Donderdag 28/10/2021

Op de koffie bij de zussen Chris en Leah Thys, actrices 'Luchtpunt - denk aan uw luchtpunt'

Koppen of mokken? In huize Leah Thys wordt aan de gasten gevraagd hoe zij hun koffie opgediend willen krijgen. Het is een vorm van hoffelijkheid die past bij de anglofilie van de actrice, bekend als Marianne uit de soap Thuis. Zus Chris drinkt een mok mee, als actrice vooral in het theater actief maar straks te zien in de nieuwe dramaserie Stille waters.

Steven Heene

Foto Stephan Vanfleteren

Het voordeel van mokken: ze zijn groter en je kunt er een subtiel statement mee maken. Bijvoorbeeld door niet de mok met de getekende koeien erop te kiezen maar die met het portret van wijlen Noël Coward, het prototype van de veelzijdige culturele Brit. Het levert bovengetekende een aanmoediging van de gastvrouw op: "Ha, een man naar mijn hart." Of bedoelde ze daar toch Coward mee? Ik gun mezelf nog even het voordeel van de twijfel.

Ook op de salontafel en opvallend in de Engels aandoende woonkamer: een stapeltje tekstbrochures met gifgroen voorblad, leerstof voor de komende weken en maanden. Het zijn de toekomstige afleveringen (1022 en volgende) van Thuis, de bijzonder succesvolle TV1-soap waarin Leah Thys sinds de start zes jaar geleden met veel klasse een van de hoofdpersonages voor haar rekening neemt: de blonde zakenvrouw-in-spe Marianne.

Voor haar zus Chris wenkt eveneens de uitdaging om een tijdje in de stralen van TV1 te verblijven, zij het in een andere context. Chris Thys, de voorbije jaren vooral actief als vaste actrice in de KVS en de Bottelarij in Brussel, speelt een hoofdrol in de nieuwe dramaserie Stille waters, wekelijks op het scherm vanaf november 2001 en het verhaal in dertien afleveringen van een conflict op de oevers van de Schelde. In het scenario van Ward Hulselmans staan een jonge heldin (Antje De Boeck) en een rijke industrieel (Jo De Meyere) tegenover elkaar, waarbij Thys de rol van de echtgenote van die industrieel kreeg toegewezen: Claudine Vorlat de Wesemael, zeg maar een dame van verarmde adel.

Twee aanleidingen voor een dubbelgesprek met de zussen Thys kortom, maar het aantal onderwerpen zal snel veel meer dan twee bedragen. Hebben we op weg naar Antwerpen immers geen opvallende affiche ter preventie van borstkanker zien hangen? Op de foto kijken Leah Thys, Gilda De Bal en Lilliane Saint-Pierre zelfverzekerd in de lens, een arm tegen hun blote boezems gedrukt. Leah Thys: "Is het een beetje geslaagd als beeld? Ik heb de affiche zelf nog nergens zien hangen, maar op de computer zag het er wel oké uit. Ja, we dachten het eerst nog met bh's aan te doen, maar zo leek het echt een lingerieshow..."

Waarna ze de koffie op tafel zet en het interview echt kan beginnen. Bijvoorbeeld over haar zichtbare voorkeur voor de Engelse stijl. Een overblijfsel van haar jarenlange verblijf op het eiland? In 1983 vertrok ze om in Londen toneellessen te geven; in 1994 keerde ze terug.

Leah Thys: "Dat was door een samenloop van omstandigheden. Niet zozeer om mij op professioneel vlak te herbronnen, al is dat wel gebeurd: mijn verblijf in Engeland heeft vensters opengezet die ik nooit meer wil sluiten. Maar anglofiel ben ik altijd geweest."

Wat is het in de Engelse way of life dat haar zo bevalt?

"Wat mij bijvoorbeeld aanspreekt, is hun manier om met emotionaliteit om te gaan. Ik geloofde lang dat Vlamingen open, joviale mensen waren - mensen die vanuit de buik spreken. De Engelsen daarentegen leken mij toen nog zeer gehecht aan een bepaalde omgangsstijl, waardoor ze ook gereserveerder overkwamen. Sinds mijn verblijf weet ik echter dat dit beeld absoluut niet klopt: de Engelsen zijn opener en durven meer in de omgang dan de Vlamingen. Het is gewoon een kwestie van eventjes die Engelse code te doorbreken.

