Dinsdag 17/09/2019

Ook Nederlanders kunnen rocken

Denk je aan Nederlandse bands, dan zie je vooral acts met een groot gebaar. Within Temptation, Kane, Anouk. Voor het eerst sinds erg lang kregen dit jaar ook alternatievere bands voet aan de grond in Vlaanderen, en hoeft Nederland niet langer jaloers te kijken naar het succes van dEUS, Soulwax, Triggerfinger of Selah Sue.

Succesvolle Nederlandse muziek uit de underground? Dat moet wel hiphop - nederhop - zijn. De Jeugd van Tegenwoordig is waanzinnig populair bij het jonge volk in Vlaanderen en Gers Pardoel en Kraantje Pappie volgden in hun spoor. Op Studio Brussel hoorde je de afgelopen maanden ook de urban beats van Faberyayo en The Opposites.

Maar er is meer dan nederhop of urban. Zo kwam dit jaar Blaudzun frequent op Radio 1 en Studio Brussel. Ook Spinvis is anno 2012 een gevestigde naam in Vlaanderen. Het zijn acts met een ander geluid dan we van de Nederlanders gewend zijn. Veranderen Nederlandse bands hun geluid of wordt de alternatieve hoek beter onder de aandacht gebracht buiten de eigen landsgrenzen? Terwijl de Nederlandse muziekliefhebber Vlaanderen lange tijd zag als muzikaal mekka, heeft hij tegenwoordig zelf een generatie aan artiesten waar hij trots op is. Welke bands zijn dat dan? En is Nederland dan het nieuwe Vlaanderen, waar sinds de opkomst van dEUS de ene na de andere alternatieve band met internationale ambitie - dit jaar nog Balthazar - de kop opsteekt.

Blaudzun is een mooi voorbeeld van zo'n nieuwe Nederlandse act. Met zijn laatste album Heavy Flowers bereikt hij naast een groot publiek in Nederland ook de Belgische luisteraar. 'Flame on My Head', 'Solar' en 'Elephants' kregen veel airplay op de nationale radiozenders. Het pr-hoogtepunt volgde in juli, toen Blaudzun mocht plaatsnemen naast Karl Vannieuwkerke tijdens een uitzending van het druk bekeken tourprogramma Vive le vélo op Eén.

Een Nederlandse muzikant als studiogast in een populair programma, het was voorheen alleen voorbehouden voor Rick de Leeuw. "Bij Blaudzun vielen alle puzzelstukjes op de juiste plaats", zegt An Lesneuck van V2, het platenlabel van Blaudzun. "In het begin moet je wel een vooroordeel wegnemen, in België hebben we immers zoveel goede releases en bands dat er altijd wat argwanend wordt gekeken naar Nederlanders. Als de muziek goed is, dan verdwijnt dat vooroordeel langzamerhand. Het scheelde dat Heavy Flowers onder de voorjaarstrailer van Canvas zat. Daardoor raakte de Vlaming al vertrouwd met zijn muziek. Airplay op Studio Brussel en enkele goede interviews zorgden ervoor dat hij succes kreeg in België en dat ook de optredens begonnen te lopen. Zo stond hij al in een uitverkochte kleine zaal van de AB in Brussel en komt hij op 5 februari terug voor een optreden in de AB Box."

Koelewijn versus Brel

Iemand die altijd dicht op de Nederlandse en Vlaamse muziekscene zit, is Jan Douwe Kroeske, presentator en bekend van de legendarische 2 Meter Sessies, meer dan 1.200 in totaal. Hij legt uit waarom de Vlaamse en Nederlandse muziekscenes zo verschillend zijn, en waarom Nederlandse muziekliefhebbers toch altijd een beetje opkijken naar de Vlaamse scene. "Belgen zijn meer uitgesproken in hun muziek, muziek zit meer in de cultuur. Hetzelfde zie je bij de Denen en de IJslanders. Aan de andere kant, Tom Barman vertelde me ooit dat hij juist jaloers was op de creativiteit en de diversiteit van de Nederlandse muziekscene. Iets wat hij in België af en toe mist." Hoe is het mogelijk dat de twee buurlanden muzikaal zo opvallend kunnen verschillen? Kroeske ziet een parallel: "De Nederlandse alternatieve scene is gegroeid aan de hand van Peter Koelewijn, terwijl de Belgische scene de internationale Jacques Brel had. Je kunt Jacques Brel best als een voordeel zien voor de acceptatie van je land op internationaal niveau."

