Woensdag 22/09/2021

Oorlogsveterane Tammy Duckworth met stip getipt voor mogelijke topfunctie in Senaat of Witte Huis

Zonder benen naar de macht

Het is doorgaans het privilege van Michelle, maar afgelopen week werd ook Irakveterane Ladda 'Tammy' Duckworth (40) voor het oog van de camera's omhelsd door president-elect Obama. Meer nog dan de symboolwaarde van zo'n omhelzing, zo bij een oorlogsmonument op Veteranendag, zien waarnemers in de 'hug' de bevestiging dat de Black Hawkpilote die in Irak haar twee benen verloor hoe dan ook kans maakt op een functie in Obama's kabinet of als zijn vervanger in de Senaat. Door Barbara Debusschere

Het sombere en ietwat bizarre beeld ging op 11 november de wereld rond. De pas verkozen president, gehuld in lange zwarte jas, die flink moet buigen om een langharige brunette, eveneens in een sobere elegante winterjas, te omhelzen. Onder haar jas steken twee ingewikkelde langwerpige constructies uit die eindigen in twee smalle metalen buizen. En die steken in parmantige lakschoentjes.

Daar was ze weer. Majoor Tammy Duckworth, de helikopterpilote die in 2004 door een granaataanval op haar Black Hawkhelikopter boven Bagdad beide benen en net geen arm verloor en die sindsdien, met die onvermoeibare inzet van mensen die bijna dood waren maar 'een tweede leven kregen', strijdt voor betere steun aan Amerika's duizenden Irak- en Afghanistanveteranen.

Zij en zij alleen mocht op deze Veteran Day, afgelopen 11 november, samen met Obama eer betuigen aan het bronzen monument voor gevallen soldaten in het Soldier's Field van Chicago. Samen legden ze een bloemenkrans neer en bogen ze het hoofd. Obama verklaarde: "Laten we ons op deze Veteranendag opnieuw toeleggen op de belofte die we deden aan al wie in het Amerikaanse uniform heeft gestreden: dat de VS jullie even goed zullen dienen als jullie je land hebben gediend."

Daarna kwam de omhelzing, "een teken van appreciatie voor de moed van majoor Duckworth". Niet alleen die hug van de immens populair pasverkozene maar vooral ook zijn boodschap zullen de half-Thaise, die met Obama niet alleen haar thuisstad Chicago maar ook haar gemengde afkomst en een jeugd op Hawaï gemeen heeft, als muziek in de oren geklonken hebben.

Acht dagen bewusteloos

Ladda 'Tammy' Duckworth werd in 1968 geboren in een militair gezin dat in Bangkok woonde. Vader Franklin was een elitesoldaat op rust die voor de VN en enkele internationale bedrijven werkte. Moeder Lamai was een etnisch Chinese Thaise. In haar tienerjaren verhuisde het gezin naar Hawaï.

De leergierige jongedame ging internationale betrekkingen studeren aan de George Washington University en daarna ging het richting Chicago voor een doctoraat. Het was tijdens haar studie dat Duckworth zich opgaf voor het Reserve Officers Training Corps en de Nationale Garde van het Amerikaanse leger. Ze koos voor helikopterpiloot, want dat is een van de weinige functies waarvoor vrouwen ook uitgestuurd worden, en Tammy wilde tonen dat ze niet moest onderdoen voor de mannen.

In december 2003 werd haar eenheid uitgestuurd naar Irak. Geen jaar later stuurde een raketgranaataanval haar net niet de dood in. Zonder de gloeiend hete Iraakse zonnestralen die haar wonden opdroogden en zonder de collega's die haar in die levensgevaarlijke situatie toch in een hospitaal kregen was Duckworth er niet meer geweest. De pilote was acht dagen bewusteloos toen ze in een Amerikaans ziekenhuis wakker werd en om pijnstillers vroeg "omdat haar voeten zo'n pijn deden". Haar echtgenoot Tom moest melden dat ze die niet meer had, net zomin als haar benen.

Dertien maanden van herstel volgden. Maar nog niet goed en wel hersteld van de tientallen operaties en de zware verwondingen begon Duckworth zich aan het thuisfront al te roeren als criticaster van het oorlogsbeleid van Bush en als actievoerster voor haar collega-veteranen.