"Ik hou ook enorm van de beschaving in hun taal, die rijkdom. Hier iets uitspreken binnen een dispuut is een zeldzaamheid. De mensen houden hun argumenten nog liever binnen, terwijl je evengoed op een beschaafde manier met iemand van mening kunt verschillen. Zoals zij dat zo mooi zeggen: we agree to disagree. Hier hangen er direct donderwolken.

"En als ik aan Noël Coward denk... Ik vermoed dat ik ongeveer alles heb wat hij ooit geschreven heeft. Zo intelligent, zo witty. Wij hebben zelfs geen woord voor het Engelse wit. Och ja. De Engelsen hebben ook een gedragscode die dat soort humor toelaat."

Om alsnog met de deur in huis te vallen: geeft zij graag interviews?

"Er is een verschil tussen wat ik noem de onnozele interviewtjes - dan zeg je wat over het een of het ander voor in een boekje - en interviews over de dingen die belangrijk zijn. Voor die tweede soort interviews huiver ik een beetje. Dan denk ik: o jee, daar gaat weer een stuk van mezelf. Blijkbaar zien nogal wat mensen in mij een open iemand, en tot op zekere hoogte ben ik dat ook wel, maar dan hebben we het niet over de essentie. In een interview dat iets te betekenen heeft, ga je naar de essentie en dat is een beetje... Ik wil liever essentiële dingen over mezelf kwijt in het theater, maar dat is natuurlijk iets anders."

Ik kan me voorstellen dat die terughoudendheid, door dagelijks in Thuis op het scherm te verschijnen, nog sterker geworden is de voorbije jaren.

"Ja. Waarschijnlijk wel. Maar die terughoudendheid is er bij mij altijd geweest, denk ik. Ik zeg 'denk ik', omdat het beeld dat je van jezelf hebt soms helemaal niet strookt met het beeld dat anderen van je hebben."

Elke mens heeft drie 'ikken', las ik ooit in een album van Suske & Wiske. De mens die hij denkt te zijn, de mens die hij zou willen zijn, en de mens die hij is. Herkent ze dat?

"Absoluut. Er is little me en er is big me. Wel, little me geeft zich nooit echt prijs."

Ze kan ook weigeren interviews te geven. Of niet?

"Och, het hoort erbij in deze job. Dan krijgt men gewoon de big me te zien. Trouwens, het geven van interviews staat ook vermeld in ons contract. Niet dat we verplicht worden op alles in te gaan, maar zo werkt het nu eenmaal: als je in een dagelijks programma zit, dan willen mensen van alles over je weten. En op die manier blijft de serie in de kijker."

Doet ze ook mee aan spelletjes op de televisie?

"Soms wel. Als het een beetje op niveau is. Tien voor taal bijvoorbeeld is leuk. Zeker als je dan ook nog wint, jaja. Ik ben nu in het bezit van een mooie, gouden pen. (lacht) Herexamen hebben we ook gewonnen, maar de boeken die we toen kregen heb ik eerlijk gezegd nog niet ingekeken. Veel wijzer ben ik er dus nog niet van geworden."

Chris Thys: "Ik heb ooit eens meegedaan aan Herexamen, en we hebben eervol verloren. Maar het is zoals ze zeggen: het is veel moeilijker als je daar staat dan thuis."

Leah: "En ik blijf erbij: in Herexamen werken die knopjes niet fatsoenlijk! (lacht) Ik heb een paar keer gehad dat ik het wist en dat ik zeker op tijd gedrukt had, maar het mocht niet zijn."

In november gaat de nieuwe TV1-serie Stille waters van start. Voor Chris zullen de uitnodigingen voor interviews en spelletjes dan wel toenemen.

Chris: "Bwa. Ik heb niet zo'n heel grote rol - ik denk dat het vooral om Jo (De Meyere, SH) en Antje (De Boeck, SH) zal draaien. Het is ook niet dagelijks maar wekelijks te zien."

Heeft of had ze inspraak in haar personage?

Chris: "Nogal. Het scenario was al geschreven, natuurlijk, door Ward Hulselmans. Maar hoe je je personage invult, daar kun je nog verschillende kanten mee op, want het zijn geen vastomlijnde personages. Uiteraard gebeurt dat in overleg met de regisseur."

Bij sommige series zie je zowel 'regie' als 'spelregie' in de titelrol opduiken.

