Zondag 01/08/2021

ReportageVerenigde Staten

Op alles voorbereid: geweren, knuppels en schilden komen tevoorschijn in Michigan

Het groepje demonstranten is klein. Beeld AFP
Het groepje demonstranten is klein.Beeld AFP

Het werd aangekondigd als ‘de grootste gewapende mars ooit gehouden op Amerikaanse bodem’. De hoofdsteden in alle staten zetten zich schrap voor de rechts-extremisten. Maar tot zondagavond was het op de meeste plaatsen raadselachtig rustig. ‘Is de hele demonstratie misschien een valstrik?’

“Ik? Nee, ik heb daar niets te zoeken”, zegt Joel Fulton, de eigenaar van wapenwinkel Freedom Firearms in Battle Creek, op een uurtje van Lansing, de hoofdstad van Michigan. Fulton is normaal gesproken de ceremoniemeester op de jaarlijkse betogingen in hoofdstad Lansing, waar ze gewapend laten zien hoe belangrijk ze het vinden om gewapend te kunnen zijn. “Ik weet niet wie daar zijn, ik weet niet wat ze van plan zijn. Ik heb daar geen controle over, de situatie is mij te onvoorspelbaar.”

Dat was zaterdag, een dag voordat de Nationale Garde van Michigan in enkele tientallen zandkleurige Humvees Lansing binnentrok en de soldaten posities innamen in en rond het Capitool, het regeringsgebouw dat volgens de FBI zondag het doelwit zou worden van opstandelingen. Niet alleen in Michigan, maar in alle vijftig hoofdsteden van alle vijftig staten, plús de hoofdstad van het land, Washington, werd een invasie verwacht van allerhande rechts-extremisten die nog steeds boos zijn over de verkiezingsuitslag, en die na de bestorming van het Capitool in Washington zin zouden hebben gekregen in meer.

En dus, na de onderschatting van de dreiging op 6 januari, namen lokale bestuurders in veel hoofdsteden het zekere voor het onzekere. Washington werd in een fort omgetoverd, met wegversperringen overal en volgens de laatste telling 25.000 soldaten. En in de staatshoofdsteden, met name in de progressieve enclaves in conservatieve omgevingen, zoals Austin (Texas), Denver (Colorado), Salem (Oregon), St. Paul (Minnesota), belden de burgemeesters de cavalerie.

Die arriveren in Lansing zondagochtend: een blauwe kolonne met voertuigen van de staatspolitie met aanhangwagens waaruit knuppels, schilden, beenbeschermers en geweren komen. De politiemannen zelf nemen posities in rond het Capitool, en sommigen verdwijnen in de gebouwen van de Senaat en het Huis van Afgevaardigden, klaar om de gebouwen van binnenuit te verdedigen.

Leden van de Nationale Garde maken zich gereed voor de komst van (gewapende) demonstranten bij het regeringscentrum in de hoofdstad van de staat Michigan.  Beeld AP
Leden van de Nationale Garde maken zich gereed voor de komst van (gewapende) demonstranten bij het regeringscentrum in de hoofdstad van de staat Michigan.Beeld AP

Spaanplaat

Verder is dan iedereen verdwenen uit het regeringscentrum van Michigan. De vergaderingen zijn voor de hele week opgeschort en de gouverneur heeft haar kantoor met spaanplaat laten dichttimmeren. Ook zijn er hekken om het Capitoolgebouw neergezet; op de traptreden daarachter staat alleen nog een bordje dat in al zijn vriendelijkheid uit een andere tijd lijkt te komen. “Gelieve een andere ingang te nemen.”

Dan is het wachten alleen nog op de demonstranten.

Volgens de flyers die waren verspreid, zouden alle betogingen samen, vanaf 12 uur, “de grootste gewapende mars ooit gehouden op Amerikaanse bodem” moeten vormen. Gaat er nu gebeuren wat de mannen met baarden en in camouflagekleding bedoelden, toen ze op 6 januari van de trappen van het Capitool afkwamen en zeiden dat ze zich zouden “hergroeperen”, en dat we ze dan weer zouden zien, in een stad waar ze wél wapens mochten dragen?

Even over twaalven verschijnen twee jongens met semi-automatische geweren voor hun Hawaïshirts. Boogaloo-bois! Dit zijn de lui die een tweede burgeroorlog willen ontketenen. Nu gaat het gebeuren.

Er komen er nog een paar het plein voor het Capitool opgewandeld.

