Zondag 07/08/2022

Vijf vragenG7-top

Op de G7-top moeten de grote westerse democratieën laten zien dat ze niet uit elkaar te spelen zijn

null Beeld AP
Beeld AP

Sinds zondag zijn westerse leiders te midden van oorlog, inflatie en een voedselcrisis bijeen op de G7-top in het Duitse Schloss Elmau, bij München. Vijf vragen over de aanwezigen en wat er op het spel staat.

Maarten Albers

Wat is de G7 en wie is er lid van?

De G7 is de groep van zeven democratische landen met de grootste economieën, die sinds 1973 regelmatig bijeenkomt om te overleggen over onderwerpen als de wereldeconomie, handel, veiligheid en klimaatbeleid. De leden zijn (van grootste naar minst grote economie): de Verenigde Staten, Japan, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Canada en Italië. De Europese Unie doet ook mee aan het overleg, maar is geen officieel lid omdat het geen land is.

Gastheer Duitsland heeft ook een aantal andere landen uitgenodigd om bij een deel van de top aan te schuiven. Dat zijn Senegal (momenteel voorzitter van de Afrikaanse Unie), Argentinië (momenteel voorzitter van de Gemeenschap van Latijns-Amerikaanse en Caraïbische Staten), India, Indonesië en Zuid-Afrika.

Wat is het belangrijkste onderwerp van de top?

Bijna een halve eeuw na haar oprichting is de G7 terug bij haar oorspronkelijke taak: het tegengaan van hoge energieprijzen. In 1973 sloegen de leden de handen ineen om de oliecrisis het hoofd te bieden, nu hebben ze te maken met een gascrisis en moeten ze alternatieven vinden voor fossiele brandstoffen uit Rusland. Een hooggeplaatste Amerikaanse regeringsfunctionaris vertelde verslaggevers dat energie ‘de kern van de discussies’ zou vormen.

Die hoge energieprijzen wakkeren namelijk wereldwijd de inflatie aan. Dat leidt tot kopzorgen – niet alleen bij de G7, maar ook bij de genodigden uit Afrika, Azië en Zuid-Amerika. De G7-landen zullen proberen om die gasten ondanks hun toenemende zorgen over inflatie in het anti-Russische kamp te krijgen of houden.

De top moet volgens gastheer Olaf Scholz laten zien “dat de democratieën van de wereld naast elkaar staan in de strijd tegen Poetins imperialisme, net als in de strijd tegen honger, armoede, gezondheidscrises en klimaatveradering”. Als het Westen geen gehoor geeft aan de zorgen van ontwikkelingslanden, zullen Rusland en China daarvan profiteren, zo waarschuwde Scholz.

Staat de oorlog zelf ook op de agenda?

Zeker, de Amerikanen komen naar Beieren met “een reeks concrete voorstellen om de druk op Rusland op te voeren en gezamenlijk onze steun aan Oekraïne te tonen”, zo vertelde de Amerikaanse functionaris. Volgens Scholz is er een ‘Marshallplan’ nodig om de Oekraïense economie op de been te houden. Vandaag belt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky via videoverbinding om de leiders tot meer militaire en financiële steun te bewegen.

Een belangrijke uitdaging voor de G7-leiders zal zijn om de pijn van de sancties en financiële hulp voor hun eigen bevolking te verzachten. De Amerikaanse president Biden voorspelde dinsdag al dat de oorlog zal uitdraaien op “een spel van geduld: wat kunnen de Russen zich veroorloven en wat kunnen de Europeanen doorstaan”. Voor zijn eigen bevolking geldt dat net zo: door de economische tegenslag staat slechts 40 procent van de Amerikanen nog achter hun president. Met de Congresverkiezingen in het najaar op komst roept dat vragen op over de betrokkenheid van de VS bij de oorlog op de langere termijn.

Gaat alle aandacht dan naar Rusland?

Nee, de G7-leden willen ook bespreken hoe ze de economische concurrentie met China beter kunnen aangaan. Volgens de Amerikaanse functionaris zal Biden een mondiaal infrastructuurplan lanceren dat als tegenhanger moet fungeren van het Chinese Nieuwe Zijderoute. De investeringen uit dat plan moeten volgens de Amerikaanse functionaris “onze partnerlanden met lage en middeninkomens een boost geven en tegelijkertijd het economische concurrentievermogen en de nationale veiligheid van de VS bevorderen”.

Er is de VS veel aan gelegen om te laten zien dat westerse democratieën zich niet blindstaren op Rusland. “Sterker nog, het tegenovergestelde”, verzekerde een andere Amerikaanse regeringsfunctionaris. Om te illustreren dat het Westen ook aandacht voor de dreiging uit China houdt zijn Australië, Japan, Zuid-Korea en Nieuw Zeeland uitgenodigd voor de NAVO-top die kort na de G7 in Madrid plaatsvindt.

Vorig jaar draaide de G7 om de strijd tegen klimaatverandering. Is iedereen die vergeten?

Daar lijkt het wel een beetje op. In Duitsland en Italië gaan de kolencentrales al harder draaien om het gastekort op te vangen. De EU verzekerde dat dat de klimaatambities op de lange termijn niet in de weg zal zitten, maar op de korte termijn lijken die toch aan de kant te worden gezet.

Toch is het klimaat niet helemaal afwezig op de G7. Volgens een Duitse regeringsfunctionaris zullen de leiders overleggen over een voorstel om maatregelen zoals een CO2-prijs beter op elkaar af te stemmen, in de hoop handelsoorlogen tussen lidstaten te voorkomen. Ook op dat vlak zullen de grote westerse democratieën moeten laten zien dat ze zich voor de langere termijn aan elkaar willen binden.

Politie-agenten houden controles voorafgaand aan de G7-top. Beeld Angelika Warmuth / DPA
Politie-agenten houden controles voorafgaand aan de G7-top.Beeld Angelika Warmuth / DPA
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234