Leah: "Dat is niet het geval voor Thuis. Wij hebben zes regisseurs en zij wisselen elkaar af per blok van vijf afleveringen. Van een onderscheid tussen regie tout court en spelregie is bij ons geen sprake, maar voor de acteurs zijn er de lezingen vooraf. Vroeger, in het begin van de serie, was er meer tijd om te repeteren. Dat was tijdens het eerste seizoen en dat heeft echt goed gedaan. Je moet de personages dan nog min of meer creëren en dan komen enkele maanden repeteren wel van pas. Als daarna het tempo wordt opgedreven, weet je tenminste dat je de basis van je personage naar je hand hebt kunnen zetten. Marianne is geen romanpersonage waarvoor ik me kan documenteren, dus... Nu zijn we zes jaar verder en ken ik haar bijna beter dan de schrijvers - zeker als er nieuwe schrijvers bijkomen. In die zin hebben wij dus ook een tamelijk grote inbreng. Af en toe lees ik bijvoorbeeld een zin waarvan ik denk: dit zou ze nooit zeggen, en dan wordt daar rekening mee gehouden."

Het werkritme voor een soapacteur is moordend hoog, hoor je wel eens zeggen.

Leah: "Het ís ook vrij hoog. Ik daag alle acteurs uit die het nog niet gedaan hebben, om eens aan den lijve te ondervinden wat het is: een personage levendig houden met een schriftuur die, omwille van het soort televisieprogramma, een heel specifiek ritme heeft. Je moet authenticiteit blijven vinden, terwijl heel wat scènes geschreven zijn voor meerdere dagen. Een situatie moet zich uitspannen over zoveel afleveringen, waardoor er telkens een 'instapmogelijkheid' moet zijn. Dat betekent dat je als personage soms in herhaling valt en je de dingen een aantal keren op verschillende wijzen moet zeggen. De uitdaging is dan om de nuance te behouden. Een toneelstuk daarentegen ontwikkelt zich uiteraard veel sneller. Per dag blikken we voor Thuis ongeveer twintig minuten uitzendmateriaal in. Dat is ontzettend veel. Maar het voordeel is dat je elkaar op den duur heel erg goed kent. Als acteur weet je precies wat die of die regisseur van je verwacht."

Variëren die verwachtingen? Kunnen de regisseurs van Thuis een eigen stijl volgen?

Leah: "Toch wel. Ik herken van elke regisseur de stijl van het in beeld brengen. Terwijl ik ook wel het gevoel heb dat er, ondanks het feit dat er zes regisseurs zijn, een vrije grote homogeniteit in de afleveringen zit. Maar ik merk de stijlverschillen aan de kleine dingen: sommige regisseurs nemen meer tussenbeelden op tijdens een dialoog, bijvoorbeeld.

"Ik wil, voor mezelf, niet spelen voor de camera. Voor mij is theater theater, of daar nu een camera staat of niet. Dat is gewoon een ander gevoel van ruimte. Maar als acteur moet je een scène doorspelen, en het is aan de regisseur om op te pikken wat belangrijk is."

Hoe gaan ze te werk voor één scène? Hoe vaak wordt die gespeeld?

Leah: "Eerst is er dus de lezing. Een maand later of zo gaan we de studio in en doet de regisseur een aantal voorstellen. Daar kan nog over gediscussieerd worden, maar doorgaans gaan we daarna aan de slag: camerarepetities, licht aanpassen, nog eens een repetitie... Als alles technisch juist zit, staat de scène er doorgaans na drie, vier takes op. Veel langer mag het niet duren, want we hebben ongeveer een half uur per scène. Als het een gesprek is zonder interventies van andere personages, gaat het doorgaans erg snel."

Wat is het opnametempo voor Stille waters?

Chris: "Goh, ik denk dat we ongeveer vier scènes per dag opnemen. Zoiets. Maar zoals Leah zegt hangt veel af van de soort scène die opgenomen moet worden. Stille waters speelt zich af aan de Schelde, dus zijn er nogal veel buitenopnamen."

Leah: "In dat geval ligt het tempo gelijk: voor de buitenopnamen van Thuis zitten we namelijk ook aan een gemiddelde van vier, vijf scènes per dag, meestal met één camera."

Is Stille waters tot nu toe een prettige ervaring, Chris?