Intussen marcheert in Columbus, de hoofdstad van Ohio, een knokploegpeloton Proud Boys naar het Capitool, waar ze in een discussie verzeild raken met een ander groepje extremisten van andere pluimage, zo is te zien op sociale media.

Maar het lijkt, althans in de middag, allemaal zeer kleinschalig. Fulton, de wapenhandelaar, blijkt niet de enige die is thuisgebleven. Woordvoerders van verschillende milities, de mannen in camouflagekleding die zich zien als potentiële redders van Amerika mocht er een tiran aan de macht komen voor wie ze geen sympathie hebben, laten weten dat ze hun leden hebben afgeraden naar de hoofdsteden te komen – met als belangrijkste reden dat ze de organisatie niet vertrouwen. Wie zit erachter? De Proud Boys? De politie zelf? Antifa? “Wij denken dat demonstranten geen veilige ontsnappingsroute hebben, mocht het uit de hand lopen”, zegt Michael Lackomar van de Southeast Michigan Volunteer Militia tegen de website CityPlus. Hij denkt dat de Proud Boys “maximale chaos” in de zin hebben. En is de hele demonstratie niet misschien een valstrik, opgezet om hen over de schreef te laten gaan, zodat ze massaal worden gearresteerd?

Leden van de Nationale Garde maken zich gereed voor de komst van (gewapende) demonstranten bij het regeringscentrum in de hoofdstad van de staat Michigan.  Beeld AP
Leden van de Nationale Garde maken zich gereed voor de komst van (gewapende) demonstranten bij het regeringscentrum in de hoofdstad van de staat Michigan.Beeld AP

Verdwaald

Ook in andere steden blijft het, in elk geval tot zondagmiddag, (relatief) rustig. In Washington wordt bij een wegversperring in het centrum wel een man uit Virginia opgepakt met een ongeldige inauguratiepas, een geladen pistool en vijfhonderd kogels – maar die zegt dat hij verdwaald is, en een pas heeft omdat hij beveiligingswerk voor de inauguratievoorbereidingen heeft gedaan. Daarna wordt hij gewoon naar huis gestuurd.

Uiteindelijk blijft het in Lansing bij enkele tientallen Boogaloo-bois, van wie er sommige vaste gasten zijn – al in april was Timothy Teagen bij demonstraties tegen de lockdown, en nu is hij er weer, om “voor de vrijheid” te betogen. Zijn haar is langer, zijn shirt is nog steeds hetzelfde. Enkele van zijn wapenbroeders zijn er niet bij; die zijn opgepakt omdat ze een complot hadden bedacht om de gouverneur van Michigan te ontvoeren.

“Ik heb daar tussen die rare figuren niets te zoeken”, zei Bob Dick (70) zaterdag. Voor zijn huis aan de Strange Highway, even buiten Lansing, wapperde nog steeds een Trump-vlag en stonden nog steeds de bordjes in de tuin (‘Trump 2020’, ‘Choose Freedom’, ‘My Governor is an Idiot’). “Waarom zou je daar geweld gebruiken, als alles over een paar dagen toch voorbij is”, zegt hij. Wat bedoelt hij? “De militairen maken het af. De generaals gaan dit oplossen, onder leiding van generaal Flynn. Alle verraders worden opgepakt. En dan executie, waarschijnlijk. Ja, allemaal. Biden, Harris, Pelosi. Eindelijk wordt de moord op Kennedy gewroken. Ik pak de popcorn en ga lekker in mijn luie stoel zitten, de komende dagen.”

Alles wat hij zegt ademt QAnon, de complottheorie dat Trump het land gaat ontdoen van de elite die kinderen zou willen vermoorden om zich aan hun bloed te laven. Op 6 januari trokken zij nog samen op met de Capitoolbestormers, nu wachten ze kennelijk liever af. Om die reden worden ze de laatste dagen door andere extremisten meewarig aangekeken: ze zouden te goedgelovig zijn, en denken dat alles vanzelf goedkomt.

Volgens brigadier-generaal Michael McDaniel van de Nationale Garde van Michigan betekent dit dat er “beginnende stratificatie” is van de verschillende groepen, zo zei hij op een persconferentie vorige week. Zoals dat vaak gaat met revoluties: elke eenheid is tijdelijk.

Dat kan ook betekenen dat de verschillende groepen hun eigen plan trekken, en zich niet houden aan afspraken voor grote demonstraties, maar hun eigen moment kiezen. De week is nog niet voorbij.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234