Donderdag 02/12/2021

Ook in het vagevuur flikkert een televisie

"Alles is in wezen banaal." Het is een kenmerkend citaat van Paul Mennes (30), schrijver van onder andere Tox en Soap en nu ook van WYSIWYG, zijn eerste theatertekst. Geregisseerd door Peter Van den Eede (Cie De Koe) werd deze Victoria-productie een interessante maar uiteindelijk nogal vrijblijvende voorstelling, hopelijk de eerste in een reeks samenwerkingen.

Het was een mooie, zonnige dag en ik had een uur getraind bij Resolution. De fitnessclub lag er verlaten bij. Er was alleen een dik, bleek, zielig meisje dat amper twaalf minuten na elkaar kon joggen. De lopende band stond bijna op de laagste snelheid. Ik had mijn buikspieroefeningen gedaan en wat met gewichten gerommeld voor de spiegels. Niet dat het me interesseert, hoewel, ik kijk graag naar mijn eigen lichaam, naar de spieren die zich spannen en ontspannen onder mijn huid. Ik betrapte mezelf erop dat ik minutenlang naar mijn buik stond te staren."

Het is een fragment - of een sample, zo u wil - uit een van de monologen in WYSIWYG (What You See Is What You Get), de eerste theatertekst van Paul Mennes. Aan het woord is Raf, een personage dat zich laat omschrijven als een stralende smeerlap, een duivel in designverpakking. Gekleed in een glanzend, zwartharig pak doet hij het vermoeden rijzen dat Mephisto een Italiaan met smaak moet zijn geweest, terwijl hij het publiek een blik gunt op zijn innerlijke leegte. Raf is crapuul de luxe, door acteur Gène Bervoets met zichtbaar genoegen vertolkt en van de vier personages duidelijk het stevigst op zijn poten. Bokkenpoten wellicht, want in de mooie kostuums van ontwerpster Pynoo zijn de verwijzingen naar mythische beesten (bokken, wolven...) opvallend.

Op het moment van Rafs monoloog heeft de toeschouwer ook kennisgemaakt met de andere figuren die Wysiwyg bevolken: de immens verveelde Gabriëlla, een blond tienermeisje dat door Raf wordt verweten "te dik en te bleek" te zijn; de schuwe Michael, geplaagd door twijfels maar aantrekkelijk in al zijn jeugdige onwennigheid voor Muriel, het vierde en oudste personage. Zij heeft sinds haar piek in de jaren zestig een dik vel moeten kweken dat bestand is tegen de vileine uitvallen van Raf, met wie ze een onduidelijke (bloed?)verwantschap heeft. Het zwarte viertal heeft zo iets van de Addams Family uit de gelijknamige televisiereeks, veel meer dan van de aartsengelen naar wie hun namen verwijzen.

De tekst van Mennes bevat alleszins meer verwijzingen naar hedendaagse situaties dan naar bijbelse beeldspraak. Dan gaat het bijvoorbeeld over een sample uit American Psycho, over de bespottelijke hamburgerclown Ronald McDonald of over filmacteur River Phoenix, "de te jong gestorven god" die postuum een documentaire krijgt. Het zijn elementen die dienen als herkenningspunten, net zoals het vermomde sprookje van Roodkapje waarmee de voorstelling begint en eindigt. Maar in tegenstelling tot wat je zou denken levert dit tappen uit verschillende vaten geen gevoel van rijkdom op, want Wysiwyg is als geheel erg eendimensionaal en van een weinig constructief cynisme. Tesamen met de vier personages is het wachten op iets dat er nooit komt, waardoor de voorstelling veel weg heeft van een verblijf in het vagevuur, nog versterkt door het David Lynch-sfeertje dat regisseur Peter Van den Eede (Cie De Koe) er op het einde aan toevoegt, de zoveelste herkenning op rij.

Bovendien is er op het vlak van regie voelbaar een onderzoek gaande, waarbij Van den Eede op voorhand te kennen gaf dat hij zou pogen om het traditionele toneelspelen te ontmantelen, door het dichter bij de acteurs te plaatsen. Dat is een gigantische uitdaging, compleet in het verlengde van wat Compagnie De Koe de voorbije jaren aan theaterexperimenten heeft geleverd. Maar het antwoord blijft voorlopig zoek, want het is merkwaardig hoe in Wysiwyg blijkbaar alleen actrice Lies Pauwels (Gabriëlla) geen vertrouwd schuifje wil opentrekken en daardoor soms in de problemen geraakt. De vlotte taal van Mennes ligt dan moeilijk in de mond, het beschaafde Nederlands met Engelse uitdrukkingen ("Whatever", "Save it honey, put it in the bank"...) klinkt dan geforceerd. Daartegenover staat Mennes' vermogen om dialogen te schrijven die gevat zijn en die rake details bevatten, maar het blijft een smalle leest.

Het onderzoek van auteur, regisseur en gezelschap zou daarom moeten worden voortgezet, op zoek naar een pendant voor het alomtegenwoordige cynisme, naar een spanning die verder reikt dan tijdens de occasioneel meeslepende conversatie. Steven Heene

Tot 24/1 in de Minardschouwburg, Gent. Reserveren op tel. 09/267.28.28. Daarna op tournee (tel. 09/269.09.69). Opgelet: in de krant van gisteren is een foutje geslopen. De Morgen en Vooruit nodigen 20 lezers uit voor de voorstelling van morgen/vrijdag 23/1 om 20 uur, en niet die van 23/2. Vandaag bellen tussen 11.30 en 12 uur naar 09/267.28.39; voor de snelle bellers.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234