Donderdag 30/06/2022

Vijf vragenSchietpartij VS

Ook deze nieuwe schietpartij in de VS zal niets veranderen

Mensen rouwen bij een buurthuis in Uvalde. Bij de schietpartij kwamen negentien kinderen en twee volwassenen om het leven.  Beeld Getty Images
Mensen rouwen bij een buurthuis in Uvalde. Bij de schietpartij kwamen negentien kinderen en twee volwassenen om het leven.Beeld Getty Images

De Verenigde Staten zijn geschokt door de dodelijkste schietpartij op een school in tien jaar. Wie was de schutter die in het Texaanse Uvalde een bloedbad aanrichtte? En waarom komt er niks terecht van strengere wapenwetten in de VS? Vijf vragen over Amerika’s wapenproblemen.

Stieven Ramdharie

Wat weten we over de 18-jarige schutter Salvador Ramos?

Kennissen, medescholieren en de weinige vrienden die Ramos had, beschrijven hem als een eenling met veel problemen. Hij werd gepest op school vanwege zijn gestotter en zijn uiterlijk. Stephen Garcia, een middelbare schoolvriend, vertelt aan de Washington Post dat hij vroeger een “zeer verlegen en lief” kind was.

Nadat zijn moeder, die drugsproblemen had, naar een ander deel van Texas verhuisde, ging het bergafwaarts met hem. Ramos ging amper meer naar school. Ook vertoonde hij steeds meer gewelddadige trekjes. Zo schoot hij vanuit een rijdende auto op voorbijgangers met een airsoftwapen, vertelt een vriend die hem van jongs af aan kent. Op sociale media plaatste hij een jaar geleden foto’s van geweren die hij graag wilde hebben.

Een vroegere klasgenoot zegt dat Ramos hem vier dagen voor de schietpartij een foto stuurde van een semi-automatisch AR-15-geweer dat hij had gekocht. Op de foto was ook een rugzak te zien vol met munitie. “Waarom heb je dit?”, vroeg de stomverbaasde vriend, zo meldt CNN. “Maak je geen zorgen”, reageerde Ramos. “Ik zie er trouwens heel anders uit nu. Je zou mij niet meer herkennen.” Een paar maanden terug verhuisde Ramos naar zijn oma, met wie het niet boterde. Voor hij het bloedbad aanrichtte, schoot Ramos haar neer. Zij raakte zwaargewond.

Salvador Ramos. Beeld Montage (Instagram)
Salvador Ramos.Beeld Montage (Instagram)

Hoe kwam Ramos aan het wapen?

Ramos gebruikte bij het bloedbad een AR-15 dat hij vorige week kort na zijn 18de verjaardag gekocht zou hebben. Op zijn Instagram-account plaatste hij een foto waarop twee van die wapens te zien zijn.

Volgens nieuwssite Daily Dot, die zijn Instagram-account doorzocht voordat het werd afgesloten, zou Ramos een AR-15 online hebben gekocht bij een geregistreerde online wapenhandel in Georgia. Dit zou blijken uit een bon. De online verkoop van wapens is normaal en legaal in de VS. De webwinkel stuurt na de aankoop het wapen naar een geregistreerde wapendealer in de buurt die het papierwerk en de verkoop afrondt.

Wat zijn reacties van voor- en tegenstanders van strengere wapenwetten op de zoveelste schietpartij?

Het is een vast ritueel geworden in de VS na elke grote schietpartij: voorstanders van strengere wetgeving roepen dat direct actie moet worden ondernomen en tegenstanders betogen dat het recht op wapenbezit in gevaar is. Ook nu weer. “Het is makkelijker om een wapen te kopen dan babymelkpoeder”, aldus NBA-basketballer Damion Lee, doelend op het tekort in de VS aan babyvoeding.

