Vrijdag 30/10/2020

Achtergrond

Ook Sophy (21) en Laura (20) studeren aan de Militaire School: ‘Hier leren vrouwen tenminste hoe ze een leider kunnen zijn’

Links: prinses Elisabeth. Midden en rechts: studentes Sophy Gravez en Laura Couckuyt.Beeld Reporters / GYS, Erwin Ceuppens, rv

Deze maand startte kroonprinses Elisabeth (18) haar opleiding Sociale en Militaire Wetenschappen aan de Koninklijke Militaire School (KMS) in Brussel. Sophy Gravez (21) en Laura Couckuyt (20) deden het Elisabeth voor. ‘Hier ontdek je dat je als jongere wel echt discipline kan hebben.’

Het zijn indrukwekkende beelden die het paleis vrijgaf. We zien prinses Elisabeth op haar eerste militaire kamp in Elsenborn, in camouflagepak en combatschoenen, al schietend en kruipend. Zo start de jonge kroonprinses met 192 andere rekruten haar opleiding aan de Koninklijke Militaire School, zoals elk jaar de traditie is. Vier weken lang krijgen alle nieuwe studenten op het kamp een kennismaking met al wat het leger met zich meebrengt. Sommige haken af, anderen zetten door. 

Sophy Gravez (21) en Laura Couckuyt (20) behoren tot die laatste groep: de meisjes starten nu respectievelijk hun vierde en derde jaar aan de KMS. Als vrouwelijke studentes zijn ze nog altijd stevig in de minderheid, maar dat deert hen amper. “Hier telt alleen of je het beste uit jezelf haalt, niet of je even snel kan lopen als een man”, zegt Laura. Ze vertellen ons waaraan prinses Elisabeth zich op de KMS kan verwachten: een opleiding die naast het academische net zo hard inzet op karakter, een erg strak programma en ijzeren discipline. “Je manier van denken verandert hier echt.”

Sophy Gravez (21, Aalst): “Ik studeer hier élke avond. Dat had ik aan een gewone universiteit nooit gedaan”

Beeld rv

Sophy begint aan het vierde jaar polytechniek (het militaire equivalent van ingenieurswetenschappen, red.), daarmee wil ze graag de luchtmacht in gaan. Maar nu moet ze nog doorbijten: een gewone dag aan de KMS houdt in dat ze om zes uur opstaat, met haar medestudenten de vlaggengroet doet, van kwart voor 8 tot 6 uur ’s avonds lessen volgt, inclusief vijf uur sport per week, en elke winter twee en elke zomer vier weken militair kamp. Het is een uitdaging en falen is geen optie. “We mogen herexamens hebben, maar moeten elk jaar geslaagd zijn. Eén jaar bissen is het maximum, daarna vlieg je eruit. En dan moet je een deel van het loon dat je verdiende, terugbetalen (de studenten krijgen een maandelijks loon, in het eerste jaar is dat zo’n 1.100 euro netto, red.). Dus bij mij gaat dat rechtstreeks naar een spaarboekje.”

Ze ontdekte het KMS via een vriend van haar ouders, die militair was. “Hij deed het aantrekkelijk klinken, die combinatie van studeren en sport. Ik had altijd competitie-turnen gedaan en wilde sport niet vaarwel zeggen. Die militaire vaardigheden spraken me ook aan, ik hou wel van een uitdaging. Plus, als je hier afstudeert, heb je meteen werkzekerheid. En je kan naar het buitenland, als je wil. Natuurlijk had ik wel schrik dat die discipline te zwaar zou zijn of dat ik als meisje niet mee zou kunnen. Maar die kansen trokken me toch over de streep.” 

