dik vel van.

Of ze schroom voelt om reizigers bij vertraging onder ogen te komen? "De eerste maanden heel erg, maar nu niet meer. Anders hou je het niet vol. Sommige collega's kunnen het moeilijk van zich afzetten, maar dan ga je er echt onderdoor." Vicky vertelt het ijzig kalm. "Ik ben daar heel nuchter in. Vroeger was ik erg naïef. Ik dacht bijvoorbeeld dat reizigers niet zouden liegen. Maar dat verleer je snel, geloof me."

Geen overbodige luxe, zo blijkt. "Hoer, slet. Ik krijg het dagelijks naar mijn hoofd geslingerd." Als vrouw ondervindt Vicky net dat tikkeltje meer weerstand. "Er zijn mannen die hun vervoersbewijs niet aan een vrouw willen laten zien. Jong of oud, eerste of tweede klasse: alfamannen zet ik meteen op hun plaats. Als ze niet toegeven, bel ik de veiligheidsdiensten van Securail."

Per twee op pad

Via het glooiende landschap van Tielen gaat het langs Herentals, Lier en Mechelen. De trein zit eivol. Reizigers troepen samen in de gang, sardienen-in-een-blik-gevoel. "Ik begrijp dat mensen daar slecht gezind van worden. Zelf ben ik ook geen echte festivalganger", zegt Vicky.

We komen stilaan in de buurt van Vilvoorde. "De meest gevreesde regio, zeker 's avonds", vertelt ze. "Zowel in Mechelen als Brussel-Noord zijn er Securailteams, maar het is moeilijk om op tijd in Vilvoorde zijn." Onderweg heeft Vicky voor het eerst beet. Een jonge twintiger met een felblauwe Lonsdaletrui heeft geen vervoersbewijs. In de wagon wordt het muisstil. "Vergeten", klinkt het gegeneerd. Vicky geeft hem het voordeel van de twijfel. "Strikt genomen mag het niet, maar in praktijk moet je heel wat door de vingers zien."

Inmiddels heeft de NMBS aangekondigd dat ze de nieuwe Desiro-treinstellen wil uitrusten met bewakingscamera's. "Maar ik betwijfel of dat daders zal tegenhouden. Mij lijkt het beter en makkelijker om treinbegeleiders per twee op pad te sturen", zegt Vicky. Als dat niet helpt, houdt ze nog altijd een troef achter de hand: "Ik doe al enkele jaren thaibox."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234