Maandag 18/10/2021

Oorlog sluipt Donetsk binnen

Nu de pro-Russische rebellen de provinciesteden hebben opgegeven, concentreert het gevecht zich om Donetsk, de hoofdstad van het onrustige oosten van Oekraïne. In het centrum van de stad gaat het leven voorlopig gewoon door. 'Wij maken ons niet druk.'

Naast het enorme voetbalstadion van Shakhtar Donetsk staat een levensgroot monument van een Sovjetsoldaat. Het zwaard naar beneden, de linkerhand omhoog en de neus dapper naar voren. Op de sokkel staan de namen gegraveerd van steden waar in de Tweede Wereldoorlog het hardst om is gevochten: Makejevka, Gorlovka, Artjomovsk, Stalino (later omgedoopt tot Donetsk), Kramatorsk, Krasni Liman, Slavjansk. Precies de steden waar nu het Oekraïense leger en de opstandelingen een bittere strijd voeren.

Aan de voet van het monument staat een museum dat de overwinning op nazi-Duitsland tot leven moet brengen. Het zijn brieven, foto's en wapens uit de heftige strijd om het Donetskbekken.

Maar sinds een paar dagen ontbreekt er iets uit de collectie. Om precies te zijn: een T54-tank en twee antitankwapens. "Stelletje idioten", fluistert een van de supposten in het museum. "Het pantser op die tank bestaat vooral uit verf, en die wapens krijgen ze nooit meer aan de praat."

Legerkampement

Bij de Oekraïens-Russische grens, nabij Loegansk, hebben de rebellen gisterochtend een Oekraïens legerkampement bestookt. Bij de raketaanval kwamen negentien Oekraïense soldaten en vier grenswachters om het leven. Bij een Oekraïense aanval in hetzelfde gebied zijn volgens plaatselijke media vijftig rebellen omgekomen.

Nu de rebellen de kleinere provinciesteden hebben opgegeven concentreert het gevecht zich om de stad Donetsk. In het centrum van de stad gaat het leven gewoon door, maar op de 28 toegangswegen worden de checkpoints en vuurposities versterkt. De rebellen blazen bruggen op en plaatsen op strategische punten luchtafweergeschut.

Toch lijkt er geen haast achter te zitten. "Wanneer ze Donetsk zullen bestoken met raketten, dan vallen er vele duizenden onschuldige slachtoffers, dat doen ze nooit", legt Andrej uit. Met zijn knalrode baret, forse omvang en nonchalante houding duidelijk een oudgediende van de inmiddels opgeheven Oekraïense ordetroepen. Trots laat hij een stel antitankmijnen zien in een kistje naast de betonblokken op het asfalt. "Wij maken ons niet druk."

Toch sluipt de oorlog langzaam maar zeker Donetsk binnen, met een miljoen inwoners de hoofdstad van het onrustige oosten van Oekraïne. Om de luchthaven wordt hard gevochten. Het Oekraïense leger heeft de landingsbaan en de gloednieuwe terminal onder controle, de rebellen rukken op door de woonwijken. "Ach jongen toch, ik bid voor je, iedere dag. Weet je dat? Dat God jullie zal laten zegevieren", zegt een oude vrouw tegen een rebel die een positie inneemt bij een flatgebouw. Hij krijgt een kus op de wang.

Andere buurtbewoners zijn minder enthousiast. "Je zou je moeten schamen, klootzak", roept iemand tegen dezelfde rebel. "Ik woon hier al mijn hele leven, straks vallen de bommen en ben ik alles kwijt. Alleen maar omdat jij oorlogje wilt spelen."

Doffe klappen

Niet veel later klinken er doffe klappen aan de horizon. Raketten en granaten worden over en weer geschoten en de rebellen vuren op alles wat beweegt. Vanaf zijn balkon op de derde verdieping kijkt Viktor naar de rookpluimen nog geen kilometer verderop. De granaten slaan steeds dichterbij in. Op de binnenplaats slaan de autoalarmen aan. "Mijn vrouw is in dit pand geboren, wij wonen hier ons hele leven. Ik moet er niet aan denken hier ooit weg te gaan", zegt Viktor.

Terwijl het mortiervuur overvliegt kijkt hij naar de Russische televisie. "Als je de Oekraïense kanalen moet geloven, dan lijkt het wel alsof wij onszelf bestoken", lacht zijn vrouw Tatjana. "Weet je wat trouwens vreemd is? Iedere keer wanneer je zo'n harde klap hoort werkt de wifi niet."

Tatjana zegt "zich vooral zorgen te maken om Leopold. Wij gaan gewoon in een andere kamer zitten, maar die kat snapt er allemaal niets van." Het gitzwarte beest met groene ogen sprint bij iedere knal door de kamer. Dan werkt de internetverbinding weer en belt de familie van het echtpaar uit Rusland. "Wat gebeurt er bij jullie allemaal? Wordt er weer gevochten bij de luchthaven?", vraagt iemand. "Welnee, maak je geen zorgen", zegt Tatjana. "Het knalt gewoon een beetje, meer niet."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234