Woensdag 16/10/2019

Landbouw

"Op Belgische quinoa zitten geen pesticiden"

Quinoa uit Zulte. Beeld Wouter Van Vooren

Neemt quinoa binnenkort de plaats in van rijst en pasta? De korrel uit de Andes is door zijn gezonde imago aan het boomen. En nu steeds meer mensen eraan verknocht geraken, springen ook Belgische boeren op de kar. 

“Proevertje?” Bénédicte Versele reikt ons een klein potje aan. Daarin de vier gewassen die op de biologische boerderij in Zulte geteeld worden: rogge, spelt en quinoa. Met een scheut sojamelk erbij vormt dit een uiterst voedzaam ontbijt. “In 2015 waren we een van de eersten die met quinoa begonnen”, vertelt haar echtgenoot Marc Verhofstede. Sindsdien heeft het koppel de vraag naar, maar vooral de interesse in quinoa zien groeien. 

“Momenteel geven we kookworkshops aan particulieren of aan verenigingen over welke gerechten je met quinoa kunt bereiden”, gaat Verhofstede verder. “Je kunt er eigenlijk van alles mee doen: van muesli voor het ontbijt tot soep met broccoli of een quinoa-risotto met quinoataart als dessert. Aan boeren geven we nu ook lezingen over hoe je het gewas op een duurzame manier kunt telen.” 

Bénédicte Versele en Marc Verhofstede startten in 2015 met de teelt van quinoa op hun biologische boerderij in Zulte. Beeld Wouter Van Vooren

Belgische quinoa

Hoewel we er nog niet helemaal uit zijn over hoe we de naam moeten uitspreken (blijkbaar is het “kienwa”), lijkt het erop dat de ‘rijst van de Inca’s’, zoals ze het in Zuid-Amerika noemen, in Europa ondertussen vaste voet heeft gekregen. Onderzoek toont bijvoorbeeld aan dat de Nederlanders er volledig weg van zijn. Allemaal samen consumeren zij nu twee miljoen kilo quinoa per jaar, wat 7,5 keer meer is dan in 2012, zo heeft het Centraal Bureau voor de Statistiek onlangs berekend. 

Belgische cijfers zijn niet meteen voorhanden. Maar een kleine wandeling in de supermarkt leert dat quinoa hier ook deel van het vaste aanbod is geworden. Sinds enkele maanden heeft het huismerk van Colruyt, Boni, zelfs zakken met Belgische biologische quinoa in de aanbieding. “Door met Belgische telers te werken, houden we de keten zo kort mogelijk”, laat persverantwoordelijke Silja Decock van Colruyt weten. “Dat is niet alleen duurzamer, het laat Belgische telers ook toe om meer in hun gewassen te variëren.”

Al staat de teelt bij ons eigenlijk nog in zijn kinderschoenen, het Belgische bedrijf Quinobel, dat verschillende quinoatelers verenigt, zag zijn verkoop stijgen van 30 ton in 2015, tot 50 ton vorig jaar. In vergelijking met onze noorderburen mag dat dan wel klein bier zijn – de Nederlandse tegenhanger van Quinobel haalt 275 ton – maar voor landbouwers is dat alvast goed nieuws. Ook consumenten zijn gebaat met Belgische quinoa, zo lijkt het. “Bij de productie van quinoa worden in België nergens pesticiden gebruikt”, zegt Verhofstede nog. “De reden is dat die voor deze teelt nog niet eens zijn vergund.” 

Superfood

De belangrijkste oorzaak voor het succes van quinoa lijkt dan ook zijn gezond imago te zijn, meer nog dan de vele toepassingen ervan. Quinoa wordt nu gemarket als een superfood, en die naam heeft het gewas volgens wetenschappers zeker niet gestolen. “Quinoa heeft meer eiwitten dan graan”, zegt  Gerda Cnops, onderzoeker bij het Instituut voor Landbouw- en Visserij­onderzoek. “Wat echt uniek is aan quinoa is dat het ook alle essentiële aminozuren bevat, wat bij bonen en peulvruchten niet het geval is.”

Omdat quinoa zo rijk is aan eiwitten wordt het gewas natuurlijk vaak gebruikt als vleesvervanger in bijvoorbeeld veggieburgers. Maar niet enkel vegetariërs kunnen uit quinoa hun voordeel halen, zegt Cnops. “Voor diabetespatiënten bevat quinoa alle juiste suikers, en omdat de plant familie is van spinazie zitten er ook geen gluten in. Vooralsnog zijn er ook geen allergieën voor quinoa bekend.”

Al is er vanuit economisch oogpunt wel een keerzijde: de wereldwijde vraag naar het product heeft al een enorme invloed gehad op de markt in Zuid-Amerika. Toen de VN 2013 uitgeroepen had tot het jaar van de quinoa, steeg de prijs in de oorspronkelijke productielanden – met name Peru en Bolivia – zo sterk, dat de inwoners zelf geen quinoa meer konden betalen. 

De economische situatie zou ondertussen al wel wat genormaliseerd zijn, maar het transport van het gewas over de oceanen is niet bepaald milieuvriendelijk. “Je kunt het vergelijken met de avocado”, zegt professor culinaire geschiedenis Peter Scholliers (VUB). “Die surft ook op het gezonde imago van superfood, maar de teelt ervan – vaak in ontboste gebieden – is heel slecht voor het klimaat.” 

Net daarom is voor Verhofstede zijn boerderij zo belangrijk. Alles wordt er ambachtelijk geteeld. En zo is zijn quinoa een veel bewuster alternatief voor de buitenlandse aanvoer. “Zolang we het duurzaam doen, hebben we de consument echt een verhaal te brengen.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234