Donderdag 28/05/2020

Op 16 juni 1999 zijn we met zes miljard

Nog 341 keer slapen en het is zover: op 16 juni 1999 haalt de wereldbevolking volgens de Verenigde Naties de magische grens van de zes miljard. Het VN-Bevolkingsfonds (UNFPA) wil de 'Dag van de zes miljard' niet onopgemerkt voorbij laten gaan. Alle doemtheorieën over overbevolking ten spijt wil UNFPA-directrice Nafis Sadik van 16 juni 1999 een feestdag maken.

NEW YORK.

IPS

Sadik heeft het over "een buitengewone dag voor de mensheid". Nooit eerder in de geschiedenis nam de wereldbevolking gedurende zo lange tijd zo snel toe terwijl tegelijk de gezondheid en de voeding van de meeste mensen erop verbeterde, zegt UNFPA. Anderzijds nemen sinds kort de vruchtbaarheid en de gemiddelde grootte van gezinnen in de meeste landen in een recordtempo af. "De bevolkingsgroei is vertraagd, vertraagt nog steeds en zal verder vertragen", aldus een optimistische Sadik. "Er is dus reden om te feesten."

UNFPA heeft 16 juni 1999 uitgekozen als symbolische datum waarop de 6 miljard zal worden gehaald. "Precies kunnen we dat natuurlijk niet weten", zegt Joseph Chamie van UNFPA, "maar we zullen toch aardig in de buurt komen." Vandaag vieren de VN voor de twaalfde keer Wereldbevolkingsdag. De eerste viel samen met het halen van de grens van de vijf miljard in 1987.

Precies elf jaar later bedraagt de wereldbevolking volgens de recentste schattingen ruim 5.900.000.000. Elke seconde komen er netto drie mensen bij, elke dag 220.000, elk jaar 81 miljoen. Hoewel de curve van de bevolkingsgroei volgens UNFPA langzaam platter wordt, blijven dergelijke cijfers tot de verbeelding spreken. Sinds haar ontstaan deed de mensheid er millennia over om het eerste miljard vol te maken. Dat gebeurde ongeveer in 1800. Daarna duurde het amper 130 jaar om het tweede miljard te verzamelen. Dertig jaar later bereikten we de drie miljard en nog eens 14 jaar later waren er al vier miljard mensen. Vanaf 1974 neemt de versnelling een tikje af: om het vijfde miljard vol te maken had de mensheid dertien jaar nodig. Het zesde miljard zal ons 12 jaar kosten.

Hoe het nu verder zal gaan, hangt volgens Sadik helemaal af van de keuzes die we maken. "De snelle bevolkingsaanwas blijft een van de belangrijkste wereldproblemen. Maar nog belangrijker is de materiële en spirituele armoede van de talloze miljoenen mannen en vrouwen die hun reproductieve rechten niet kunnen uitoefenen."

"Als we erin slagen een adequaat antwoord te bieden op de individuele noden in verband met voortplanting en seksuele gezondheidszorg, zal de bevolkingsgroei vanzelf afnemen", maakt Sadik zich sterk. Dat vrouwen die zelf kunnen kiezen gemiddeld minder kinderen nemen dan hun moeders, noemt ze "de belangrijkste les van de voorbije dertig jaar".

Op de internationale bevolkingsconferentie (ICPD) die in 1994 werd gehouden in de Egyptische hoofdstad Caïro, werd voor het eerst een brede consensus bereikt over de definitie van 'reproductieve gezondheidsrechten' als een fundamenteel mensenrecht. Een grote meerderheid van VN-lidstaten erkende in Caïro het recht van hun burgers om zelf te kiezen hoeveel kinderen ze willen en wanneer.

Chamie waarschuwt voor een aantal hardnekkige mythes die het debat over het bevolkingsvraagstuk volgens hem vertekenen. Zo zou de onverzettelijke houding van het Vaticaan inzake gezinsplanning zorgen voor hogere geboortecijfers in landen waar de katholieke kerk een grote invloed heeft. Fout, zegt Chamie. De laagste fertiliteitscijfers ter wereld worden genoteerd in twee eminent katholieke landen: Spanje en Italië. Een andere mythe is dat geboortebeperkingsprogramma's geen succes hebben in islamitische landen. Chamie schuift Bangladesh en Turkije naar voren als bewijzen van het tegendeel.

Uit recente cijfers blijkt dat in alle werelddelen de groei van de bevolking nog een tijdje zal aanhouden. Enige uitzondering is Europa. Daar woonden in 1995 728 miljoen mensen. In 2150 zullen er dat nog amper 595 miljoen zijn. In Noord-Amerika zit de groei er nog stevig in: vandaag wonen er 300 miljoen mensen; binnen anderhalve eeuw zullen dat er 414 miljoen zijn. In Oceanië en Latijns-Amerika verdubbelt de bevolking tot respectievelijk 51 miljoen en 916 miljoen in 2150. De grootste groei wordt verwacht in Afrika en Azië. In het zwarte continent zal de bevolking de komende anderhalve eeuw verviervoudigen tot 2,8 miljard mensen. Ondanks een strenge geboortebeperkingspolitiek stijgt het aantal Chinezen verder van 1,2 miljard vandaag tot 1,6 miljard in 2150, voorspelt het UNFPA. India steekt China op termijn zo goed als zeker voorbij. Nu al wonen er in India meer mensen dan in heel de geïndustrialiseerde wereld samen (900 miljoen).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234