Maandag 28/11/2022

Oosterweel alweer op de helling

null Beeld BELGA
Beeld BELGA

Eurostat, de Europese statistische dienst, maakt brandhout van de financiële constructie voor de Antwerpse Oosterweelverbinding. De Vlaamse regering moet de kostprijs van 3,25 miljard euro opnemen in haar begroting.

Ann De Boeck

Het dossier van de Oosterweelverbinding zit opnieuw muurvast. De financiële constructie die de Vlaamse regering in elkaar knutselde, wordt afgekeurd door de Europese statistische dienst Eurostat. Vlaanderen probeerde om de kostprijs van 3,25 miljard euro buiten de begroting te houden via een publiek-private samenwerking (PPS). Europa keurt dat af.

De Vlaamse regering kreeg in juli een waarschuwing van Eurostat, maar legde die naast zich neer. Gisteren herhaalden de experts wat elke minister al maanden zag aankomen: door de nieuwe Europese regels stuikt de financiële constructie rond het miljardenproject als een pudding ineen. Vlaanderen wil het project namelijk onderbrengen bij de nv Tunnel Liefkenshoek, die de gelijknamige tunnel runt.

Een bom
Maar van Europa moet een dochterbedrijf dat slechts één activiteit heeft sowieso in de begroting worden opgenomen. Temeer omdat de Vlaamse overheid borg staat voor het project. Als het foutloopt, dan draait de belastingbetaler daarvoor op. "Het Instituut voor de Nationale Rekeningen zal wellicht niet anders kunnen dan de nv onder de Vlaamse overheid te klasseren", zegt voorzitter Rudi Thomaes van de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel (BAM). Dat betekent dat Vlaanderen fors zou moeten besparen, meer belastingen heffen of geld lenen.

"Dit legt een bom onder de Vlaamse begroting", zegt Groen-oppositielid Björn Rzoska. Volgens Rzoska plaatst dit ook vraagtekens achter de andere PPS-projecten die door Vlaanderen werden afgesloten. Manu Claeys, voorzitter van het Antwerpse actiecomité stRaten-generaal, is kritisch: "De Vlaamse regering wil maar niet leren uit haar fouten."

Minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA) wil niet weten van opgeven. "Het probleem van de files rond Antwerpen móét worden aangepakt. Dat staat duidelijk in het regeerakkoord."

Stelselmatig aflossen
Ook elders binnen de regering valt te horen dat dit niet het einde betekent. Zo zouden de kosten van 3,25 miljard euro niet in één keer op de begroting terechtkomen. De afbetaling zou stelselmatig kunnen worden afgelost, samen met de vorderingen van de werken. Oosterweel wordt ten vroegste in 2022 opgeleverd.

Het Oosterweeldossier blijft maar etteren. Eerder stootte ook de vorige financiële constructie op een Europese njet. De Vlaamse overheid probeerde toen om het project onder te brengen in de BAM, waarvan ze 99,99 procent van de aandelen bezit. Sinds in 2010 een enorme schuldenberg opdook in Griekenland, het begin van de schuldencrisis, kijkt Europa nauwlettend toe op de transparantie van overheidsprojecten.

De laatste hoop van de Vlaamse regering ligt nu bij Marianne Thyssen (CD&V) en haar Europese medecommissarissen. "De vraag is of deze regels zullen worden bevestigd door de nieuwe Europese Commissie", klinkt het bij Weyts. "Als alle projecten van deze omvang in een begroting moeten worden ondergebracht, zal er lang nagedacht worden voor iemand nog iets opstart."

Europa verwacht die informatie voor het einde van de maand september.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234