Chris: "Het is zeker plezant om te doen, maar ook niet gemakkelijk. In het theater leer je je personage kennen tijdens de repetities en die nemen maanden in beslag, met de première als deadline. Dan moet je er staan. Bij televisie moet je keuzes maken voor de opnamen beginnen. Aangezien het over compleet nieuwe personages gaat, is dat wel spannend, want als je een keuze maakt, moet je die tot het einde van de serie kunnen volhouden."

Leah: "Maar voor jullie is het einde in zicht: jullie weten waar het naartoe gaat. Wij weten dat nooit. Dan krijgen we een stapeltje tekst voor twintig afleveringen en blijkt je personage plots een heel onverwachte beslissing te nemen. We nemen de afleveringen ook door elkaar op."

Hoe groot is de druk van de kijkcijfers? Loeren die voortdurend op de achtergrond?

Leah: "Wel, sowieso liggen we met de opnamen twee maanden voor op de uitzending. Als op de uitzending blijkt dat mensen de verhaallijn niet leuk vinden, is het dus te laat om iets te veranderen. Maar op langere termijn worden daar wel lessen uit getrokken, uiteraard. De kijkcijfers worden dus wel in de gaten gehouden. Het doet ook plezier als blijkt dat we aan een miljoen kijkers zitten. Je moet weten: we zijn begonnen met ongeveer 250.000, en dat cijfer is blijven stijgen. Dat doet deugd, maar het geeft ook meer verantwoordelijkheid. Een miljoen kijkers is veel... Maar eerlijk waar, we zijn daar eigenlijk niet zo mee bezig. Als we eens een topper hebben gehad, wordt er een berichtje opgehangen met het aantal kijkers, maar dat is het dan zo'n beetje. Ik vind trouwens dat een openbare omroep zich daar niet te veel mee moet bezighouden - al weet ik dat de realiteit enigszins anders is. Het is ook bijzonder duur. Ik had het daar laatst nog over met een regisseur: er zou veel meer kwaliteitsdrama gemaakt moeten worden, maar wie gaat dat betalen? Want zo simpel is het: het draait allemaal om geld. Da's het begin en het einde van alles. Heel erg vind ik dat."

Is dat niet altijd zo geweest? Mijn grootvader, hij ruste in vrede, placht te zeggen: 't gat en 't geld, 't is al dat telt...

Leah: (lacht) "Dat zijn ons ma ook altijd. Maar geef toe: het is toch treurig? Eigenlijk zelfs zo treurig dat je zou willen stoppen met alles. Een beetje gevoelsmens raakt erdoor gedeprimeerd, door die realiteit. Ik mag er zelf niet te lang bij stilstaan of ik word triest. Maar wat heeft dat voor zin? De mens is niet goed, oké, wat kun je daaraan veranderen?"

Haar mensbeeld is behoorlijk pessimistisch?

Leah: "Ik denk niet dat het pessimistisch is. Het stemt tot pessimisme, maar het is realistisch."

Dan is ze dezelfde mening toegedaan als Juliette Binoche. Die verklaarde onlangs ongeveer hetzelfde in The Guardian, waarbij ze wel toegaf dat het voordeel van zo'n visie was dat ze zich soms juist weer kon verbazen over de goede dingen des levens.

Chris: "Omdat ze dan aangenaam verrast is. Ik heb dat ook gelezen..."

Leah: "Voilà. Zo is het. Wat aangenaam verrast is de capaciteit van de mens om anders te zijn. Dat hij dat toch altijd weer blijft opbrengen, als enkeling of in een groepje. Dat is iets om je aan vast te houden, want kijk naar de grote lijnen: de mens is toch het wreedste wezen dat er rondloopt?"

Zij sprak daarnet over stoppen. Stel dat ze helemaal opnieuw kon beginnen: zou ze dan hetzelfde leven leiden, met acteren als beroep?

Leah: "Dat maakt toch allemaal niet veel uit? Het is overal hetzelfde, toch wat dat betreft. Weet je, ik geef les aan het conservatorium. Bewegingsleer. Dat gaat dus over de analyse van de menselijke bewegingen, wat betekent dat je ook analyseert wat de mens beweegt: hoe zitten we in elkaar? Daar hangen vaak heel diepgaande gesprekken aan vast. Een van de dingen die daarbij terugkeren, is dat je als jonge mens maar beter kunt aanvaarden hoe de vork in de steel zit, hoe de mens van nature is. Zonder daarom per se een oordeel te vellen. Het enige wat je kunt zeggen, is dat er tot op zekere hoogte een keuze mogelijk is: omdat we als mens kunnen denken, kunnen we onze situatie min of meer verbeteren.

