Zondag 05/07/2020

Oost-Congo: tweeduizend verkrachtingen in één maand

Zes maanden na vredesakkoord heersen in Noord-Kivu nog altijd geweld en terreur

Zes maanden na de ondertekening van een vredesakkoord blijft de situatie in Oost-Congo dramatisch en zeer gewelddadig. Alleen al in de maand juni werden tweeduizend vrouwen en meisjes verkracht.

Door Koen Vidal

Goma l De meer dan vijfduizend VN-vredessoldaten kijken niet enkel machteloos toe op dit geweld maar lieten in minstens twee gevallen een groep vluchtelingen in de handen van milities vallen.

Een groep van 64 internationale en Congolese mensenrechtenorganisaties publiceert een schokkend rapport over de situatie in Oost-Congo. Zes maanden na het sluiten van een vredesakkoord tussen de regering en 22 rebellengroepen is de veiligheidssituatie in Noord-Kivu nog steeds dramatisch slecht, zo blijkt uit het rapport. Het overeengekomen staakt-het-vuren werd minstens tweehonderd keer geschonden. Door de aanhoudende gevechten sloegen 150.000 mensen op de vlucht, waardoor het totaal aantal ontheemden op bijna 1 miljoen komt te liggen.

Zeker in de gebieden Rutshuru en Masisi heerst een echt terreurklimaat. Mensenrechtenorganisaties verzamelden informatie over minstens tweehonderd burgerdoden. Vooral vrouwen en jonge meisjes hebben zwaar te lijden onder het geweld; dagelijks worden in gezondheidsposten en hospitalen meerdere verkrachtingen gerapporteerd. Enkel in de maand juni werden liefst tweeduizend vrouwen en meisjes mishandeld. Het totaal aantal verkrachtingen zou minstens dubbel zo hoog liggen. Vanwege de maatschappelijke taboes geven veel vrouwen er de voorkeur aan om de verkrachting niet te rapporteren.

De Amerikaanse mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch verzamelde de jongste maanden schokkende getuigenissen van mishandelde vrouwen. "De rebellen riepen dat ze me zouden doden als ik me niet liet verkrachten", getuigde de 24-jarige Marie die op 9 februari seksueel mishandeld werd. Op het moment van de feiten was ze vier maanden zwanger. "Ze grepen mijn benen en sneden met een machete in mijn onderbeen om te tonen dat het menens was."

De mishandeling was dermate brutaal dat Mary later een miskraam zou hebben. De aanvallers gooiden zich ook op Mary's broer, die achteraan het huis met machetes werd doodgeslagen. Diezelfde 9de februari werden in het dorp nog twee mensen vermoord en vier vrouwen verkracht.

De gevechten verlopen op een bijzonder chaotisch manier. Vooral de bondgenootschappen die het regeringsleger de afgelopen maanden sloot, zorgen voor veel verwarring. Human Rigths Watch zegt over bewijzen te beschikken dat regeringssoldaten samenvechten met Mai-Mai-rebellen en strijders van het FDLR, die aangevoerd worden door strijders die in 1994 nog deelnamen aan de Rwandese genocide. Deze laatste coalitie druist regelrecht in tegen een akkoord dat Congo afsloot met buurland Rwanda om de FDLR-rebellen definitief uit te schakelen en te ontwapenen.

Alles wijst erop dat de regering in Kinshasa in de eerste plaats geïnteresseerd is in het verslaan van het uit Tutsi's bestaande rebellenleger van de opstandige generaal Laurent Nkunda.

De vijfduizend VN-blauwhelmen in Oost-Congo kunnen niet anders dan machteloos toezien op het aanhoudende geweld. In bepaalde gevallen slagen de vredestroepen erin om bufferzones tussen strijdende partijen te creëren.

Maar er zijn aanwijzingen dat de blauwhelmen zich uit die zones terugtrokken zodra er gevechten uitbraken. Op 11 juni kwamen in de bufferzone Misinga honderden burgers in de problemen die in de buurt van een VN-kamp een veilig onderkomen hadden gezocht. Zonder de vluchtelingen daarvan op de hoogte te brengen trokken de blauwhelmen zich die dag halsoverkop terug waarna de groep burgers haast onmiddellijk werd aangevallen door milities.

De extreme onveiligheid zorgt er ook voor dat hulpverleners de grootste moeite hebben om bij de noodlijdende bevolking te komen. De jongste zes maanden waren er 36 geweldaanvallen op humanitaire medewerkers. Zeker de hoofdweg naar het zwaar getroffen Masisi is bijzonder gevaarlijk. Verschillende hulpkonvooien werden er aangevallen.

Marie, 24 en 4 maanden zwanger:

De rebellen riepen dat ze me zouden doden als ik me niet liet verkrachten

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234