Vrijdag 09/12/2022

Oorverdovende stilte in Europa

Volgens de Verenigde Naties schendt Denemarken de eigendomsrechten van asielzoekers als het overgaat tot het in beslag nemen van bezittingen. Toch reageert de EU mak, vooral om partijpolitieke redenen.

Bij de Europese Commissie blijft het oorverdovend stil over het omstreden wetsontwerp van de Deense regering om alle bezittingen van nieuw aangekomen vluchtelingen en migranten boven de 1.340 euro in beslag te nemen als betaling voor hun verblijf. "We zullen dit pas inschatten als de wet is aangenomen en dan een officieel standpunt innemen", zegt vicevoorzitter Frans Timmermans.

Ook het Europees Parlement reageert afwachtend op de omstreden maatregel die de regering van de rechts-liberale Venstre-partij van premier Lars Løkke Rasmussen, de rechtse Deense Volkspartij (DF), de Liberale Alliantie en de Conservatieve Volkspartij overeenkwam met de sociaaldemocratische oppositie. De liberale fractie van Guy Verhofstadt (ALDE), tot wie Venstre toetrad, geeft haar Deens lid ondanks een 'niet-liberale' politiek vooralsnog het voordeel van de twijfel. "Ze verzekeren ons dat dezelfde regels van toepassing zullen zijn op Deense burgers die een beroep moeten doen op bijstand", zegt de woordvoerder van Verhofstadt. "We geloven ze nu op hun woord. We plannen wel om met onze fractie tekst en uitleg te vragen aan premier Rasmussen wanneer hij naar Brussel komt."

Walgen

Bij de sociaaldemocraten (S&D) zegt vicefractievoorzitter Kathleen Van Brempt 'te walgen' van het voorstel. "De Denen hebben duidelijk een interne en externe politieke reden. In het binnenland willen ze aantonen dat nieuwkomers niet zachter worden behandeld dan eigen kiezers die bezittingen moeten verkopen, waarna ze die middelen eerst moeten opgebruiken vooraleer een beroep te kunnen doen op bijstand.

"Naar de buitenwereld toe is dit duidelijk bedoeld om asielzoekers af te schrikken om te komen. Als iedereen in Europa zo handelt, dan is het einde natuurlijk zoek." Tegelijk verdedigt Van Brempt haar Deense socialistische collega's. "Zij zorgden voor politieke druk, waardoor emotionele bezittingen, zoals ringen en horloges, niet kunnen worden afgenomen. In de praktijk kan het dus enkel om kleinere sommen cash geld gaan. De meeste vluchtelingen raakten helaas onderweg al alles kwijt."

Voor VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR is elke inbeslagname een brug te ver. Zij eist dat de Denen de ontwerpwet intrekken. "Die is in strijd met de internationale mensenrechten en het eigendomsrecht. Vluchtelingen hebben het recht tegoeden te transfereren naar het land van hervestiging", leest een juridische analyse die deze krant kon inkijken. "Middelen die ze vergaarden voor hun vlucht of tijdens hun verblijf in een eerste asielland kunnen te hunner beschikking blijven als ze een nieuw leven beginnen."

Bijzondere bescherming

Het regeringsargument dat de vluchtelingen op dezelfde manier worden behandeld als Denen houdt volgens UNHCR juridisch ook geen steek, omdat er toch een duidelijk verschil is tussen staatsburgers en kandidaat-asielzoekers wier verblijfsstatus nog niet vastligt. "Er heerst een brede consensus dat asielzoekers een ondergeprivilegieerde en kwetsbare bevolkingsgroep vormen, met nood aan bijzondere bescherming."

In die context blijft het verbazingwekkend dat de EU zo mak reageert, terwijl Polen wordt bedreigd met het verliezen van zijn Europees stemrecht, nu het grondrechten schendt. In het Europees Parlement valt te horen dat het grote verschil is dat in lidstaten als Polen en Hongarije de rechtsstaat fundamenteel wordt ondermijnd, wat in de 'solide' Scandinavische natie niet het geval is.

Toch vermoedt Europa-kenner Hendrik Vos (Universiteit Gent) dat ook het partijpolitieke netwerk een rol speelt. "De Denen hebben in de EU-instellingen veel politieke vrienden die het voor hen opnemen. Ze hebben ook een goed netwerk van ambassadeurs en diplomaten, die door goede relaties met collega's sneller op begrip kunnen rekenen." Zonder gevaar is deze houding niet. "Je moet oppassen voor de indruk dat je een politiek van twee maten en gewichten voert."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234