Woensdag 16/06/2021

Oorlog om uw mojito

De drankenfabrikanten Bacardi en Pernod Ricard voeren een taaie juridische strijd over het merk Havana Club. Het conflict gaat terug tot de Cubaanse revolutie van Fidel Castro. Riep daar iemand Cuba Libre?

'If you ever go down Trinidad. They make you feel so very glad. Calypso sing and make up rhyme. Guarantee you one real good fine time. Drinkin' rum and Coca-Cola.'The Andrew Sisters zongen het in al hun onschuld. Maar zo onschuldig blijkt diedrinkin' rumniet.

De drankenfabrikanten Bacardi en Pernod Ricard vechten een juridische strijd uit over het rummerk Havana Club. Geen nieuwe strijd, zo blijkt. De twee kemphanen zitten elkaar al geruime tijd in de haren. Maar het smeulende dispuut krijgt nieuwe zuurstof toegediend, nu de Verenigde Staten de handelsbetrekkingen met Cuba normaliseert. Een steekvlam in de heersende rumoorlog is het gevolg. Zowel Bacardi als Pernod Ricard claimen de eigendomsrechten op het bekende merk Havana Club. De discussie is ook niet heel eenvoudig te voeren, zo blijkt.

Ballingschap in VS

Havana Club werd in 1878 opgericht door José Arechabala. Onder de naam La Vizcaya had deze Spaanse migrant in Cuba een klein rumbedrijfje op poten gezet. In 1959 werd het bedrijf genationaliseerd door het Cubaanse regime en de familie vertrok terug naar Spanje. De Cubaanse regering introduceerde de naam Havana Club.

De familie Bacardi, die intussen al wereldwijd furore had gemaakt met hun rum, steunde aanvankelijk de revolutie van Fidel Castro, in diens strijd tegen de corrupte dictator Fulgencio Batista. Maar toen Castro het socialisme begon te omarmen en massaal bedrijven ging nationaliseren, deponeerde de argwanende Bacardi-familie zijn oorspronkelijke handelsmerk-certificaten in New York. De Bacardi-clan ging in ballingschap naar de VS, waar ze hun rumimperium heropbouwden via distilleerderijen in Puerto Rico en Mexico.

De Cubaanse overheid, die niet kon lachen met de 'afvallige' familie, nam de Bacardi-distilleerderijen in Cuba in beslag en doopte die om tot Compañía Ron Bacardi Nacionalizada.

De overgrote meerderheid van de Havana Club-rum verkocht het regime jarenlang aan bevriende klanten en regeringen in de Sovjet-Unie en het Oostblok. Maar met de val van het communisme verdween deze markt. Het Castro-regime werd uit financiële noodzaak gedwongen om zijn eerste stappen in de richting van economische liberalisering te zetten.

In 1993 sloot de Cubaanse regering een overeenkomst met het Franse concern Pernod Ricard. De deal is naar verluidt, maar dat werd nooit bevestigd, goed voor 50 miljoen dollar. De Cubaanse regering blijft de productie van de Havana Club-rum beheren maar de distributie en reclame wordt verzorgd door Pernod Ricard. Deze laatste verkoopt de rum wereldwijd, met als belangrijke uitzondering de Verenigde Staten.

Daar verkoopt de familie Bacardi haar rum onder dezelfde naam Havana Club. De familie zegt dat zij de rechten op deze naam en de receptuur gekocht heeft van de oorspronkelijke familie Arechabala. Zij claimen bovendien dat de nationalisering van de rumbedrijven illegaal is, en dat ze bij uitbreiding dus de rechten hebben op de merknaam Havana Club.

De twee drankbedrijven hebben sindsdien al diverse rechtszaken gevoerd met als vraag wie nu eigenlijk de rechtmatige eigenaar is van de rum en de merknaam. Pernod Ricard wil maar wat graag in de grote VS-markt aan de slag met zijn rum. Omgekeerd wil Bacardi buiten de grenzen breken.

Bacardi trok uiteindelijk naar de federale rechtbank in de VS. Het bedrijf had al snel een aas in haar mouw steken. Vijanden van Cuba in het Amerikaanse Congres, en zo zijn er wel een paar, legden een kleine bepaling bloot, bekend als sectie 211. Die stelt dat de VS geen handelsmerk kunnen verlenen aan een bedrijf dat in beslag is genomen door de Cubaanse regering. De rechtbank oordeelde bijgevolg dat Bacardi het recht aan zijn zijde heeft. Onnodig te zeggen dat Pernod Ricard daar anders tegenaan kijkt.

Suikerriet

Pernod Ricard heeft van Havana Club het op drie na succesrijkste rummerk gemaakt, en heeft de omzet ervan in achttien jaar vertienvoudigd. Havana Club heeft nu een marktaandeel van 5 procent. Bacardi heeft dan weer 35 procent van de wereldwijde rummarkt in handen. Rum gedistilleerd uit Cubaanse melasse, een stroopachtig bijproduct van de productie van suiker uit suikerriet, werd een wereldwijde favoriet onder de Bacardi-familie.

Het begon met distilleren in 1862 en won zijn eerste internationale wedstrijden al in 1901. Ze voerden reclame met de slogan, El Que a Cuba Ha Hecho Famosa. Vrij vertaald: de rum die Cuba beroemd heeft gemaakt. Zo te zien valt dat wel letterlijk te nemen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234