Donderdag 12/12/2019

VS vs. Noord-Korea

Oorlogsretoriek Trump en Kim maakt de wereld bang - en niet zonder reden

Kim Jong-un en Donald Trump. Beeld AP/Reuters

Woorden kun je meestal wel relativeren. Maar de dialoog tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un doet de wereld op zijn grondvesten daveren. Kunnen ze die nog inslikken?

Trump dreigde een dag eerder al met ‘vuur en woede’ als Pyongyang de VS blijft bedreigen. De oorlogstaal kwam er nadat Amerikaanse media berichtten over een rapport van de militaire inlichtingendienst. Daarin staat dat Noord-Korea kleine kernkoppen op langeafstandsraketten kan plaatsen.

In Noord-Korea zijn de woorden in ieder geval zeer serieus genomen. Kim Jong-un antwoordde met de niet mis te verstane vraag: “Trump, wilt u totale oorlog?” Waarop Trump niets aan de verbeelding overliet: “Het Amerikaanse nucleaire arsenaal is krachtiger dan ooit tevoren.”

Lees ook de analyse: Behalve tijd kan niets dit oplossen (+)

Gefrustreerd

Sico van der Meer, onderzoeker aan het Clingendael Instituut, vraagt zich af waar die nieuwe informatie plots vandaan komt. “Het doet me allemaal wat denken aan de oorlog in Irak in 2003. Toen werd er ook met veel tromgeroffel aangekondigd dat Irak nucleaire wapens zou hebben”, zegt hij. Dat was uiteindelijk niet het geval.

Veel Amerikanen zijn alleszins gefrustreerd. “Zowat alles is geprobeerd om het Noord-Koreaanse kernwapen­programma een halt toe te roepen: van het geven van steun tot wellicht het gebruik van cyberwapens”, schrijft Jonathan Holslag, expert internationale relaties in een opiniestuk.

Het maakt Trump dan ook niet zoveel uit of die kernkoppen nu wel of niet in staat zijn om vandaag al het Amerikaanse vasteland te bereiken. “Hij beseft dat de Noord-Koreaanse onderzoekers met de dag dichter komen bij een stabiele raket en is die dreiging beu”, vult Van der Meer aan.

Of er een strategie achter Trumps furie zit, betwijfelt de onderzoeker. “Misschien wil hij de Chinezen overtuigen om toch mee druk te zetten op Kim Jong-un.” Dat zal niet meteen gebeuren. “De relatie tussen de twee landen is niet van harte, maar China heeft liever Noord-Korea als buur en buffer tegen westerse invloeden dan chaos en een oncontroleerbare vluchtelingenstroom.”

Lees ook het standpunt van Bart Eeckhout: De geruststelling dat het wel weer zal koelen, veronderstelt redelijkheid bij de leiders (+)

‘Emotionele reactie’

Mocht er een oorlog uitbreken, dan kunnen Noord-Koreanen maar één kant op: naar China. Dat land heeft ondertussen opgeroepen tot terughoudendheid en waarschuwt voor escalatie van de ‘erg gevoelige’ situatie. Rusland liet eveneens al weten dat een militair optreden geen optie is.

“Ik vrees dat dit opnieuw een emotionele reactie is.” Van der Meer verwijst naar de bombardementen in Syrië in april. “Toen besloot Trump na het zien van dode kinderen op tv om een Syrische luchtmachtbasis te bombarderen.” The New York Times kwam erachter dat het initiële dreigement vol ‘woede en vuur’ pure improvisatie was van Trump.

Als ze willen, kunnen de VS volgens Van der Meer vrij snel handelen in de regio, maar hij hoopt dat ze eerst goed nadenken over de gevolgen. “Stel dat het regime valt, dan moet je een leger sturen naar een land waarin 25 miljoen gehersenspoelde ­burgers wonen en waar massa’s wapens voorhanden zijn.” 

Het schijngevecht tussen Kim Jong-un en Trump zou weleens verregaande gevolgen kunnen hebben. “Zo’n uitgesproken ­oorlogsretoriek leidt op den duur naar a point of no return”, zegt Van de Meer. “En dan zal een van de twee niet anders kunnen dan zijn dreigementen ook hard te maken.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234