Zondag 05/12/2021

Onzekerheid doet economie bloeden

Beurzen die op en (vooral) neergaan, de pond die tureluurs draait en buitenlandse investeringen die stilvallen. Niet het feit dat de Britten uit de Europese Unie stappen, doet de economie bloeden. Wel de grote onzekerheid over hoe het nu verder moet.

"I am shocked." Thomas Spiller, de voorzitter van de Britse Kamer van Koophandel in Brussel, beleefde gisteren een gitzwarte dag. Hier hield zijn achterban al weken het hart voor vast. De brexit betekent voor de economische relaties tussen ons land en Groot-Brittannië een ramp. Niemand weet hoe die er de komende jaren uit zullen uitzien.

"Het grootste gevaar voor een ondernemer is de onzekerheid", zegt Pieter Timmermans, topman van werkgeversorganisatie VBO. "En die gaan we nu sowieso krijgen. Wie gaat er nu investeren in Groot-Brittannië, als je helemaal niet weet hoe de economische spelregels over enkele jaren zullen zijn." Wat met buitenlandse werknemers in je bedrijf? Hoe zit het met in- en uitvoerrechten? Pas als de onderhandelingen tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk zijn afgerond, komt daar duidelijkheid over. En daar zal nog minstens twee jaar over gaan.

Die vrees is niet uit de lucht gegrepen. In aanloop naar de brexit kregen de buitenlandse investeringen in Groot-Brittannië een forse knauw. "De verwachting is dat die evolutie zich zal doorzetten", zegt Koen De Leus, hoofdeconoom van KBC. "De Britse economie krimpt daardoor mogelijk met 2 procent." Als bevoorrecht handelspartner deelt ons land in de klappen, het kan oplopen tot 12.000 jobs.

Echte stabiliteit niet voor morgen

De beurzen namen alvast een voorafname en zakten wereldwijd in elkaar. De Bel20 kende het grootse dagverlies sinds de crisis in 2008, met een verlies van 6,4 procent. De pond zakte op een moment tot de laagste koers tegenover de dollar sinds 1985 (tot bijna -10 procent), maar herstelde zich later op de dag. Die wisselkoers is slecht nieuws voor onze export over Kanaal. De Britten zullen onze producten duurder betalen, waardoor ze ze mogelijk links laten liggen.

"Het gaat om een emotionele reactie", minimaliseert Spiller. "Volgende week zullen de markten al stabieler worden." Heel wat ondernemers hopen daar ook op, maar toch is echte stabiliteit in Groot-Brittannië niet voor morgen. Premier David Cameron is pas in oktober van plan om de fakkel over te dragen. Een interne machtsstrijd zal beslissen met wie Europa over de brexitvoorwaarden zal onderhandelen. Tegelijk zal het nog wel even duren eer de andere EU-lidstaten hun houding hebben bepaald. Hard, zoals Frankrijk of ons land willen, of toch maar pragmatisch met het oog op het eigen economisch belang?

"We zullen twee jaren kennen waarbij beurzen op en neer gaan en een onstabiele pond", zegt De Leus. "Vooral de vrees voor een domino-effect zal blijven spelen. Wat als een andere landen het voorbeeld van Groot-Brittannië volgen? Of erger nog, wat als er eurolanden uit de muntunie stappen?"

Eén zekerheid: Britten liggen eruit

Binnen de economische wereld wordt er gezocht naar rust. "De komende twee jaar verandert er ook nog niets", sust Timmermans. "Tot dan blijft Groot-Brittannië lid van de Europese Unie. Het is niet zo dat alle bruggen over het Kanaal plots worden opgehaald. Het komt er nu wel op aan zo snel mogelijk duidelijkheid te scheppen." Dat is ook de teneur bij topondernemers.

Dat is dan ook de taak van de brexitwerkgroep die minister Kris Peeters (CD&V) in het leven heeft geroepen. Dat team van economische toppers, onder leiding van de doorwinterde bestuurder graaf Paul Buysse, kwam gisteren voor de eerste keer samen. Hun beslissing: ondernemers kunnen via een onlineplatform alle vragen stellen.

Een team topambtenaren zal die bundelen en eenduidige antwoorden formuleren. "Zo kunnen we onze leden toch enige zekerheid en rust bieden", zegt Timmermans. Intussen probeert het team de impact zo goed als mogelijk in te schatten.

Bij Britse Kamer van Koophandel probeert Spiller het positief te blijven zien. "De Britten en de Belgen zelf zijn niet plots veranderd. Ze zullen dezelfde producten blijven willen", zegt hij. En de instabiliteit, dan? "We hebben nu toch al één zekerheid", zucht hij. "En dat is dat we uit de EU liggen. Nu nog duidelijkheid over de afspraken."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234