De door Tom Barman geroemde creativiteit en diversiteit zijn, toevallig of niet, ook de ingrediënten van de eerder genoemde bands die het wél redden in Vlaanderen. Maar dat Nederlandse bands steeds meer succes hebben in eigen land (albumverkoop, grote spots op festivals als Pinkpop en Lowlands, airplay) is ook een grote verdienste van de media. Het toonaangevende dagelijkse televisieprogramma De wereld draait door aarzelt niet om het hele Nederlandse muzikale spectrum aan bod te laten komen. De optredens duren slechts één minuut, maar het bereik is met de miljoenen kijkers enorm. Daarnaast is ook de steun van radiozender 3FM en het muziekplatform 3VOOR12 erg belangrijk. Onder de noemer Serious Talent presenteert 3FM talentvolle acts aan de luisteraar en steunt de zender acts met optredens, interviews en radiosessies. Succesvolle meer mainstream namen uit dit traject zijn onder andere Go Back to the Zoo, Caro Emerald en Gers Pardoel.

Muziekplatform 3VOOR12 is het grootste online muziekplatform van Nederland en kan in zijn steun nog een stapje verder gaan. Het platform is ooit begonnen als protest van de VPRO tegen de verplichte formats van het toenmalige Radio 3 en is nog steeds een belangrijke bron van non-mainstream muziek. In het programma 3VOOR12radio ontvangt presentator Roosmarijn Reijmer wekelijks bands die niet mainstream genoeg zijn om overdag veel airplay te krijgen, maar wel muziek maken van bijzonder hoog niveau. Denk aan bands als Moss en De Staat, bands die tijdens grote festivals als Pinkpop en Lowlands prominente plaatsen op de line-up hadden en ook in het buitenland op festivals als CMJ in New York en Iceland Airwaves in Reykjavik speelden.

Ook voor bands die nog niet zo ver zijn, biedt 3VOOR12 een platform aan met het online verschijnen van een maandelijkse sampler Hollandse Nieuwe, Een verzameling van demo's, ep's en albumtracks. Een mooi voorbeeld van een band die zich op deze manier razendsnel een weg naar boven wist te werken, is de Rotterdamse waveband Rats on Rafts. De band werd geselecteerd als Hollandse Nieuwe van de Maand en wist via 3VOOR12radio, het onafhankelijke festival Incubate in Tilburg en Eurosonic/ Noorderslag de aandacht te krijgen van de BBC, waar ze airplay kregen met Alex Kapranos van Franz Ferdinand als grootste fan.

Traditioneel is platenlabel Excelsior hofleverancier van de Nederlandse indie-scene, in het verleden met bands als Daryll-Ann en Johan, tegenwoordig met acts als Anne Soldaat (ex-gitarist Daryll Ann) en het al eerder genoemde Moss, Spinvis, Roosbeef en Alamo Race Track. Excelsior is naast een label voor veel Nederlandse muziekliefhebbers ook een keurmerk geworden. Een keurmerk waar je tegenwoordig lid van kan worden. Als Excelsior Supporter krijg je voor tien euro per maand twaalf keer per jaar unieke merchandise en releases en ben je onderdeel van de club. Een bijzonder creatieve methode in tijden van teruglopende albumverkoop.

Vrijplaats

Andere Nederlandse labels om in de gaten te houden zijn Snowstar Records (met onder anderen Kim Janssen en The Black Atlantic als opvallende releases), Subroutine Records (met Vox Von Braun, The Suggerets en de ontdekkers van Rats on Rafts). Colin Benders, beter bekend als Kyteman, heeft tegenwoordig zijn eigen vrijplaats Kytopia, waar hij ook andere bands en producers een plek geeft om een album uit te brengen. Dat zorgde bij Bombay Show Pig al voor pril succes in het buitenland.

Nederland heeft op dit moment een generatie van eigenzinnige muzikanten die niet bij de pakken neer gaan zitten. Die geen boodschap hebben aan de crisis en de Nederlandse bezuinigingen op cultuur. Ze zorgen zelf dat de muziek die ze maken gehoord wordt. Blaudzun is de eerste van deze nieuwe generatie die in België door weet te breken, maar let op, hij zal niet de enige blijven. Het grote gebaar is weg, de Nederlander durft steeds meer zijn eigen weg te gaan. Is dit een verdienste van de platenlabels in Nederland? Kroeske: "Het is de verdienste van de independent labels, die geven de bandjes meer vrijheid en zorgen voor meer samenwerking bijvoorbeeld in de distributie." Dat sluit mooi aan bij het verhaal van An Lesneuck van V2, die naast de eigen acts ook verantwoordelijk is voor de Belgische distributie en promotie van het Excelsiorlabel.

De Nederlandse scene: labels en bands

Excelsior

Anne Soldaat, Roosbeef, Alamo Race Track, Daily Bread, Spinvis, Moss

Snowstar Records

The Black Atlantic, Luik, I Am Oak, The Secret Love Parade, Kensington

Subroutine Records

Vox Von Braun, The Sugarettes

Suburban

Shaking Godspeed, Automatic Sam, Birth of Joy, John Coffey

Topnotch

Fakkelteitgroep (met Sticks & Rico van Opgezwolle), Kraantje Pappie, The Opposites, De Jeugd van Tegenwoordig

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234