Zaterdag 04/07/2020

Oorlog, maar voorlopig alleen met hashtags

De staking van maandag polariseert meer dan ooit. Er is haast geen keuze meer: ofwel ben je een rabiate tegenstander van de regering ofwel de grootste supporter. Maar staat die tegenstelling een politieke oplossing niet in de weg? Of is dit niet meer dan een oorlogje op de sociale media?

"Als het moet schiet je met scherp". De sergeant overhandigt de jonge dienstplichtigen echte kogels, onder hen de 23-jarige Luc Huyse. Hij moet als milicien patrouilleren langs de spoorlijn Tienen-Leuven. Het land ligt in die winter van 1960 plat door de massale vakbondsacties naar aanleiding van de eenheidswet. Het protest wordt steeds grimmiger en er zouden sabotageplannen zijn voor de trein die vanuit Luik komt.

Dat de socioloog ook ooit effectief het vuur zou moeten openen op de oproerkraaiers, gelooft hij niet. "Het was een manier om ons scherp te houden. We hebben die hele nacht niemand gezien." Wel zegt het veel over de sfeer van toen. Het leger was toen letterlijk in de straat om de situatie onder controle te krijgen. Niet zonder reden. "Achteraf vertelde toenmalig premier Gaston Eyskens dat er in die periode meer dan duizend zware incidenten en gevallen van sabotage zijn geregistreerd." Uiteindelijk vielen er zelfs vier doden onder de manifestanten.

Zo'n vaart loopt het vandaag in de verste verte niet. Voorlopig is de enige oorlog die wordt uitgevochten er een op de sociale media. De hashtags vliegen heen en weer, vaak vergezeld van een reeks bittere verwijten. Een onverlaat plaatste op de zoekertjessite 2dehands.be een foto van een oude donkere BMW, die hij voor 500 euro wilde slijten als 'stakingsbreker'.

"Een staking heeft altijd wel tegenstanders, maar die hebben nu, in tegenstelling tot vroeger, een kanaal om hun ongenoegen te uiten. Dat pookt de gemoederen verder op", zegt Huyse. Het land is verdeeld in mensen die de staken en zij die ertegen zijn. En wie staakt is tegen de regering, wie dat niet doet, moet dus haast al een voorstander zijn.

De initiatieven tegen de staking zijn intussen niet meer te tellen. Zo richtte Jong Vld de website werkbond.be op, waar ze pleiten voor een meer moderne invulling om de rechten van werknemers te verdedigen. De Facebookgroep van de studentenvereniging KVHV heeft intussen meer dan 70.000 likes. Maar ook Unizo, Voka als het VBO lanceerden elk hun eigen hashtag, gaande van #ikstaakniet over #positivityworks tot #ikwerkvandaag. Achter de hashtag zit altijd een website.

De vakbonden minimaliseren. "70.000 likes? Wij hebben 1,7 miljoen leden", zegt ACV-voorzitter Marc Leemans. Ook politoloog Carl Devos (UGent) nuanceert: "Kranten en tv pikken de tegenstellingen op van op de sociale media. Misschien moeten ze daar wat gematigder mee omspringen."

Positief verhaal

Het valt op dat heel wat van de werkgevers een positief verhaal trachten te brengen. Technologiefederatie Agoria lanceerde een online- en printcampagne 'ik staak wel/ik staak niet'. Daar lijsten ze argumenten op om wel, maar vooral om niet te staken. "Wij willen de mensen aan het denken zetten", zegt woordvoerder René Konings. Ook riepen ze de vakbonden op om na 16 december een oplossing te vinden. Unizo deed dan weer een oproep om de werknemers die wel komen werken te bedanken met een klein presentje, zoals een warm ontbijt. De bedoeling is dat via foto's op de sociale media wereldkundig te maken.

Toch voeden ze, ongewild of niet, de verdere polarisatie. De bottom line blijft: wij zijn tegen de staking. Intussen doen de politici er gretig een schepje bovenop. Zo noemde N-VA-voorzitter Bart De Wever het FGTB "de gewapende arm van de PS".

N-VA heeft weinig te verliezen door het spel hard te spelen. De partij is, in tegenstelling tot de traditionele partijen, historisch niet gebonden aan een vakorganisatie. Mocht de regering uiteindelijk aan het langste eind trekken, dan kan De Wever claimen dat het dankzij de N-VA is. Indien het fout loopt, dan kan hij het op de Waalse socialisten steken.

Toch schuilt er een risico in de strategie. "Als de regering valt door toedoen van de caractériels van de N-VA, dan zullen ze dat electoraal bekopen", zegt Devos. Het beeld dreigt te ontstaan dat, ook zonder communautaire thema's, niet met de N-VA te regeren valt. "De partij is nog onwennig in haar nieuwe positie en zoekt nog naar de juiste houding als belangrijkste regeringspartij in het sociaal conflict. Uitspraken zoals die van De Wever over het FGTB helpen ook niet. Zo criminaliseert hij de vakbond."

Is er in dit gepolariseerde klimaat dan wel een oplossing te vinden? "Het is typisch aan ons land om spanningen tot een hoogtepunt te laten oplopen", zegt Huyse. "Dat zie je bij eerdere syndicale conflicten, maar ook als het over de staatshervorming ging." Zelfs na de uiterst roerige protesten in 1960 vonden de sociale partners en de regering elkaar, weliswaar na anderhalf jaar. "De spons werd over het verleden gehaald. De vraag is of het klassieke raderwerkje dit keer ook zal werken met N-VA als grootste partij." Volgens Devos alvast wel. "De partij is zich ervan bewust dat ze uiteindelijk links en rechts een toegeving zal moeten doen."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234