Zelfs al moet ze daarvoor de vrijheden opgeven die een doorsnee universiteitsstudent wel heeft. Uitslapen, lessen missen, onbeperkt uitgaan: vergeet het. “Al onze lessen zijn verplicht”, zegt Sophy. “In bed blijven liggen en er eentje missen is uit den boze. We mogen in hogere jaren wel uitgaan, maar dan weten we dat we de volgende dag fris moéten zijn. Doen alsof je ziek bent? Er is een dokter op school en die knijpt voor een kater echt geen oogje dicht. Facebook checken in de les? Kan niet, we krijgen les in kleine groepen, dus de prof ziet wat je op je computer doet. Ook ons voorkomen moet aan strikte regels voldoen: we dragen ons uniform, onze schoenen moeten gepoetst zijn, onze haren in een dotje. Make-up, oorbellen en nagellak zijn verboden.”

Maar ondanks al die beperkingen, is Sophy enorm lovend over de opleiding. Ze vindt het mooi om te zien hoe zij en haar klasgenoten niet terugdeinzen voor die discipline, maar er juist door openbloeien. “Ik heb het gevoel dat mijn manier van denken hier verandert. Ik ben volwassener geworden en leer mijn verantwoordelijkheid op te nemen. Als je rondloopt met een wapen, denk je wel twee keer na. En je bent streng voor jezelf. Ik studeer hier elke avond, dat zou ik aan een gewone universiteit nooit gedaan hebben.”

Dat ze een meisje is in een mannenwereld, blijft wel bijzonder. Ze zijn in de minderheid, dus ze vallen op. “We vervullen vaak een soort ‘boegbeeld’-rol, omdat defensie meer meisjes wil." Maar op elk ander vlak voelt ze zich evenwaardig aan de jongens op school. “Er zijn maar twee fysieke proeven waarin wij anders moeten presteren: de ‘side bridge’ (planken op één arm, red.) moeten we minder lang aanhouden en we mogen de 2,4 kilometer trager lopen. Maar verder is onze opleiding exact hetzelfde als die van de jongens. Ik ben kleiner dan de meeste van hen, maar op kamp draag ik een even zware rugzak. Ja, dat is afzien, maar dat maak ik dan goed met mijn doorzettingsvermogen.” (lacht)

Eens Sophy afgestudeerd is, kan ze als officier meteen een leidinggevende functie bekleden in het leger. Dat ze een vrouw is, maakt ook daarin geen verschil. “We krijgen dezelfde cursussen management en leadership als de jongens. Later ga ik verantwoordelijk zijn voor mijn onderofficieren en dat zie ik echt zitten, zo met mensen samenwerken. We krijgen tenminste de kans om meteen een belangrijke functie uit te oefenen.”

Laura Couckuyt (20, Noord-Limburg): “Je kan hier alles bereiken wat je wil, als je maar hard genoeg werkt”

Beeld rv

Laura begint aan haar derde jaar sociale en militaire wetenschappen, de opleiding die prinses Elisabeth ook gaat volgen. Haar vakken dit semester? Die gaan van Engels en Frans tot militaire didactiek, internationale veiligheid , economische politiek en bewapening en munitie. Dat ze twee jaar geleden door de toelatingsproeven ging geraken, had ze niet verwacht. “’Is dit wel echt iets voor mij?’, dacht ik de hele tijd. Maar het feit dat ze hier naast het sportieve en het academische net zo hard op de vorming van je karakter inzetten, sprak me erg aan. Ik wilde ook een leider leren worden, dat krijg je in geen enkele andere opleiding.”

Die focus op karakter is eigen aan de KMS. Het hele jaar door worden studenten ook daarop geëvalueerd. “We hebben elk een promotiecommandant, die ons samen met zijn second-in-command en company sergeant major het hele jaar begeleidt. Ze leren ons om ondernemend te zijn, discipline aan de dag te leggen en voor onszelf en voor anderen op te komen”, vertelt Laura. “Op tussentijdse evaluaties zeggen ze ons wat beter kan en in lessen geschiedenis of psychologie krijgen we voorbeelden die ons inspireren. Uiteindelijk is het de bedoeling dat we hier allemaal het beste uit onszelf leren te halen. Ja, ze zijn streng voor ons. Maar ze blijven wel echte mensen. Als er iets is, kunnen we er altijd naartoe stappen. En er wordt hier heus ook weleens gelachen.”

