Zaterdag 10/04/2021

Ook dit is klimaatverandering: uw glas wijn wordt schaarser, duurder en minder kwalitatief

null Beeld THINKSTOCK
Beeld THINKSTOCK

Australisch eerste minister Tony Abbott mag dan van mening zijn dat de klimaatverandering "absolute crap" is, de wijnmakers in zijn land zijn het daar niet mee eens. Volgens de nieuwssite Quartz dreigen de stijgende temperaturen de wijnproductie helemaal ondersteboven te keren. De gevolgen: zoetere, sterkere, maar ook duurdere wijnen.

Grote wijnbedrijven in Australië verhuizen hun wijngaarden meer en meer naar Tasmanië, een koeler eiland zo'n 240 kilometer van het Australische vasteland. Maar niet alleen Australië wordt stilaan te warm voor wijndruiven. Ook in vooraanstaande wijnregio's als Toscane en Zuid-Afrika dreigt een onstuitbare evolutie in de wijnproductie.

Tot dusver was de klimaatverandering voor wijnmakers eerder een zegen. 'Le bon problème', zo noemen ze het in Bordeaux, want dankzij de warmere temperaturen is het rijpproces verbeterd, met een betere kwaliteit en grotere opbrengst tot gevolg.

Een ander gevolg is dat wijnen zwaarder worden. Hoe meer zonlicht hoe meer suikers, en het zijn die suikers die in de fermentatiefase worden omgezet in alcohol. Sommige Bordeauxwijnen bevatten daardoor al zo'n 16 procent alcohol, waar dat in de vroege jaren 80 nog maar 12,5 procent was. In Californië is de trend nog meer uitgesproken. Sinds 1990 is het alcoholgehalte in de druivenvariëteit Zinfandel met 30 procent toegenomen.

Koele avonden
Deze stevige wijnen zijn geen goede zaak voor de verkoop, zegt Italiaans wijnmaker Alois Lageder aan nieuwssite Wired. "In Europa drinken we graag de hele avond wijn, dus hebben we liever wijnen met minder alcohol. Maar heet weer maakt het moeilijk zulke wijnen te produceren."

Bovendien wordt de smaak er niet beter op. Om de zoetheid te compenseren, heeft wijn aciditeit nodig, een smaak die ontstaat tijdens koele avonden. Dat is ook de reden waarom een Pinot Noir zuurder is en minder alcohol heeft dan een Shiraz en een Zinfandel, druiven die dichter bij de evenaar groeien.

Als gevolg starten sommige wijnbedrijven nu al een maand vroeger met plukken. Het gevaar bestaat er dan in dat de druiven een zwakke smaak hebben. Maar anderzijds dreigt het gevaar van de 'hittelimiet' van de druif. Wanneer die bereikt wordt, gaan de wijnranken in slaapstand om water te besparen. Als de temperatuur dan nog verder stijgt, ondergaat de druif een thermische shock, wat de smaak kan bederven.

Nieuwe 'winnaars'
Sommige wijnregio's naderen die limiet met rasse schreden. Onderzoek toonde vorig jaar aan dat meer dan vier vijfde van de grond die in Frankrijk, Italië en Spanje als wijngaard gebruikt wordt tegen 2050 druiven zal produceren die ongeschikt zijn voor wijn. Australië dreigt driekwart van zijn bruikbare wijngaarden te verliezen, Californië 70 procent. Koelere plaatsen als Zuid-Engeland, Duitsland, Nieuw-Zeeland, Argentinië en de Amerikaanse staten Washington en Oregon zullen dan hun voordeel kunnen halen uit 'le bon problème'.

Maar zelfs die nieuwe 'winnaars' zullen niet aan de gevolgen van de klimaatverandering kunnen ontsnappen. Die brengt immers ook extreme weergrillen met zich mee, zoals hagelstormen die een hele wijngaard in één oogopslag kunnen vernielen. Tegen zulke hagelstormen kan een wijnmaker weinig beginnen, maar op het warmere klimaat kunnen ze zich wel voorbereiden.

Cabernet Sauvignon
Maatregelen dringen zich nu al op. Een studie wees uit dat de verliezen in Toscane al in 2020 zouden kunnen oplopen tot 70 procent. Andere onderzoekers becijferden dat Australische wijnbedrijven tegen 2030 een verlies zouden kennen van 25 procent. Gezien wijnranken meer dan 25 jaar kunnen overleven, is het niet onbegrijpelijk dat bedrijven zich nu al wapenen tegen de warmere temperaturen. Sommige hanteren andere aanplantmethodes, waarbij de druiven beschermd worden tegen de zon. Andere vervangen hun wijnranken door soorten die beter gedijen bij zwoele temperaturen. Dat verklaart de opkomende productie van Tempranillo, Shiraz, Cabernet Sauvignon en Merlot.

De beste maar duurste maatregel is wat nu in Australië gebeurt: de productie verhuizen naar een koelere plek. Ook de vooraanstaande Spaanse wijnmaker Bodegas Torres verhuisde al wijngaarden van de vallei naar de bergen. Franse champagnemakers kopen intussen gronden op in het zuiden van Engeland. Al deze maatregelen leiden uiteindelijk tot hogere productiekosten - en de consument zal de prijs betalen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234