Ja, ze was trots haar land te dienen en dat zou ze meteen opnieuw doen. Maar Irak vindt Amerika's bekendste veterane uit die oorlog een grote misser. "We zijn misleid en waren beter achter de daders van 9/11, achter Osama bin Laden, gegaan", verklaarde Duckworth vanuit haar rolstoel.

Ook benadrukte de vrouw tegenover de vele media die haar verhaal wilden horen hoe op het terrein massa's geld verspild worden. Soldaten die slecht uitgerust werden "maar wel kreeft te eten kregen. Privébedrijven werden rijk met klusjes die ook soldaten konden doen, terwijl die laatsten bij bosjes stierven."

"Ik ga nu niet zomaar wat rondhangen en me wentelen in zelfmedelijden. Daarmee zou ik de teamgenoten die mijn leven redden en me een tweede kans gaven beledigen. Ik wil veel doen met die tweede kans", zei Duckworth in 2005 over haar strijdvaardigheid aan het thuisfront. En die strijdlust werd in politieke ambitie vertaald.

Politieke kansen

De omhelzing met Obama op Veteranendag was namelijk veel meer dan een puur symbolisch gebaar. Er hangt een politiek verhaal aan, dat teruggaat naar de tijd toen Obama nog gewoon 'die sympathieke zwarte senator uit Illinois' was. Een verhaal ook dat voor Duckworth nu mogelijk uitmondt in een functie als Obama's plaatsvervanger in de Senaat of als minister van Veteranenzaken in zijn regering.

De man die beslist over de plaatsvervanging in de Senaat, de gouverneur van Illinois, Rod Blagojevich, heeft Duckworth alvast genoemd als een van de favorieten. Zeker omdat de Democraten in Obama's thuisstaat door schandalen aan populariteit verliezen, zal de keuze vallen op iemand die twijfelende kiezers kan overtuigen. En dat is Duckworth, die overal waar ze komt ingehaald wordt als een heldin. De Irakveterane, die "verbaasd" was toen ze hoorde dat Blagojevich haar overweegt, heeft wel concurrentie van de minstens even bekende zwarte dominee Jesse Jackson.

Maar er sprake van nog een vettere politieke kans. Officieel heeft Obama haar nog niets gevraagd, maar onder andere The Washington Post stelt dat "wie gist naar de samenstelling van het nieuwe kabinet enkel naar Obama's photo op op Veteranendag hoeft te kijken". Het magazine Time poneerde in 2007 al dat Bush maar beter Duckworth zou aanstellen als minister van Veteranenzaken. Nu regent het echter geruchten dat de verminkte pilote daadwerkelijk kans maakt op die functie.

Zelf onderneemt ze niets, maar verscheidene veteranenorganisaties zijn ondertussen aan het ijveren voor Duckworths positie in het kabinet. Zo doen al petities de ronde om Duckworth, die overigens nog in dienst is als majoor bij de Army National Guard in Illinois en die opnieuw is gaan vliegen, in de nieuwe regering te krijgen. "Tammy zou in die job uitblinken", zegt Jon Soltz van VoteVets.org daarover tegen The Huffington Post. "Zij heeft een uniek inzicht in niet alleen de problemen van de oudere generaties veteranen maar ook in die van de vele nieuwe veteranen."

Nipt verlies

Maar niet alleen omdat ze in Irak heeft gestreden, populair is en zich heeft vastgebeten in veteranenkwesties is Duckworth volgens velen een kanshebber voor de ministerpost. De vrouw heeft ook sterke persoonlijke banden met de inner circle rond Obama.

Die smeedde ze tijdens haar eigen campagne om in 2006 verkozen te raken als Democratisch kandidaat voor een district van Chicago in het Huis van Afgevaardigden. Letterlijk nog op haar ziekbed sloeg ze dat pad in. In het Walter Reedhospitaal kregen gewonde veteranen politiek actieve veteranen op bezoek, onder wie ook een zekere John McCain.

Het was evenwel toen de Democratische senator uit Illinois Dick Durbin aanklopte met kaartjes waarmee enkele veteranen de State of the Union in 2005 konden bijwonen dat voor Duckworth de politieke bal aan het rollen ging. Via Durbin ijverde ze voor betere voorwaarden, opvang en vergoedingen voor veteranen en hun gezinnen op staatsniveau. Gecharmeerd van haar gedrevenheid stelde Durbin haar daarop voor een gooi te doen naar een zetel in het Huis van Afgevaardigden. Lang twijfelde Duckworth niet. "Ik wil hoe dan ook dienen. Dat is een deel van wie ik ben", zo zei ze tijdens haar campagne van 2006.

