Zondag 15/12/2019

Op de stoel bij een designgoeroe

Hij is zonder twijfel de bekendste designer van de 20ste eeuw: Philippe Starck. De Fransman die er een levensdoel van maakt creatieve vormgeving tot bij ‘de gewone mens’ te brengen. Zijn ontwerpen gaan al ruim dertig jaar van wc-borstels over horloges tot stoelen en volledige hotels. Maar hoelang gaat zo’n sterrenstatus mee? Is Starck nog altijd sterk? De Morgen Magazine ontmoette hem in Parijs en zocht een en ander uit.

it huis is het tegengestelde van het onze”, roept Philippe Starck uit wanneer we de woonst betreden van Armand & Martine Hadida. Dat befaamde koppel uit de Franse beau monde is het brein achter de boetiek L’Eclaireur, een walhalla voor modeliefhebbers een paar huizen verder in de straat. Daar wordt vanavond de collectie Play voorgesteld, een outdoorlijn met (voorlopig) alleen stoelen, ontworpen door Starck voor het Duitse buitenmerk Dedon. Voor de gelegenheid werd het interieur ontdaan van de meesterwerken van onder andere Dries Van Noten, Ann Demeulemeester en Rick Owens en blijft alleen dat andere meesterwerk van Arne Quinze over. Quinze stond immers in voor de volledige inrichting van de boetiek. U heeft intussen wel door dat het hier niet om een veredelde Zara gaat, en dat de eigenaars dus ook niet in een armtierig appartementje wonen. “Ons huis is heel open en grotendeels wit, ik heb een gevoel van ruimte nodig”, verklaart Starck zich nader. De Parijzenaar ruilde dan ook veertig jaar geleden de Franse hoofdstad in voor Formentera, een eiland in de Middellandse Zee, vlakbij Ibiza. Maar nu zit hij dus minstens een uur lang ‘opgesloten’ in dit prachtige herenhuis. Hij staat er een select groepje journalisten te woord over zijn werk voor Dedon. Zijn vrouw Jasmine wijkt geen seconde van zijn zijde, en de twee laten er geen twijfel over bestaan dat alles koek en ei is na drie jaar huwelijk.

“Enchanté, je suis journaliste du quotidien belge ‘De Morgen’.”“Vous faites dans la vie ce que vous voulez, madame”, en de toon is meteen gezet. We zijn hier voor hém, en wie wij dan mogen zijn, tja… De grijzende peetvader van het design wordt in januari 62. Hij leunt, een glas champagne in de hand, achterover in één van zijn Play-stoelen. Hij maakt meteen duidelijk dat het hier geen interview betreft. Hij praat, wij luisteren en foto’s nemen is ten strengste verboden. Tais-toi et sois curieux. En al uit de eerste zin van Starcks betoog blijkt dat de man geen last heeft van valse bescheidenheid. “Wij zijn verantwoordelijk voor alle designbestsellers wereldwijd”, zegt hij met een grijns. Uit eender wiens mond zou zo’n statement geweldig hautain (en gelogen) overkomen. Maar in het geval van Philippe Starck kan je niet anders dan bedenken: hij heeft nog gelijk ook.

Zonde

Van de iconische citruspers voor Alessi over badkamercollecties voor Hansgrohe en Duravit tot de Louis Ghost Chair voor Kartell, een stoel die, zoals het een geest betaamt, echt óveral opduikt. Het ontwerp van de Ghost Chair dateert al van 2002, maar de bestellingen bij de Italiaanse kunststoffabrikant blijven binnenstromen. Bijzonder aan de Louis Ghost-stoel is dat die, van bij het prille begin van de productie tot de verpakking, door niet één menselijke vinger wordt aangeraakt. “Ik hou wel van dat idee, een doorzichtige stoel die voor 100 procent het resultaat is van de moderne industrie. Maar anderzijds is het zonde dat, door het ontbreken van die menselijke touch, er ook niemand plezier heeft bij het maken van dat razend populaire ontwerp. Dat idee bracht me bij de Play-stoel. Opnieuw wilde ik de perfectie van de industrie gebruiken, maar ditmaal in combinatie met ambacht en menselijk handwerk.” Het resultaat is een stoel waarvan het frame eerder sober en industrieel is, terwijl de bekleding bij handwerkers over de hele wereld wordt besteld. “De ideale stoel voor elk terras”, voegt hij daar opnieuw weinig bescheiden aan toe en hij beschrijft de ergernissen die hij als ontwerper moet doorstaan wanneer in een pittoresk Spaans dorpje plastic stoelen van een u welbekend frisdrankmerk staan opgesteld.

