Woensdag 23/10/2019

Opinie

"Ooit was Irak het land van diversiteit in al zijn gedaantes"

Bewoners inspecteren de plek waar een autobom is afgegaan in Sadr, noord-Bagdad. Beeld EPA

De opkomst van terreurgroep ISIS in Irak en de vernietiging van eeuwenoud cultureel erfgoed zijn rampzalig, schrijft Nederlandse schrijfster Rada Sukkar. "Als Irakees en christen ben ik zeer gefrustreerd, wanhopig en verdrietig."

Vrijdag 17 juli voltrok zich in alle stilte een misdadige gebeurtenis in Mosul, Irak. Alle christenen van de miljoenenstad zijn door terreurgroep ISIS gedwongen om huis en haard te verlaten. Wie blijft, moet zich bekeren tot de Islam volgens de leer van ISIS. De huizen van christenen zijn de week ervoor gemarkeerd met de letter N en door ISIS toegeëigend. (letter N staat voor 'nasrani', de naam die moslims gebruiken voor christenen, nvdr) Hiermee is een einde gekomen aan een kerk die uit de eerste eeuw na Christus stamt. Mosul is de thuisbasis van alle Iraakse christenen, waarvan er tussen de drie en vijf miljoen waren.

Vorige week begon ISIS met het bombarderen van kerken, kloosters, tombes en graven. Kerken uit de 13de eeuw zijn tot stof gereduceerd. De Tombe van de heilige en Bijbelse profeet Jonas is in as gelegd. Tot die tijd was de tombe van Jonas een pelgrimsplaats voor islamieten. Door het bombardement is de eeuwenoude verborgen kerk eronder aan het licht gekomen.

Vele islamitische gebedshuizen in Irak zijn namelijk gebouwd op oude kerken, zoals de oude basiliek in Najaf die tegenwoordig fungeert als een pelgrimsplaats voor sjiietische moslims uit de hele wereld.

Schrikeffect
Met het bombarderen van deze heilige plaatsen, raakt de wereld een substantieel onderdeel van zijn spiritueel gerelateerd erfgoed kwijt.

Behalve christenen, kerken en culturele erfgoederen maken vrouwen de ergste tijden mee. ISIS eist alle maagden voor het plezier van de strijders. Vrouwen worden op straat en ook uit eigen huis gedwongen meegenomen om hun plicht te doen. Een commando van vrouwen houdt op straat vrouwen in de gaten en informeert naar de verblijfplaatsen van jonge vrouwen.

Opmerkelijk aan ISIS is dat zij bruut geweld niet schuwen en, sterker nog, er op uit zijn om zoveel mogelijk hun gruweldaden aan de wereld kenbaar te maken. Het schrikeffect wordt bewust nagejaagd.

Wat is het doel daarvan? Door angst te zaaien hopen ze de inwoners van Mosul in staat van verlamming te brengen, een strategie die veelvuldig werd gebruikt door Saddam Hoessein, de voormalige dictator. Daarnaast gebruiken ze de aandacht om alle gewelddadige randfiguren in de rest van de wereld aan te trekken, want daar in het Kalifaat zijn zij heer en meester.

De moeder van een omgekomen Irakese soldaat tijdens zijn begrafenis in Samarra. Beeld AFP

Land van diversiteit
Als Irakees en christen ben ik zeer gefrustreerd, wanhopig en verdrietig. Irak is het land van diversiteit in alle vormen, etnisch, geografisch en cultureel. Ik heb dat getracht te beschrijven in mijn boek De schatkamer van Babylonië. Deze diversiteit balanceert op een dunne draad met aan de ene kant vrede, rijkdom en welzijn en aan de andere kant segregatie, agressie en de strijd om de macht.

De lange jaren van dictatuur en onderdrukking hebben de balans in negatieve richting doen doorslaan, met als sluitstuk de komst van de Amerikanen en het ontbinden van de gammele nog bestaande onderdelen van de moderne staat, zoals het leger - een groot gemis vandaag in het gevecht met een vijand die er op uit is de rest van onze beschaving tot as te reduceren.

Begin jaren veertig ondervond de Iraaks-Joodse minderheid hetzelfde lot. Ik weet nog hoe treurig mijn oom klonk als hij vertelde over de jonge Jood die op de brug in Bagdad genadeloos werd geslagen, of over een verfijnde Joodse Bagdadi familie waar hij zaken mee deed. Ook mijn vader had een verhaal over zijn collega-arts, een Joodse, die verkracht en bestolen werd door Arabische sjeiks.

Christenen aan de beurt?
Of de goede herinneringen van een vriendin van mijn moeder over een feest in haar ouderlijk huis waar speciaal voor de joodse buren een 'Arzoela' werd gebouwd uit palmbladeren, volgens joodse traditie. In mijn boek zegt een oude christenman tegen zijn vriend: 'De joodse gemeenschap heeft het land verlaten. Denk je niet dat de christenen als volgende aan de beurt zijn?'

Vandaag is Irak ontkleurd en verdeeld in drie verschillende staten: het kalifaat van ISIS voor soennieten, de centrale regering voor sjiieten en Koerdistan voor de Iraakse Koerden. Met deze ontkleuring zijn de vrede en rijkdom verdampt.

Tot welk deel van de aarde deze olievlek beperkt blijft, moet de toekomst uitwijzen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234