En die vorming werkt. Laura is een erg sterke vrouw, merken we wanneer we met haar praten. Ze is zelfzeker en niet bang van een uitdaging. Ze schrikt er ook niet voor terug om het op te nemen tegen een jongen. “Het enige dat hier telt is dat je je absolute best doet. Loopt een jongen iets sneller dan mij? Maakt niet uit, zolang ik maar aan mezelf en de anderen bewijs dat ik er even hard voor wil werken. Als je hier een prestatie kan neerzetten waar je trots op bent, wordt je geprezen, ongeacht je geslacht. Mijn advies voor meisjes die naar de KMS willen komen? Onderschat je capaciteiten niet. Dan kan je hier alles bereiken wat je maar wil.”

Laura hoopt later in de Air Defence Control-eenheid aan het werk te gaan. Dan zal ze vanop de grond en samen met het team onder haar het luchtruim bewaken en gevechtsvliegtuigen begeleiden in combat. “Ik woon naast Kleine-Brogel (de militaire vliegbasis, red.), dus ik zie die vliegtuigjes al mijn hele leven overvliegen. Ja, deze opleiding voltooien vraagt heel veel engagement en inzet. Maar eens ik afgestudeerd ben, zal de buitenwereld me tenminste aanzien voor iemand die echt klaar is voor het beroepsleven en iemand die de leiding durft te nemen.”

Generaal-majoor Lutgardis Claes (59), commandant en rector van de KMS: “Nu ben ik nog de enige vrouwelijke generaal. Maar niet voor lang meer, hoop ik” 

Beeld Kristof Ghyselinck

Ze zat bij de allereerste lichting meisjes op de Koninklijke Militaire School. Ze was de eerste vrouwelijke technisch officier, de eerste vrouw bij de staf van de luchtmacht. En nu is ze de eerste vrouwelijke rector van de KMS. Als we één ding kunnen zeggen over Lutgardis Claes, is het wel dat ze het pad effende voor jonge vrouwen als Laura, Sophy en prinses Elisabeth. 

In de seventies ontdekte Lutgardis, dankzij de heisa rond de aankoop van de F16's, dat ze vliegtuigingenieur wou worden. Toen was er nog geen Google: ze nam haar fiets naar de bibliotheek en ging er uitzoeken hoe vliegtuigen werkten. In een krantenbericht vernam ze later dat de KMS voor het eerst meisjes zou aannemen. Toen klikten de puzzelstukjes ineen. “Ik heb het wel erg zwaar gehad, op elk vlak. Als vrouwelijke studente kon ik me niet verstoppen in de groep: zette ik een voet scheef, dan werd ik eruit gepikt. Anderzijds: als je iets goed deed, werd dat ook sneller opgemerkt. Ik ben altijd al een doorbijter geweest en de KMS heeft me ook leren volhouden. De school helpt je in te zien dat je meer kan dan je initieel denkt.”

Ondertussen zijn twintig procent van de KMS-studenten meisjes. “Ik vind het zo mooi om te zien hoe de school de voorbije veertig jaar geëvolueerd is. Vrouwen zijn hier nu geen uitzondering meer en er staan jonge dames klaar om het glazen plafond binnen defensie te verbrijzelen. Nu ben ik nog de enige vrouwelijke generaal, maar zeker niet voor lang meer. We vormen jonge vrouwen hier bewust voor het leiderschap. Ze leren hun team te enthousiasmeren, ze leren te delegeren, ze leren samen te werken. De hele wereld ligt voor hen open wanneer ze onze schoolpoorten buitenwandelen.”

Eens vrouwen meer hogere functies binnen defensie bekleden, zullen zij de jongere generatie inspireren, hoopt generaal Claes. “De evolutie is er, maar eens er echte voorbeelden zijn, zal die nog sneller gaan.” In die zin kan prinses Elisabeth, net als Sophy en Laura, de rol van boegbeeld opnemen. Want generaal Claes weet ook dat de KMS nog harder moet proberen om jongeren te bereiken.

Alle info vind je op de website van de Koninklijke Militaire School: www.rma.ac.be.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234