Hulpdiensten op straat bij de school in Uvalde. Beeld Getty Images
Hulpdiensten op straat bij de school in Uvalde.Beeld Getty Images

Ook president Joe Biden liet zijn frustratie de vrije loop. “Wanneer komen wij in godsnaam in opstand tegen de wapenlobby?”, verzuchtte Biden in een toespraak tot de Amerikanen. De Democratische senator Chris Murphy verwoordde eveneens de onvrede van veel Amerikanen dat de schietpartijen niet kunnen worden voorkomen.

“Waar zijn wij mee bezig?”, vroeg een boze Murphy in de Senaat aan zijn collega’s. “Dit gebeurt alleen in dit land. Nergens anders gaan kleine kinderen naar school denkend dat ze mogelijk neergeschoten kunnen worden.” De Republikeinen, gesteund door de conservatieve media en de wapenlobby-organisaties NRA, waarschuwen echter dat het Tweede Amendement van de grondwet in gevaar komt als de voorstanders van strengere wapenwetgeving hun zin krijgen.

Hierin is het recht om een wapen te dragen vastgelegd. “Als er weer zo’n moordpartij is, zie je veel Democraten en lui in de media roepen dat de oplossing is om het constitutionele recht van burgers te beperken die zich aan de wet houden”, aldus de Republikeinse senator Ted Cruz uit Texas. “Wij weten hoe we misdaad kunnen stoppen, namelijk door achter criminelen, voortvluchtigen en mensen met een ernstige psychische aandoening gaan.”

Waarom komt strengere wapenwetgeving niet van de grond?

Heel simpel gezegd: omdat de Republikeinen er geen zin in hebben. Om precies te zijn: de Republikeinen in de Senaat. De Democraten willen vooral de verkoop van semi-automatische wapens aan banden leggen en de controle van wapenkopers uitbreiden. Ook zijn ze voorstander van maatregelen die politie en familieleden de mogelijkheid geeft, via de rechter, om de wapens weg te nemen bij personen die mogelijk een gevaar vormen.

De Republikeinen in het Congres, van wie velen financieel gesteund worden door de NRA, vinden deze plannen veel te ver gaan. Zij dringen aan op meer preventie, zoals ruimere psychische hulp, om nieuwe bloedbaden te voorkomen. Ook vinden ze dat leraren bewapend moeten worden. Scholen moeten ook beter beveiligd worden. “Ik heb liever dat gezagsgetrouwe burgers bewapend en getraind worden zodat ze kunnen reageren als zoiets gebeurt, want het zal niet de laatste keer zijn”, aldus de Texaanse gedeputeerde voor Justitie Kenneth Paxton.

Kunnen de Democraten en Republikeinen niet samenwerken op dit belangrijke punt?

Om strengere wapenwetgeving door de Senaat te krijgen, zijn zestig stemmen nodig. De Democraten en Republikeinen hebben nu elk vijftig zetels. Het is tot nu toe onmogelijk gebleken voor de Democraten om tien Republikeinen aan hun zijde te krijgen voor allerlei voorstellen. Zo sneuvelde een plan in 2013 van een Democraat en een Republikein, na de bloedigste schietpartij ooit in een basisschool, om de controle van wapenklanten uit te breiden. Bij het Sandy Hook-bloedbad in Newtown vielen toen 26 doden.

De Democraat, Joe Manchin, staat nog steeds achter zijn plan. Maar hij wil het nu niet opnieuw indienen omdat het toch zal sneuvelen. Het zou, net als andere wapenvoorstellen, wél worden aangenomen als de ‘60 stemmenregel’ opzij wordt geschoven door de senatoren. Maar Manchin, die vaak dwars ligt bij de Democraten, voelt hier niets voor.

Manchin vindt dat nu beter kan worden gekeken naar onder andere programma’s voor psychische hulp om te voorkomen dat potentiële schutters ontsporen. ‘Bespaar me die bullshit over geestesziekten’, reageerde zijn collega Murphy dinsdag. ‘Wij hebben niet meer geestesziekten dan andere landen.’

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234