Woensdag 12/08/2020

Oost-Congo weer op de vlucht door heroplaaiende gevechten

In Noord-Kivu zijn regeringssoldaten en rebellen van de dissidente generaal Laurent Nkunda opnieuw aan het vechten gegaan. De vluchtelingenstroom neemt apocalyptische proporties aan.

Door koen vidal

Goma l In totaal moesten in Noord-Kivu al 750.000 mensen op de vlucht slaan. Velen van hen willen vermijden dat krijgsheren hun kinderen kidnappen en als strijder inzetten.

Sinds 6 september gold in Noord-Kivu een bestand, dat regelmatig door kleinschalige schermutselingen onderbroken werd. Maar sinds maandag braken er tussen de rebellen van Nkunda en regeringssoldaten opnieuw hevige gevechten los. Waarschijnlijk waren het de troepen van Nkunda die het bestand aan flarden schoten.

Nkunda, die behoort tot de Congolese Tutsigemeenschap, zou gefrustreerd zijn door het feit dat president Joseph Kabila niet met hem wil onderhandelen. "Kabila heeft ons de oorlog verklaard", zei een van Nkunda's woordvoerders aan het Franse persagentschap AFP. "Hij weigert de vredesdialoog. Wij hebben vernomen dat Kabila opdracht heeft gegeven om onze stellingen aan te vallen. De oorlog wordt ons opgedrongen."

President Kabila bracht vorige week een verrassingsbezoek aan Goma en maakte duidelijk dat onderhandelingen met 'oorlogscrimineel' Nkunda uitgesloten zijn.

Ook woordvoerders van de VN-vredesmacht in Congo zeggen dat Nkunda verantwoordelijk is voor de hernieuwde gevechten.

VN-bronnen omschreven de situatie op het terrein gisteren als 'zeer verontrustend'. Hoeveel doden er bij de gevechten vielen, is nog niet bekend. Wel sloegen de jongste dagen 4.000 mensen op de vlucht. Sinds begin september verlieten al 90.000 Congolezen hun dorpen. In Noord-Kivu zouden nu al 800.000 mensen ontheemd zijn.

Hun situatie is zeer precair. In het beste geval worden ze opgevangen door andere burgers, maar velen leven in geïmproviseerde hutjes van takken en bladeren. Er is een groot gebrek aan voedsel en medicijnen. Hulpverleners geraken niet tot bij de vluchtelingen omdat de situatie te onveilig is.

"De vluchtelingen krijgen zeer weinig hulp", zegt Philippe Havet van Artsen zonder Grenzen. "Velen van hen werden al meermaals aangevallen. De weinige spullen die ze konden meenemen, werden geplunderd."

Havet zegt dat hulpverlening aan mensen in afgelegen gebieden de situatie nog gevaarlijker maakt. "Zelfs als we de mensen zouden kunnen bereiken om dekens, regenzeilen en kookgerei uit te delen, dan zouden we hen nog kwetsbaarder kunnen maken voor plunderende bendes."

Ann Willems, die tot voor kort voor Artsen zonder Grenzen in het hospitaal van Masisi werkte, zegt dat de strijders ongemeen brutaal te werk gaan. "Een moeder vertelde ons dat ze was aangevallen. Toen ze haar weinig bezittingen probeerde te beschermen, schoten ze een kogel in haar been en werden haar handen verminkt. Gelukkige arriveerde ze tijdig in het ziekenhuis."

Masako Yonekawa, hoofd van de VN-vluchtelingenorganisatie in Goma, zegt dat vele mensen vluchten om hun kinderen te beschermen tegen gedwongen rekruteringen. "Kinderen worden van school geplukt en moeten vervolgens meevechten met de Nkundarebellen. In één dorp werden maar liefst 280 kinderen ontvoerd."

Kabila heeft ons de oorlog verklaard. Hij weigert de vredesdialoog

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234