Zondag 20/06/2021

Ook als het stormt, bouwt Ghelamco rustig voort

Ondoorzichtige contracten, ruilhandel met vastgoed, opstappende bestuurders. Saai wordt het niet gauw bij projectontwikkelaar Ghelamco. De stijl van het huis en zijn topman Paul Gheysens zijn onorthodox. Verdacht volgens de ene, gedurfd volgens de andere.

De storm over de '1 euro-ruilhandel' met de stad Brussel voor de gronden van het Eurostadion is nog maar net gaan liggen, of daar steekt weer een stormpje op. Dit keer is het vertrek van Johnny Thijs uit de raad van bestuur de kiezel in de schoen van Paul Gheysens.

Officieel geeft voormalig Bpost-topman Johnny Thijs aan dat hij er te veel mandaten op na houdt om zijn tijd ernstig te verdelen. Paul Gheysens, de oprichter van Ghelamco zegt dat het in de logica van de verwachtingen ligt, omdat zijn bedrijf meer nood heeft aan internationale en juridische knowhow.

Er zouden evenwel ook andere zaken meespelen, klinkt het. Zo zou Johnny Thijs zich steeds minder kunnen vinden in de eigenzinnige manier van de topman. Paul Gheysens houdt zoals bekend een stevige vinger in de pap bij Ghelamco, dat hij eigenhandig uit de grond stampte. Zijn stijl wordt als pragmatisch omschreven. Rechttoe, rechtaan is zijn ding. Een man als Thijs is daarentegen doorwasemd van een corporate-governancecultuur. Rapporteringen en lastige vragen stellen hoort daarbij. "Het klikte niet tussen die beide culturen", zegt een vertrouweling. "De 'koehandel' rond het Eurostadion was de spreekwoordelijke druppel."

Sinterklaasavond

Het zal velen ontgaan zijn, maar het bewuste stadion kent zijn oorsprong op Sinterklaasavond van 2012. Vier jaar geleden al.

Het is al laat wanneer de Brusselse MR-schepen Alain Courtois die 6de december een plan voelt rijpen. De Europese voetbalbond UEFA heeft dan net bekendgemaakt dat Euro2020 over heel Europa zal plaatsvinden. Courtois voelt zijn momentum. In Brussels minister van Financiën Guy Vanhengel (Open Vld) vindt hij een partner. De tijd dringt want in 2018 moet het stadion voor het Europees Kampioenschap er staan. Ze slagen erin om hun megalomaan project verkocht te krijgen bij Brussels minister-president Rudi Vervoort en burgemeester Yvan Mayeur. De volledige Heizelvlakte moet herzien worden, met het winkelcentrum Neo en het Eurostadion als blikvangers.

Brussel zal de grond in erfpacht geven aan een privépartner, die zelf moet uitzoeken hoe hij het project rendabel kan maken. Een kolfje naar de hand van Paul Gheysens, die enkele adelbrieven kan voorleggen.

Paul Gheysens is in ons land op dat ogenblik the new kid in town. Ghelamco krijgt nationale bekendheid sinds het zijn naam 'schonk' aan de Ghelamco Arena, het nieuwe voetbalstadion van KAA Gent. Hij bouwde het stadion en verwierf een groot aantal gronden rond de arena. Naast de - toegegeven - schitterende voetbaltempel verrijzen kantoren, congreszalen, parkingruimte, retailparken en een hotel. Met de huurinkomsten rinkelt de kassa voor Ghelamco.

Het hele project kwam aanvankelijk op de helling toen die andere ontwikkelaar, Optima, er niet in slaagde de nodige fondsen te verwerven. Burgemeester Daniël Termont (sp.a) en Gent-voorzitter Ivan De Witte stelden Paul Gheysens op een receptie tijdens Waregem Koerse voor om het over te nemen. Het ontlokte Ria Vandoorne, mevrouw Gheysens, de uithaal: 'Ge zijt zot'. Maar dat was hij niet. De financiering was onderwerp van veel vragen, waarbij de stad Gent, maar ook de waterintercommunale Farys (TMVW) opdoken. Zij kochten ruimte in het stadion, waardoor het geheel financieel behapbaar bleef. En het risico voor Paul Gheysens navenant daalde.

Het werd een race tegen de klok om het stadion klaar te hebben. "Het wonder zal geschieden", suste Gheysens. En zie, op 17 juli 2013 speelde Gent een galawedstrijd tegen VfB Stuttgart, en werden de toeschouwers verwend met een wervelende ceremonie.

"Hem maak je niks wijs, het is een boerenzoon op speed", grapt een vriend.

'Land lease rights'

Paul Gheysens groeide op in een Iepers landbouwersgezin. Hard werken en opportuniteiten zien, dat zou zijn steile opgang mee mogelijk maken.

De muur van Berlijn is amper neergehaald of Gheysens trekt als een van de eersten naar Polen. Met zakgeld van ondernemers als wijlen Aimé Desimpel (Desimpel bouwgroep), Christian Dumolin (Koramic) en nog een rist ondernemers koopt hij er gronden om er kantoren en logistiek vastgoed neer te poten. Via de huurgelden verwerft hij inkomsten.

De zakenman profiteert volop van de economische heropleving en na enkele jaren is hij er incontournable. In de hoofdstad Warschau schopt hij het zelfs tot marktleider. Zijn paradepaardje heet de Warsaw Spire: een 220 meter hoog kantorencomplex. Vanaf 2005 strijkt Ghelamco neer in Rusland en Oekraïne. Per jaar wordt zowat 300.000 vierkante meter vastgoed ontwikkeld, goed voor een investeringswaarde van 450 miljoen euro. Intussen bouwt hij ook al in Berlijn en Londen.

Het jaarverslag van Ghelamco leert dat de groep gebruik maakt van zogeheten land lease rights, contracten waarbij de gronden in erfpacht worden gegeven aan Ghelamco voor 49 jaar (Rusland) tot 99 jaar (Polen).

Een geijkt kunstje dat Gheysens weet te herhalen voor het omstreden Eurostadion in Brussel, waar hij in ruil voor 1 euro per jaar gedurende 99 jaar de gronden in eigendom krijgt.

"Gheysens slaagt er iedere keer weer in om politieke gevoeligheden te ontmijnen, en een ambitieus ontwerp neer te poten, zonder zijn eigen rentabiliteit uit het oog te verliezen", zegt Johan Van den Driessche (N-VA). Zoveel ondernemerschap is voor de een verdacht, voor een ander een toonbeeld van een gedurfd zakenmodel.

Dat de groep meer dan 120 vennootschappen telt, is niet bevorderlijk voor de transparantie. Ook de verdere professionalisering moet vorm krijgen. Met Philip Neyt (ex-Belgacom) in de raad van bestuur heeft hij alvast iemand met een breed netwerk, tot in de politieke besluitvorming. Wedden dat hij straks weer zal sussen: 'Het wonder zal geschieden.'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234