Donderdag 21/10/2021

Op de afvalberg van het absurdisme

Een doorslag van het absurdisme van vijftig jaar geleden, maar daar is de voorstelling zelf niet minder bijzonder om

kunstenfestivaldesarts l compagnia scomone sframeli toont charmante 'il cortile'HHH

Wouter Hillaert

Samuel Beckett leeft! De geest van de befaamde absurdistische toneelauteur waarde dit weekend rond op het KunstenFESTIVALdesArts, zowel in Alvis Hermanis' groteske Gogol-enscenering Revidents als in het intieme Il cortile van Compagnia Scimone Sframeli. Die laatste voorstelling is zelfs helemaal opgebouwd rond openlijke verwijzingen naar stukken als Endgame en Wachten op Godot.

Zo zitten in een schamel decor van een paar losweg samengeplaatste afvalstukken twee personages ietwat naïef voor zich uit te staren. Peppe is de klassieke kreupele met autoriteit. Zijn voet wordt opgepeuzeld door de ratten, zelf opstaan kan hij niet meer. Voor alles is hij afhankelijk van zijn kompaan Tano, die wel weg kan uit de symbolische gevangenis waar het duo toe gedwongen is, maar even weinig toekomstperspectieven heeft.

Zij babbelen, omdat er niks anders te doen valt tegen de alles verpletterende aanwezigheid van tijd. Tano leest de krant voor, over oudjes die op balkons uit de weg worden gezet. Peppe vraagt een deken over zijn voeten te leggen. Tano helpt hem zijn bebloede lippen schoonvegen. Peppe mijmert over vroeger, toen hij nog steevast de eerste was in loopwedstrijden en kaarsjes uitblazen. En zo gaat dat maar door. Tweemaal wordt hun intensieve vraag-en-antwoordspelletje als in Wachten op Godot onderbroken door een verpauperde buitenstaanderfiguur. Hij duikt op van achter de onderuitgezakte kast en klaagt over honger. Zijn uiteindelijke redevoering over kunstgebitten toont ten volle de onontkoombare cirkelredenering waar dit drietal in verzand is. De massa waar hij toe behoort, zegt de pauper, heeft haar valse tanden op de afvalberg gegooid omdat ze toch niks te eten heeft, behalve net die kunstgebitten.

De tekst van Spiro Scimone, die zelf ook op de scène staat, is muziek op zich. Voortdurend worden zinnen herhaald, structuren gespiegeld en klanken aan elkaar afgetoetst in op- en neerbloeiend Italiaans. Het gaat gepaard met strakke tempowisselingen, wat de voorstelling bijna tot een mantra maakt. Toch blijft alles makkelijk leesbaar. Het enige echt abstracte symbool dat doorheen de replieken wordt ontwikkeld, is dat van het titelwoord zelf. 'Il cortile' betekent 'de binnenplaats'. Tano gaat er de liefde bedrijven en ontmoet er andere verdwaalde zielen. Maar ook staat deze ruimte voor de typisch beckettiaanse dreiging van buitenaf. Of voor de dreiging van binnenuit. Bleke herinneringen en fysieke aftakeling vormen in deze voorstelling immers de diepste laag, samen met de existentiële geworpenheid van de personages in een situatie die ze zelf niet beheersen.

Het maakt van Il cortile een doorslag van het absurdisme van vijftig jaar geleden, maar daar wordt de voorstelling zelf niet minder bijzonder door. Compagnia Scimone Sframeli, dat al tien jaar werkt vanuit een basisinteresse voor het ritueel van de menselijke omgang, ontwikkelt hier een miniatuur die charmeert om zijn sobere concentratie, zijn lichtkomische toets en zijn liefdevolle schets van allerlei levenstragiek. Een van de betere voorstellingen van het Kunstenfestival.

WAT Il cortile WIE Compagnia Scimone Sframeli WANNEER EN WAAR Vandaag en morgen om 20.30 uur in de Brigittinenkapel, Kleine Brigittinenstraat 1, Brussel, 070/222.199. Na de voorstelling wordt van het gezelschap nog de film Due amici vertoond.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234