"Hoever die verandering reikt, dat hangt af van onze cultuur, want ik geloof dat cultuur het enige is dat een mens kan redden. Niet zijn natuur, want dat is een en al agressie en ellende. Daarom (glimlacht): meer geld voor cultuur alstublieft. Maar los daarvan: het geeft geen zin door dit besef gedeprimeerd te raken. We kunnen ons niet afwenden van onze natuur. Hoe kun je trouwens toneelspelen als je je afkeert van de basis van ons gedrag: onze overlevingsdrang? Lees Massa en macht van Canetti: het staat er allemaal in.

"Hoe kun je ooit aan Shakespeare beginnen, aan welk belangrijk personage dan ook, zonder eerst inzicht te verwerven in wat de mens in werkelijkheid drijft? Dat gaat niet."

Chris: "Wij zijn in de Bottelarij bezig aan een Macbeth-versie. Een van de boeken die op tafel ligt, gaat over de politiek van de chimpansees. Dat is onwaarschijnlijk: die machtsstrijd, de combines, de hiërarchie... Als er een dominant mannetje verwijderd moet worden, gaan de chimpansees complotten smeden. Alleen staan ze daar niet zover in als de mens. Die is nog veel gruwelijker."

Diezelfde menselijke inventiviteit brengt toch ook schoonheid voort?

Chris: "Jawel. Dat maakt het misschien draaglijk..."

Leah: "Omdat er iets tegenover staat. Of kan staan, voor wie het hebben wil. Maar wat ik belangrijk vind, is dat we voor onszelf leren onderkennen waar we mee bezig zijn. Want we hebben allemaal een beeld van onszelf als lieve, aardige, beschaafde mensen. Maar al zijn we dan geen grote complotten aan het smeden, een complot zit bij wijze van spreken in een klein hoekje, om bijvoorbeeld iemand anders schade te berokkenen. Zonder dat we ons dat zelfs realiseren, want we hebben honderdduizend redenen om onszelf te vergoelijken.

"Allee, wat is een leugen? Wanneer begint dat? Dat gaat heel ver. Een jonge mens, en dus ook een jong acteur, kan daar maar beter eens over nadenken. Het is niet omdat we geen moord begaan of een overval plegen dat we goed en beschaafd zijn. Op een veel kleinere, dagelijkse schaal kom je dezelfde essentie tegen: onze overlevingsdrang, koste wat kost."

Ze geeft nu les aan het conservatorium in Brussel. Daarvoor in Londen. Onderricht ze wat ze indertijd als beginnend actrice moest missen of...?

Leah: "Nee. Wat ik nu geef, en waar ik rotsvast in blijf geloven als veruit de meest waardevolle cursus beweging en -analyse ooit, zijn de lessen die ik van Lea Daan heb gekregen. Die aanpak is trouwens aan een revival bezig, ook in het buitenland. Waarom? Omdat hij zo volledig is. Het gaat over een manier van denken, over een taal die je nooit meer kwijtraakt. Ik was gisteravond op een feest van Dag Allemaal, een valentijndiner met een aantal lezers. Toevallig zit er aan mijn tafel een vrouw wier moeder ooit nog les had gehad van Lea Daan. Dat bleek pas na een tijdje, want naast mij zat een meisje, een kapster, die klaagde over de fysieke last die ze ondervond. Ze had een slechte houding en ik probeerde haar met een mes en een lepel even uit te leggen hoe ons skelet in elkaar zit: de ruggengraat, het bekken... Om aan te tonen dat je op heel snel al iets aan je houding kunt verbeteren. Ik laat de term 'natuurlijk korset' vallen, waarop die andere vrouw meteen reageert: ze herinnerde zich dat haar moeder dat op haar beurt had geleerd van Lea Daan. Om maar te zeggen: de invloed is nog steeds merkbaar. Die vrouw had trouwens niks met theater te maken. Maar goed, over het belang van bewegingsleer kan ik dagen vertellen."

Misschien toch heel even: wat is een 'natuurlijk korset'?

Leah: "Dat verwijst naar het bekkenbeen, het sterkste been van ons skelet waarop eigenlijk alles steunt en waar zich het zwaartepunt van ons lichaam zich bevindt. Zoals een boom uit een wortel is gegroeid en die wortel dus de kruin draagt. Maar als die wortel niet goed zit..."