Soms met haar twee kunstbenen zwaaiend ging ze kiezers uitleggen hoe "verkeerd" het was dat president George W. Bush "noch een plan, noch een strategie" had voor het beëindigen van de oorlog in Irak. "Is het niet ironisch dat ik zelf neergehaald werd anderhalf jaar nadat Bush 'mission accomplished' zei?", vroeg ze het volk.

Mocht ze verkozen worden, dan zou ze meer transparantie over de oorlogsuitgaven en een audit eisen, en op tafel kloppen voor meer middelen, zodat alle veteranen staatssteun zouden genieten. Daarnaast beloofde ze de kiezers dat ze zou gaan voor strenge doelstellingen om troepen terug te halen. "Als twee Irakezen ondertussen het verkeer in Kirkoek kunnen regelen dan zou ik twee Amerikanen terughalen", luidde het ferm.

Uiteindelijk verloor Duckworth van haar Republikeinse tegenstrever. In het zeer Republikeinse district waar de veterane kandidaat was, behield die nipt (met 2 procent) het overwicht. Maar op zich was de campagne van de politieke beginneling een succes.

En wie waren naast Durbin, zelf een van Obama's beste collega's in de Senaat, de drijvende krachten? Juist, David Axelrod, Obama's belangrijkste strateeg, en Rahm Emmanuel, Obama's kersverse stafchef in het Witte Huis. In een wervend tv-spotje voor de veterane, die toen een gooi naar een zetel in het Huis van Afgevaardigde deed, trad nota bene Obama zelf aan. Hij eerde Duckworth als "iemand met een sterk geweten en veel moed".

Troostprijs

Niet dat die politieke toppers zomaar 'fan' waren van Duckworth. Gewiekste strategen als ze zijn, zagen ze in de vrouw vooral iemand die als geen andere oorlogsveteraan het Democratische blazoen op kon blinken. Tijdens die Congresverkiezingen van 2006 zetten de Democraten ongezien veel verse veteranen in om zo het Republikeinse argument te weerleggen dat Democraten veel te veel met het hoofd in de wolken hangen als het gaat over nationale veiligheid en terreur. Met succes, overigens. De Democraten haalden zowel in het Huis van Afgevaardigden als in de Senaat een meerderheid.

Duckworth kreeg een troostprijs. Ze mocht aan het hoofd gaan staan van het Staatsagentschap voor Veteranenzaken in Illinois. Daar heeft ze programma's ontwikkeld voor belastingvermindering voor werkgevers die veteranen aannemen, fondsen losgewrikt voor serviceorganisaties en voor goedkope hypotheken voor veteranen.

Vorig jaar nog verklaarde de vrouw dat ze net omdat ze zich totaal wil wijden aan haar werk bij het agentschap geen nieuwe politieke ambities koesterde. Maar ondertussen was zij het wel die, net zoals ze nu met hem het oorlogsmonument eerde, afgelopen augustus op de Democratische conventie in Obama's bijzijn de massa mocht toespreken. Alweer een bewijs van haar uitstekende banden met het team van de president-elect.

Op de speculerende opiniemakers en enthousiaste veteranengroepen die haar al in het Witte Huis zien reageert de veterane afwachtend, maar ook niet zonder een zeker gretigheid. "Het zou een hele eer zijn op nationaal vlak te realiseren wat ik op staatsniveau al heb kunnen doen, al heeft Obama mij nog niets gevraagd", aldus Duckworth.

Maar, zo vervolgt deze ultieme 'comebackwoman', de vrouw die van 'een tweede kans verzilveren' haar nieuwe levensdoel heeft gemaakt en die zelfs met kunstbenen nog kistjes draagt: "Altijd heb ik, zodra een bevelhebber mij met een taak belast, mijn soldatenschoenen aangetrokken en me erin gesmeten."

n De beruchte 'hug' tussen Obama en Duckworth op Veteran Day. Als de geruchten kloppen, dan mag ze zich opmaken voor de functie van minister van Veteranenzaken in de regering.

Tammy Duckworth:

Het zou een hele eer zijn op nationaal vlak te realiseren wat ik op staatsniveau al

heb kunnen doen, al heeft Obama mij nog niets gevraagd

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234