Nieuwe elegantie

Ergernis is voor Philippe Starck een belangrijke drijfveer. En heel af en toe beleeft die ergernis ongelukkige hoogtepunten. Zo liet de ontwerper zich twee jaar geleden in het Duitse weekblad Die Zeit ontvallen dat hij beschaamd was deel uit te maken van zo’n materialistisch wereldje. Dat alles wat hij al had ontworpen onnodig is. “Design is dood”, waren zijn exacte woorden. Vandaag stelt hij dat, tot grote opluchting van zijn horde assistenten en persagenten (die net een halve beroerte kregen toen Starck over het frisdrankmerk begon), iets genuanceerder. “Een nieuwe stoel verandert mijn leven niet. Maar dit is een ontwerp in dienst van de werklieden. De structuur draagt het ambacht, het is voor mij het perfecte huwelijk tussen bandwerk en handwerk. De interieurwereld moet op zoek gaan naar een nieuwe elegantie, ver weg van de overdreven blingbling die we vijf jaar geleden kenden.” Aan overdreven blingbling heeft Starck inderdaad nooit meegedaan. Hij heeft de magische gave om meubilair, interieurs en accessoires te ontwikkelen die blíjven. Zijn huisstijl definiëren is dan ook moeilijk. “Er is al een hele tijd geen ‘mode’ meer in de designwereld. Barok blijft bestaan, minimalisme blijft populair en retro duikt om de zoveel tijd toch weer op.

‘Lit de vie’

De toekomst is aan het pure individualisme: “Ieder persoon zijn eigen, unieke stijl.” Hij mag het misschien allemaal op een verschrikkelijk zelfverheerlijkend toontje brengen, de man heeft het wel bij het rechte eind. Dat elke klant zelf zijn Play-stoel kan samenstellen qua frame, bekleding en hout (vandaar de naam, kopers kunnen ‘spelen’ met het ontwerp), is een belangrijke troef in een tijd waarin iedereen zich wil onderscheiden in zijn of haar interieur. Starck is duidelijk geen zestiger geworden die met nostalgie terugkijkt naar de good old days, hij vindt zijn vroegere ontwerpen niet voortdurend opnieuw uit. Hij gaat mee met zijn tijd en durft vooruit te blijven kijken. Dus is Starck nog altijd sterk? Dat zeker. Al is het voor hem minder belangrijk geworden nog veel nieuwe merken aan te trekken. Hij doet vandaag alleen die dingen die hij graag doet. Zoals de inrichting van Terrasse Gallery in Parijs, een zijproject van restaurant Kong. Sinds een paar maanden het hippe decor bij uitstek waarin gegoede Parijzenaars komen genieten van Aziatische fingerfood, en van het spel tussen zowel hedendaagse als 18de-eeuwse designinvloeden. Een lounge waar je ook een hapje kan eten. Want dat vervloeien van verschillende functies - eten/relaxen, keuken/eetkamer, badkamer/wellness - is een fenomeen dat Starck jaren geleden al zag aankomen. “Ik was de eerste die voorspelde dat de functie van de eetkamer verloren zou gaan, ik was ook de eerste die een zogenaamd ‘lit de vie’ ontwierp, de kruising tussen een sofa en een bed. Ik was ook de eerste die de grens tussen binnen- en buitenmeubilair deed vervagen”, zegt hij en neemt een flinke teug van zijn zoveelste glas champagne wanneer hij bedenkt dat het niet helemaal juist is wat hij zegt. “Of nee, mijn excuses, dat was ik niet, dat was Salvador Dalí.”n

Starck met zijn stoel Play die hij ontwierp voor Dedon. ‘De perfecte terrasstoel’, vindt hij zelf.

De Louis Ghost-stoel die in 2002 voor het eerst door Kartell werd geproduceerd. Een wereldwijde bestseller.

Net als bij de ontwikkeling van deze Mr. Impossible-stoelen, werkte Starck voor de Play-collectie samen met ontwerper Eugeni Quitllet.

De iconische Juicy Salif

citruspers

die Starck voor Alessi ontwierp.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234