Wellicht heeft ze als docente ook de reflex om mensen op hun houding te taxeren?

Leah: "Absoluut. Ik kan niet op vakantie gaan of ik zie lichamen waarvan ik denk: ik wil ze vastpakken en rechtop krijgen."

Chris: "Let op uw luchtpunt!" (lacht)

Leah: "Luchtpunt. Zwaartepunt. De tweeledigheid van het lichaam. Lea Daan had toch alleen maar gelijk? (docerend) Het lichaam bestaat uit twee delen: een onder- en een bovenlichaam. Dat bovenlichaam moet licht zijn en wordt gedragen; het is het onderlichaam dat draagt. Wie de intrinsieke kwaliteit van die tweeledigheid omkeert, die loopt gevaar. Wat zie je dan, op het strand bijvoorbeeld? Mannen die iets te zwaar zijn, die zich twintig jaar jonger willen voordoen om indruk te maken op de bikini's die daar liggen. Ze persen al hun kracht in hun bovenlichaam, om dat op te blazen. Dan denk ik: daar loopt weer zo'n bonobo. (lacht) Het is een belachelijke pose want zo kan je lichaam nooit een fond hebben."

Wat zou haar tip voor die poseurs zijn?

Leah: "Krijg eens een rug. Rust. Houd u recht. Maar probeer toch niet zo iets te bewijzen. Het doet denken aan jongens van vijftien, haantjes: die lopen met hun luchtpunt naar voren."

Ik merk dat ik vanzelf al wat rechter ben gaan zitten, zeg ik.

Leah (lacht): "Ja maar het is toch belangrijk voor een acteur, dat je aan een lichaam kunt zien, misschien niet in detail, waar iemand mee zit? Je kunt zoveel daaruit afleiden."

Als onze uitstraling te manipuleren is, gelooft ze dan ook dat iedereen kan acteren?

Leah: "Ik denk dat zeker meer mensen kunnen acteren, als ze dat zouden willen. Voor mij heeft het ook veel met energie te maken. Wat is uitstraling? Dat is innerlijke energie die naar buiten komt. Je hebt mensen die in expansie zitten en je hebt mensen die gecontracteerd zijn. Als je dat bewust kunt gebruiken als acteur, oké, maar je moet ook naar neutraal kunnen gaan. Willen acteren is ook je kwetsbaar willen én durven opstellen. Daar kan geen sprake van zijn bij iemand met een kruideniersmentaliteit. (denkt na) Wat denk jij?"

Chris: "Kwetsbaarheid is één ding, maar er moet ook techniek zijn. Het ene mag het andere niet domineren of camoufleren. Die twee moeten in evenwicht zijn."

Leah: "Een acteur durft zich te geven aan een personage, zodanig dat je een essentie van de acteur als mens ziet, binnen zijn personage. Zonder terughoudendheid. Jaren geleden heb ik een documentaire gezien over Judy Garland. Ik herinner me daarvan het laatste nummer: 'Somewhere over the Rainbow'. Ze zong dat toen ze al 42 of 43 was, in het besef dat er aan de andere kant van de regenboog helemaal niets beters te vinden is. Het was zo ontroerend - ik moest huilen. Omdat ik de vrouw Judy Garland door dat personage zag.

"Dat is acteren: alles geven, de binnenkant van je vel laten zien. Zonder enige reserve. Het is iets wat je trouwens ook bij andere performers meemaakt. Brel bijvoorbeeld had het ook. En Piaf. Die kwetsbaarheid. Moed. Waarom spreken we er nog altijd over? Juist daarom."

Van een performer wordt ook verwacht dat hij dat avond na avond kan presteren.

Chris: "Vandaar die noodzaak aan techniek. Ik heb na het conservatorium, omdat ik voelde dat ik niet echt een basis had om op terug te vallen, mij verdiept in Method-acting. Dat was bij John Strasberg, de zoon van Lee Strasberg. Maar ik merkte al snel dat dé methode niet bestaat: elke acteur moet voor zichzelf een recept samenstellen met behulp van bestaande methodes. Het is trouwens moeilijk en bijna onaangenaam om daarover te praten, omdat alles wat je uitspreekt direct weer ter discussie kan worden gesteld. Maar wat ik wou zeggen: John Strasberg was helemaal niet zo Method als zijn vader. Hij geloofde ook in een aanpak per mens, vertrekkend van een individuele intuïtie, een individuele gevoelswereld, de persoonlijkheid van de acteur kortom. Maar het blijft een vak waarvoor technieken nodig zijn: het heeft bijvoorbeeld geen zin om te staan murmelen op de bühne van een grote schouwburg, als niemand in de zaal je verstaat."

