Zaterdag 16/10/2021

Op 31 december tikt de klok een seconde langer

Het aftellen op 31 december tot middernacht om elkaar vervolgens te kussen en wensen voor het nieuwe jaar toe te gooien is in feite misplaatst. Bij de overgang van oud naar nieuw tikt de klok immers jaarlijks één seconde verder. Dat is al zo sinds de dag waarop we de seconde een vaste waarde toekenden, ergens in de jaren vijftig.

Voordat men met atoomklokken werkte, werd de rotatie van de aarde stipt uitgemeten door de sterrenwacht, om zo te bepalen wanneer middernacht viel. Dat de omwenteling van de aarde niet zo stabiel was en dat bijgevolg middernacht soms later viel, werd met de toen gebruikte meetinstrumenten niet opgemerkt. Dankzij de atoomklokken stelde men vast dat de aarde momenteel iets trager roteert. Om geen afbreuk te doen aan de ingestelde vaste waarde van de seconde moet er nu jaarlijks een correctie worden uitgevoerd, om te voorkomen dat het binnen enkele eeuwen om drie uur 's middags pikdonker (middernacht) is. Roland Verbeiren van de Koninklijke Sterrenwacht wijst op het gevaar voor Juliaanse toestanden indien men de extra seconde niet had ingevoerd. In de Juliaanse jaartelling (zestiende eeuw) kende men geen schrikkeldag. Daardoor liep men op een bepaald moment tien dagen achter op het ware tijdsverloop. "Gelukkig kwam toen paus Gregorius met zijn kalender, waardoor we onze achterstand inhaalden. Hetzelfde probleem zou zich op kleinere schaal kunnen stellen indien we nu de 'schrikkelseconde' niet hadden."

De rotatie van de aarde vertraagt door de aantrekkingskracht van zon en maan. Die veroorzaken getijden, die op hun beurt aan de aarde trekken. Daardoor zet de aarde uit en gaat ze ook langzamer wentelen. (KaB)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234