Donderdag 22/10/2020

Achtergrond

‘Onze ratten mogen geen enkel explosief missen’

De dappere Magawa showt zijn medaille. Beeld AFP

Magawa is de eerste rat die bekroond werd met een gouden medaille voor moed en dapperheid. De heroRAT spoort in Cambodja landmijnen op en werd opgeleid door de vzw Apopo, opgericht door de Belgen Christophe Cox en Bart Weetjens. 

Hij heeft maar liefst  39 landmijnen en 28 actieve bommen opgespoord, collega’s omschrijven hem als “een vriendelijke en harde werker”, hij houdt van  bananen en sinds vorige week is hij in het bezit van een op maat gemaakte gouden medaille van de Britse dierenwelzijnsorganisatie PDSA. Magawa is de eerste gambiahamsterrat die de onderscheiding voor dierlijke dapperheid en moed mag ontvangen. Een kroon op het werk van de vzw Apopo, gevestigd in Tanzania, die twintig jaar geleden opgericht werd door de Belgen Bart Weetjens en Christophe Cox. 

Apopo traint  zogenaamde heroRATs op het opsnuffelen van TNT, waardoor ze landmijnen en andere explosieven in de grond kunnen detecteren. In Cambodja, waar Magawa werkt, is het landmijnprobleem bijzonder groot, na een geschiedenis van conflicten. Er wordt geschat dat er nog zo’n drie miljoen actieve mijnen in de bodem verborgen zitten. 

Sneller dan de mens

“Ratten hebben een bijzonder goed reukvermogen, ze zijn klein en behendig, werken snel en in vergelijking met honden zijn ze relatief goedkoop”, zegt Christophe Cox, CEO van Apopo. Omdat ratten echter ook nachtdieren zijn, staan de beestjes (en hun begeleiders) voor dag en dauw op voor hun dagtaak. Op een half uur tijd hebben ze 200 vierkante meter afgespeurd – iets waar een mens met een manuele detector vier dagen voor nodig zou hebben. In haar vier jaar dienstverband heeft Magawa al meer dan 141.000 vierkante meter grond besnuffeld en ontelbare levens gered.

“Al onze ratten zijn geaccrediteerd volgens de IMA-standaarden van de Verenigde Naties. Dat wil zeggen dat ze testen moeten ondergaan waarbij 100 procent accuraatheid wordt verwacht. Ze mogen geen enkel explosief missen.” De Apopo-ploeg vertrouwt zo op hun werking dat de medewerkers af en toe een partijtje voetbal spelen op een door de rat gevrijwaard terrein. Ook met de ratten zijn er nog geen ongelukken gebeurd: de beestjes zijn te licht om een landmijn te doen afgaan. Als ze een explosief ontdekken, krabben ze zacht over de grond, waarna het tuig onschadelijk gemaakt kan worden.

Rugzakjes met camera

Apopo schoolt niet enkel TNT-ratten. “We hebben ook ratten die tbc detecteren”, vertelt Cox. “We verzamelen stalen van meer dan 150 klinieken. Sommige stalen die reeds gemarkeerd waren als negatief, bleken volgens onze ratten toch positief. Zo hebben we al 17.000 besmette mensen eruit gehaald.” 

Daarnaast worden er  ratten opgeleid om de smokkel van ivoor en andere illegale wildlife-producten op te sporen. Het team hoopt ook een kolonie reddingsratten te trainen, die overlevenden van een aardbeving zouden moeten kunnen vinden tussen het puin.  “Momenteel werken we met de universiteit van Eindhoven aan kleine rugzakjes met camera en verlichting die de ratten daarbij moeten helpen. En dan starten we met het testen op een puinsite.” 

Wie de projecten wil ondersteunen, kan dat onder meer via de adoptie van een van de dappere ratjes op de website van Apopo. 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234