Zondag 17/01/2021

Ook het voetbal verliest zijn onschuld

Enkele occassionele gevallen buiten beschouwing gelaten leek het profvoetbal altijd een dopingvrije inborst te hebben. Maar de recente dopingschandalen in Italië doen vermoeden dat systematisch dopinggebruik in het topvoetbal geen fictie is. De reacties op het onderzoek hebben trouwens iets weg van de struisvogelpolitiek in het wielrennen, voordat in de Tour de France de bom ontplofte.

BRUSSEL.

EIGEN BERICHTGEVING

Zdenek Zeman, de trainer van AS Roma, bond in augustus de kat de bel aan door te verklaren dat het calcio op een farmaceutische industrie lijkt. Zijn uitspraak wekte heel wat verontwaardiging op, maar even later brak het eerste schandaal los. De Italiaanse krant Corriere della Sera bracht aan het licht dat een speler van Udinese op 19 januari vorig jaar na een wedstrijd tegen Juventus positief was bevonden, maar dat de affaire door het laboratorium Acqua Acetosa, dat onder de verantwoordelijkheid valt van het Italiaans Olympisch Comité (CONI), werd verzwegen en geseponeerd.

Dat was geen eenmalig geval. Een chemicus van het lab klapte uit de biecht en stelde het grootschalige gesjoemel met urinestalen aan de kaak. Meer nog: het laboratorium dat van de Italiaanse voetbalbond de taak kreeg om dopingcontroles uit te voeren onderzocht slechts één op de drie geleverde urinemonsters. De Italiaanse procureur Rafaelle Guariniello, die belast is met het onderzoek, kreeg weet van verschillende wanpraktijken. Zo vernietigde het laboratorium de urinestalen vaak al na twee maanden, terwijl de richtlijnen van het Olympisch Comité een bewaarperiode van twee jaar voorschrijven.

Klap op de vuurpijl waren de verklaringen van wetenschappelijk CONI-directeur Sandro Donati. Volgens hem werkte het laboratorium actief mee aan onderzoek met atleten om uit te vissen hoe lang ze met doping behandeld konden alvorens dat in testen zichtbaar werd. Emilio Gasborrone, secretaris van de federatie van Italiaanse sportartsen en hoofd van het olympisch lab, werd intussen al ontslagen. Hetzelfde lot wachtte CONI-voorzitter Mario Pescante, die moest toegeven dat hij al eerder op de hoogte was van de ontoereikende controles in het voetbal maar niet ingreep.

Het dopingschandaal breidde zich uit naar andere Italiaanse topclubs, onder meer naar Juventus en Parma. Eenentwintig van de 24 spelers van die laatste club, zo maakte het parket van Bologna bekend, hadden bij een test in juli een abnormaal hoog hematocrietgehalte, wat kan wijzen op het gebruik van epo. Parma verdedigde zich met een tweede analyse, die veel lagere waarden toonde. Maar dat was buiten de verklaring gerekend van Daniel Bravo, ex-speler van Parma, vorige zaterdag in France-Soir: "Op de dag van de wedstrijd kregen de titularissen systematisch injecties toegediend. Dat waren zogezegd vitamines. Als we ze niet namen, werd dat als weerstand tegen de club gezien." Dat verhaal wordt min of meer bevestigd door Georges Grün, die van 1990 tot 1994 voor Parma speelde, in de krant Le Soir: "We kregen prestatieverhogende producten in de vorm van pillen of injecties aangeboden, maar het stond de speler vrij te weigeren." Voor de VRT-radio verklaarde Grün dat hij verbaasd was zijn woorden in Le Soir te zien staan. "Ik heb niet met die journalist gesproken. We hebben nooit doping gekregen, wel vitaminepreparaten. Ik heb die altijd geweigerd." Bertrand Crasson, ex-speler bij Napoli, reageerde minder verrast op de dopingonthullingen in Italië: "Bepaalde vemoedens worden bevestigd. We vroegen ons bij sommige prestaties af hoe ze mogelijk waren."

In Italië bijt procureur Guariniello, die de operatie 'schone voeten' leidt, zich hardnekkig in de zaak vast. Verscheidene Italiaanse topvedetten - zoals Alessandro Del Piero en Gianluca Vialli, van wie Zeman gezegd had dat hij verbaasd was over hun plotse spiergroei - werden bij Guariniello al op het matje geroepen en verhoord. Juventus wordt in Italië naast Parma het meest met doping geassocieerd, en daar is ook de komst van twee controversiële medische begeleiders (Laiche en Kraaijenhof) niet vreemd aan.

Henk Kraaijenhof, die zijn sporen als atletiektrainer verdiend heeft, reageerde in het NRC Handelsblad op de beschuldigingen. Kotsbeu is hij het dat zijn naam steeds in verband met doping wordt gebracht. "Het lijkt wel of het gebruik van doping erger is dan een moord plegen. Er hoeft tegenwoordig maar een gek iets te roepen en er komt weer een onderzoek. Ja, die Del Piero en Vialli hebben wel erg dikke benen. Die Finse kogelstoter daar ook. Zo blijf je dus aan de gang. Er is in dat vijvertje altijd wel een hoentje dat kwaakt. Het komt vaak voort uit jaloezie. Denk je dat Zeman zijn beschuldigingen ook had gedaan als hij met Roma boven Juventus had gestaan? Die man hoort voor twee jaar te worden opgesloten voor smaad, laster en belediging." Kraaijenhof profileert zich als een voorstander voor het vrijgeven van doping. "Ik weet dat het een slechte oplossing is, maar het is wel de minst slechte."

Het Italiaanse onderzoek door justitie krijgt in sportkringen veel tegenkanting. Sergio Campana, voorzitter van de Italiaanse spelersvakbond, riep al op tot een staking, wat doet denken aan de zitstaking van de wielrenners tijdens de Tour de France. Campana ergerde zich aan het openbaar maken van privé-informatie over de spelers, zoals bloedstalen. Na de interland van Italië zaterdag zal Campana zijn protest bekendmaken. Ook de politiek mengt zich in het debat. Minister van Sport Walter Veltroni wil de CONI en de controles onder de hoede van de regering plaatsen. Juan Samaranch, voorzitter van het Internationaal Olympisch Comité, en de Italiaanse oppositieleider Silvio Berlusconi riepen al op om de autonomie van de sport te vrijwaren. "Politiek moet geen voet zetten op iets wat haar niet toebehoort", zei Berlusconi, die - niet onbelangrijk - de voorzitter van AC Milaan is.

Van struisvogelpolitiek heeft ook de nieuwe FIFA-voorzitter Sepp Blatter kaas gegeten. Doping is voor hem geen prioritaire zorg, want, zo verklaarde hij in een Zwitsers sportblad: "De dopingcontroles op het WK van Frankrijk waren allemaal negatief, en een slechte voetballer zal door doping niet beter worden." Michel D'Hooghe, voorzitter van de Belgische voetbalbond en van de medische commissie van de Fifa, gaat het probleem niet uit de weg. D'Hooghe zegt niet te geloven in systematische doping, maar niet blind te zijn voor de epo-problematiek, die ook in het voetbal een rol kan spelen. Daarom zal hij pleiten voor onverwachte controles op training.

Bart Fieremans

Crasson: 'We vroegen ons af hoe sommige prestaties mogelijk waren'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234