Vrijdag 19/07/2019

belastingen

Ook de fiscus schnabbelt graag

Financiënminister Johan Van Overtveldt (N-VA). Beeld Photo News

De boekhouding van de slager bijhouden in het zwart? Fiscalisten adviseren en duizenden euro's verdienen? Tientallen belastingambtenaren klussen bij na hun werkuren. Fiscaal expert Michel Maus: 'Sommigen onder hen begrijpen blijkbaar niet dat ze een voorbeeldfunctie hebben.'

Voorbeelden circuleren er genoeg. Het een al wat straffer dan de ander. Neem nu Practicali, een bedrijf dat 'fiscale clubs' organiseert voor beroepsfiscalisten, verzekeraars en bankiers. In smaakvolle hotels over heel Vlaanderen worden daar, bij een glas cava, de laatste wijzigingen aan de wetgeving inzake btw en inkomensbelastingen besproken. De prijs voor een avond: tussen 200 en 400 euro, uiteraard fiscaal aftrekbaar.

Practicali is vier jaar geleden opgericht door een zakenadvocate gevestigd in Kortrijk. De bedrijfsgegevens leren dat er niet veel later twee nieuwe investeerders aansluiten: haar broer, een inspecteur bij de overheidsdienst Financiën, en een collega van hem. In ruil voor een inleg van 40.000 euro krijgen ze elk 40 procent van de aandelen van het bedrijf in handen. Een derde collega op hun dienst wordt de nieuwe zaakvoerder.

De drie belastingambtenaren raken zo nauw betrokken bij Practicali als de aandeelhouders van, als de promotoren voor en als de sprekers bij. Afgaand op de jaarrekeningen met succes. Ruim twee jaar na de oprichting wordt een dividend uitgekeerd van in totaal 334.000 euro.

Net goed voor de schatkist

Zoals eerder gezegd: Practicali is lang niet het enige voorbeeld dat rondgaat binnen de overheidsdienst Financiën. Ook gelijkaardige bedrijven die cursussen organiseren voor fiscalisten worden genoemd. Het toont hoe ambtenaren de grenzen aftasten tussen hun publieke functie en de privésector. Een rondvraag bij werknemers van de overheidsdienst Financiën leert dat bijklussen voor velen de normaalste zaak van de wereld is. Een van hen benadrukt: "En dan gaat het niet om educatieve projecten of de belastingaangifte van je buur invullen voor een fles wijn." Doorgaans wordt er gewerkt als taksconsulent, boekhouder of verzekeringsagent.

Dit roept een heleboel vragen op. In de eerste plaats: hoe gaan ze om met hun klanten? Professor fiscaal recht Michel Maus: "Ik kan me niet van het idee ontdoen dat ze niet alleen de wijzigingen in het belastingsysteem uitgelegd krijgen, maar meteen ook de beschikbare ontsnappingsroutes." En wat als een belastingambtenaar een controledossier op zijn bureau krijgt waarin een van zijn klanten betrokken is? "Dan komt belangenvermenging heel snel om het hoekje kijken", vervolgt Maus, "dat begrijpt iedereen. Gaan ambtenaren zichzelf altijd wraken? Ik heb er mijn twijfels bij."

Michel Maus. Beeld Jonas Lampens

Ambtenaren kunnen wel een cumulatiemachtiging aanvragen, waardoor ze een officiële toestemming hebben om bij te klussen. Dit is ook in het geval van Practicali gebeurd. Al is het maar de vraag wat die controle inhoudt. Zo moet volgens de 'deontologische leidraad' van de overheidsdienst Financiën de activiteit altijd bijkomstig blijven. Koen Geens, de bevoegde minister tijdens de vorige regeerperiode, zei in het parlement dat ambtenaren zelf geen klanten mogen ronselen voor commerciële projecten.

De huidige minister, Johan Van Overtveldt, houdt zich op de vlakte. Zeker wanneer het over het dossier van Practicali gaat. "Er loopt een intern onderzoek binnen de administratie. Als blijkt dat er een belangenconflict is, dan moet er ingegrepen worden", laat hij via zijn woordvoerder weten.

Practicali zelf voelt zich onterecht geviseerd. Het bedrijf benadrukt dat alle cursussen zich houden aan de officiële regels en dat de betrokken ambtenaren nooit in aanraking komen met controledossiers. "We snappen de kritiek niet. Alsof belastingambtenaren geen aandeelhouders mogen zijn van een bedrijf? Als Practicali iets doet, dan is het ervoor zorgen dat fiscalisten beter snappen hoe de wetgeving in mekaar zit, wat goéd is voor de schatkist."

Regelrecht in de illegaliteit

Maus is niet overtuigd. "Sommige ambtenaren begrijpen blijkbaar niet dat ze een voorbeeldfunctie hebben. Duizenden euro's opstrijken als aandeelhouder van een bedrijf dat als doel heeft mensen minder belastingen te doen betalen, kan deontologisch niet. De controle moet strenger."

Sowieso wagen sommigen zich regelrecht in de illegaliteit. Een voorbeeld hiervan: in het Gentse wordt de boekhouding van een slager al jaren bijgehouden door een belastingambtenaar. Na zijn werkdag werkt de man, in het zwart, voor een dozijn zelfstandigen. Meestal ronselt hij ze zelf. Soms wordt hij door collega's aanbevolen aan hun kennissenkring.

Of hoe boswachters de beste stropers blijven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden