Woensdag 14/04/2021

Ook als Picasso sculpturen maakt, schildert hij

Pablo Picasso wordt beschouwd als een van de grootste schilders van de 20ste eeuw. Dat hij ook sculpturen maakte, is bij het grote publiek minder bekend. Bozar wijdt er een grote overzichtstentoonstelling aan.

De beelden van Picasso mogen dan al minder bekend zijn, de expo Picasso.Sculptures toont dat die zeker een even indrukwekkend facet van zijn oeuvre vormen. Omdat zijn beelden telkens gepresenteerd worden in dialoog met zijn schilderwerk, krijgen we een helder inzicht in hoe zijn schilder- en beeldhouwkunst met elkaar verbonden zijn. Picasso was bovendien een verwoed verzamelaar en dankzij de vele voorwerpen uit zijn privécollectie krijg je te zien hoe hij werd beïnvloed door onder meer Iberische en Afrikaanse kunst.

Pablo Picasso, die gisteren 135 jaar zou geworden zijn, werd opgeleid in de schilder- en tekenkunst. Hij zou later zeggen dat het hem vier jaar kostte om te leren schilderen als Rafaël, maar een heel leven om te leren schilderen als een kind. Als beeldhouwer was hij autodidact, en daardoor lijkt hij in zekere zin nog vrijer en lijkt hij nog minder te buigen naar de conventies van de tijd.

Donker en dierlijk

De tentoonstelling is zowel thematisch als chronologisch opgebouwd, zodat je ziet hoe Picasso technisch razendsnel evolueert - niet enkel door veel te produceren, maar vooral door onophoudelijk te experimenteren. Zijn beelden zijn de ene keer speels en licht, de andere keer donker en dierlijk. Soms complex, maar vaak van een kinderlijke eenvoud.

Zowel inhoudelijk als vormelijk zijn ze erg verschillend, maar altijd zie je dat het om Picasso gaat: van Zittende vrouw, zijn eerste sculptuur in terracotta uit 1902, via kubistische experimenten, ijzerdraadsculpturen en beschilderde bronzen naar zijn monumentale werk eind jaren 60. Met dat laatste ging er overigens een droom van de meester in vervulling: hij wilde inbreken in de publieke ruimte, los van elke artistieke context.

Picasso staat erom bekend een van de productiefste kunstenaars uit de geschiedenis te zijn: hij werd 92 jaar oud en creëerde zo goed als iedere dag. Daarbij lijkt het medium dat hij gebruikte - doek, beeld of keramiek - bijna ondergeschikt aan wat hij wilde uitdrukken. Vaak zijn de beelden voorstudies op doeken of de doeken voorstudies op de beelden. Hoezeer die media elkaar onderling beïnvloedden, wordt het sterkst duidelijk in een werk als Geitenschedel, fles en kaars, dat zowel in olieverf als in beschilderd brons wordt gepresenteerd. Of in Viool, een werk uit beschilderd blik en ijzerdraad dat net zo goed een schilderij zou kunnen zijn.

Het vaak bevreemdende perspectief dat de meester in zijn schilderijen aanneemt, vind je terug in zijn sculpturen, wanneer je er rondom heen kunt wandelen en het werk vanuit telkens een ander punt kunt lezen. Zelfs als Picasso sculpturen maakt, schildert hij, én andersom.

Materiaal en muze

Er wordt over zijn schilderwerk weleens beweerd dat hij met iedere verliefdheid van stijl veranderde. In zijn beeldhouwwerk lijken de materialen zijn muzen. Hij gebruikte aarde, klei, hout en gips, maar ook gerecupereerde materialen als de speelgoedauto's van zijn zoon, karton, sigarendoosjes, kurk, tennisballen en servies. Picasso lijkt letterlijk alles wat om zich heen te vinden was als inspiratie te gebruiken voor een volgende sculptuur. Een lepel wordt een neus, een vaas vormt de contouren van een vrouw, en met het stuur en zadel van een oude fiets die hij vond op de terugweg van de begrafenis van Julio González, de Catalaanse schilder en beeldhouwer die met Picasso samenwerkte én hem leerde lassen, maakte hij een stierenkop.

Zijn sculpturen waren hem erg dierbaar, en hij leende ze ook zelden uit. Ze vergezelden hem, in tegenstelling tot de vele vrouwen, doorheen zijn hele leven.

Zestig jaar nadat het Paleis voor Schone Kunsten voor het eerst zijn Guernica aan Brussel toonde, krijgen we nu zijn beeldhouwwerk te zien. Meer nog: na het zien van Picasso.Sculptures wordt het moeilijk naar zijn schilderwerk te kijken zonder heimelijk te denken dat het één extra dimensie ontnomen werd.

Picasso.Sculptures, tot 5 maart 2017 in Bozar. www.bozar.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234