Leah: "Ik denk dat Dora van der Groen het in NRC Handelsblad ooit heel mooi heeft verwoord. Ze zei: acteren is het hoorbaar, zichtbaar maar vooral voelbaar maken van een emotionele verbeelding waarbij de persoonlijkheid van de acteur van het grootste belang is. Dat is het, denk ik. Een stukje ziel hoorbaar, zichtbaar en voelbaar maken. Dat is ons vak."

Zetten de zussen regelmatig een boom op over hun vak?

Leah: "Dat gebeurt."

Zijn ze ook elkaars strengste beoordelaar?

Chris: "Ja. En ik vind dat ook wel goed, omdat..."

Leah: "Zij mag tegen mij alles zeggen, want ik respecteer haar als mens en als actrice. Ik zal dan misschien wel eerst tegensputteren of zo, maar ik wil wel dat ze het zegt."

Chris: "Voor mij geldt hetzelfde."

Leah: "In Thuis bijvoorbeeld zitten wat ik noem 'doorloopscènes'. Maar er zitten ook scènes tussen die wel iets wezenlijks kunnen vertellen. Die vind ik heerlijk om te doen, maar uiteraard kan niet elke scène zo zijn. Je moet de mensen vandaag de dag niet overdonderen met emotionaliteit - dan wordt het te veel en voelen ze zich niet meer veilig. Maar zelfs in een scène van drie minuten kun je proberen om iets wezenlijks aan te raken."

Heeft ze er lang over moeten nadenken toen ze haar voor Thuis vroegen? In een soap spelen heeft consequenties...

Leah: "Zoals?"

Het feit dat de vertolker van een hoofdpersonage een langdurige verbintenis aangaat.

Leah: "Klopt, maar je stapt er uit als je het niet meer ziet zitten. Of je stopt voor een tijdje. Dan word je er eventjes uit geschreven. Maar zolang er verhaallijnen zijn waarin ik als actrice iets kan doen, waarom zou ik het niet doen? In het theater moet je afkicken als een productie afgelopen is, maar hier heb je de kans om mee te groeien met een personage..."

Het afkicken van een rol wordt ook als 'het zwarte gat' omschreven. Een bekend gevoel?

Chris: "Het is zeker al gebeurd dat ik verdrietig was omdat ik een personage niet meer kon spelen. Je kunt echt van een personage beginnen houden. Of je blijft met het gevoel achter dat je nog niet alles eruit hebt gehaald. Het is dikwijls plezant van te blijven sleutelen. Maar ik vind het evengoed vaak jammer dat ik afscheid moet nemen van een bepaalde tekst."

Was het al vroeg duidelijk dat ze allebei actrice wilden worden? Chris vertelde dat de zussen Thys in het Limburgse Zonhoven zijn opgegroeid.

Chris: "Het was in ieder geval geen artistiek nest. Helemaal niet. Onze vader was elektricien in de mijn, maar bovengronds. Dat laatste was belangrijk, omdat we ondergronds verschrikkelijk vonden. Mijn peter was namelijk chef 'elektriek' beneden, ondergronds dus, en we hoorden als kind over de rampen die beneden soms gebeurden. We hadden ook een nonkel die aan stoflong gestorven is. Ik ga dat beeld uit mijn kindertijd nooit vergeten: hoe ze met handdoeken aan het wapperen waren om hem toch een beetje lucht te geven. Brrr. Ik heb het ook nooit gedaan: de mijn ondergronds bezocht."

Leah: "Ik ben daar ook te claustrofoob voor."

Chris: "Maar goed, geen artistiek nest dus. Al kon ons ma wel goed zingen."

Leah: "Absoluut. Ze zei altijd: als ik in een andere tijd geboren was, dan was ik zangeres geworden. Ons bomma kon trouwens ook goed zingen. En onze pa speelde constant toneel: niet in een vereniging, hij hield graag mensen voor de gek. Ik herinner me bijvoorbeeld dat hij voorbijgangers aansprak - om de weg te vragen of zo - in het Russisch, of toch iets wat daarvoor moest doorgaan. Zo haalde hij wel meer streken uit."

Wat waren hun eerste streken als toekomstige actrice?

Leah: "Bij mij is dat al begonnen toen ik vier of vijf was, denk ik. We moesten met de kleuterschool op een avond optreden in de parochiezaal en dat is een van mijn levendigste herinneringen. Ik vond ons optreden zo ontzettend belangrijk: toen we in de namiddag naar de kermis gingen in Waterschei, wou ik zelfs geen ijsje omdat ik op tijd terug wou zijn."

Chris: "Herinner jij je Johnny nog?"

Leah: "God, ja."

Chris: "Later was er eens een schoolfeest waarop ik mocht meedoen. Dat was samen met Johnny - we moesten samen een dansje doen. Maar Johnny kreeg schrik en begon te janken, terwijl ik zoiets had van: we moeten vooral doordansen. Ik heb dus nog een tijdje aan hem getrokken, letterlijk, maar uiteindelijk heb ik dat dansje alleen uitgedanst." (lacht)

Gold het applaus toen al als bekroning?

Leah: "Het was vooral het doen dat ons aansprak, denk ik."

Chris: "Voor mij was dansen toen echt het einde. We hadden thuis één klassieke plaat: aan de ene kant stond 'Eine kleine Nachtmusik' en aan de andere kant de 'Blaue Donau'..."

Leah proest het uit.

Chris: "Dan zette ik die plaat op, deed daarna de dubbele deur op tussen de 'goeie plaats' en de keuken en dan ging ik mijn gang: huppelend als een ballerina door de living." (lacht)

Op die leeftijd leek dansen haar opwindender dan toneel?

Leah: "Dansen, toneel... Zolang we maar in onze fantasiewereld konden vertoeven."

Moesten ze ook een kamer delen? Hoeveel jaar verschillen ze trouwens in leeftijd?

Leah: "Chris was wat men het 'nakomertje' noemt. We hebben nog één oudere zus en Chris en ik schelen negen jaar. Dat is een groot verschil in leeftijd als je nog een kind bent. Zij was eigenlijk mijn kindje: ik zette haar in mijn poppencharrette en toerde met haar rond."

Chris: "Dat is nu nog altijd een beetje zo: ik ben het kindje."

Leah: "Jaja. Hoewel zij nu sneller de baas speelt over mij."

Chris: "Ik? Ho maar, nu wordt het spannend..." (lacht)

Leah: "Maar nee."

Chris: "Het had ook voordelen om de jongste te zijn. Het pad was vaak al geëffend. Zo heb ik al op heel jonge leeftijd Ik, Jan Cremer gelezen. Ik kon nog niet zo lang lezen en ik begreep er ook weinig of niks van, maar er is één passage die ik me nog altijd herinner: op een bepaald moment reist Jan Cremer door Turkije en komt hij een oud vrouwtje tegen..."

Leah: "Een vrouwtje met één tand."

Chris: "En die zei altijd maar: oesjie papa." (lacht)

Leah: "En daar moesten wij toch zo om lachen... Maar wat ik wou zeggen: dat was ook de enige passage die ik Chris liet lezen, want in dat boek stonden ook nog wel andere dingen. Over vuile manieren, zoals dat toen heette."

Chris: "Natuurlijk las ik die dingen ook, zij het dan achter jouw rug."

Leah: "Dat heb ik later begrepen, inderdaad."

Laatste vraag: wat zouden ze hun personages in Thuis en Stille waters als raad geven?

Chris: "Voor mij is het eigenlijk te vroeg om dat te kunnen doen. Misschien als we enkele afleveringen ver zitten." Leah: "Ik denk dat Marianne soms te weinig nadenkt. Ik hou enorm veel van haar, maar ze doet soms de meest dwaze dingen waarvoor ze nadien moet boeten. Maar goed, ik moet haar verdedigen, natuurlijk. Dus zeg ik: ze moet misschien een beetje meer van zich afbijten."

Zoals haar vertolkster?

Leah: "Is dat zo? Ik denk dat ik mensen meer krediet geef. Wat denk jij, Christianne?"

Chris: 'Kwetsbaarheid is één ding, maar er moet ook techniek zijn' Leah: 'Dat is acteren: alles geven, de binnenkant van uw vel laten zien'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234