Maandag 24/01/2022

Oostendse wiskundige wint topprijs

BRUSSEL

Hij wil steeds de grenzen van de wiskundige kennis opzoeken en daarvoor wordt Jean Bourgain nu beloond: de 57-jarige prof krijgt de Crafoord Prize. In zijn vakgebied heeft die de waarde van een Nobelprijs. Bourgain doceert aan Princeton University, maar is eigenlijk Oostendenaar.

Het is de Zweedse Royal Academy of Sciences die de Crafoord Prize uitreikt aan wie wereldwijd het meest interessante onderzoek deed. Jean Bourgain dus, oordeelde de jury, maar hij niet alleen: de in Oostende geboren wiskundige deelt de prijs met de pas 36-jarige van oorsprong Australische wiskundige Terence Tao. Aan de Crafoord Prize is een bedrag van 445.000 euro verbonden. Volgens het juryrapport won Bourgain de prijs voor zijn baanbrekende werk rond getaltheorie en differentiaalvergelijkingen. Bourgain noemde zich gisteren, in een reactie per e-mail aan De Morgen, verrast. "Er zijn veel andere uitmuntende collega's die die prijs net zo goed verdienden", aldus Bourgain. "Maar wat me vooral gelukkig maakt, is dat Terry Tao ook gelauwerd wordt."

Bourgain is niet aan zijn eerste prijs toe. Na zijn jeugd in Oostende, studeerde Bourgain wiskunde aan de VUB in Brussel. In 1977 promoveerde hij daar tot doctor in de wiskunde, vier jaar later werd hij prof. Maar in 1985 verhuisde hij naar de universiteit van Illinois en vanaf 1994 begon hij te werken aan de School of Mathematics van het Institute for Advanced Study in Princeton, New Jersey. En in al die jaren kwamen er onderscheidingen. Al snel, in Brussel nog, toen hij in '85 laureaat werd van de vijfjaarlijkse prijs van het NFWO. Datzelfde jaar mocht hij de Langevin Prijs van de Franse Academie voor Wetenschappen in ontvangst nemen. Er volgden onderscheidingen uit Zwitserland, Oekraïne, eredoctoraten aan de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem, de universiteit van Marne-la-Vallée in Frankrijk en uiteindelijk aan zijn eigen universiteit in Brussel. Twee jaar terug deelde hij met vier collega's de Shawprijs in Hongkong.

Leken zeggen de meetkunde van de Banachruimten, convexiteit in hogere dimensie, harmonische analyse, de ergodische theorie en de niet-lineaire differentiaalvergelijkingen van de mathematische fysica niks. Maar wiskundigen wijzen erop dat Bourgain in die vakgebieden uitmuntend is. Volgens een collega is Bourgain er "in al deze vraagstukken in geslaagd spectaculaire vooruitgang te boeken op punten waar de progressie gedurende jaren was gestaakt."

Bourgain zelf, gisteren: "Je hebt verschillende soorten wiskundigen. Sommigen zijn probleemoplossers, andere zijn eerder theoretici. Ook al mag die scheidslijn niet al te strikt zijn, vind ik mezelf toch tot die eerste categorie behoren. Ik probeer altijd de grenzen van de huidige kennis op te zoeken en methodes te vinden om vooruit te gaan. En vaak probeer ik dat dan toe te passen, bijvoorbeeld op informatica. De nieuwe lading onderzoekers die elk jaar naar Princeton komen, geeft me de kans om met nieuwe onderwerpen bezig te houden." De prijs zelf ziet hij als een belangrijke onderscheiding. Maar vooral: "Als een uitnodiging voor jonge onderzoekers om meer te leren over het enorme aantal nog onopgeloste wiskundige problemen die nog altijd bestaan."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234