Dinsdag 19/11/2019

Onze overheid is geen haar beter dan slechte ouders

Joël De Ceulaer is senior writer bij deze krant

Het is een gevaarlijke vraag, maar dat wil niet zeggen dat we ervan moeten weglopen: kan het in sommige gevallen verantwoord zijn om van overheidswege anticonceptie te verplichten, of op zijn minst te koppelen aan het krijgen van bijvoorbeeld een leefloon? De vraag kwam deze week overgewaaid uit Rotterdam, en zet ook bij ons aan tot heftig gepeins bij politici, filosofen en andere professionele opiniehebbers.

Er zijn redelijke argumenten denkbaar om de vraag positief te beantwoorden. Om de mogelijkheid van dwang of ferme aansporing niet altijd zomaar uit te sluiten. Als er bij de moeder sprake is van een zware drugsverslaving bijvoorbeeld, en een zwangerschap eigenlijk niet te verantwoorden is. Je zult als baby maar ter wereld komen met een cold turkey, omdat je in de baarmoeder elke dag mee aan de heroïnespuit hebt gehangen.

Maar er zijn ook redelijke argumenten denkbaar om de vraag negatief te beantwoorden. Iedereen moet baas blijven over zijn eigen lijf. Het begint misschien met drugsverslaafde moeders, maar de overheid kennende zal die doelgroep veel te snel worden uitgebreid naar andere probleemouders - en voor je het weet staat de anticonceptiebrigade aan je deur als je kettingrookt of geregeld naar salafistische websites surft. "Dag mevrouw, de burgemeester heeft ons opgedragen om een spiraal te komen plaatsen, de rechterlijke toetsing volgt over een paar dagen."

Veel meer dan een beperkt salvo aan opiniestukken zal dit debat niet opleveren. Zelfs de N-VA, die bij monde van Sarah Smeyers en Fons Duchateau de vraag ernstig neemt, heeft geen wetten of decreten over verplichte anticonceptie in de pijplijn zitten.

En misschien maar goed ook. Voor de overheid zich afvraagt of deze of gene ouders wel in staat zijn om kinderen een behoorlijk leven te bezorgen, moet ze zich misschien eens afvragen of ze daar zelf wel toe in staat is. In een welvaartstaat die zichzelf respecteert, is het de taak van de overheid om elk individu de kans te bieden op een behoorlijk leven. Dat begint vanzelfsprekend bij kinderen, die zo weinig mogelijk nadelige effecten mogen ondervinden van de omstandigheden waarin ze worden geboren. Geboren worden met afkickverschijnselen is vreselijk, geboren worden in rauwe armoede is dat evenzeer.

De laatste cijfers laten er geen twijfel over bestaan: de kinderarmoede neemt toe. Een op de acht kinderen groeit vandaag op in omstandigheden die een welvaartstaat niet mag aanvaarden. Zolang de overheid daar niets aan doet, moet de eenvoudige conclusie zijn dat ze zelf niet in staat is om kinderen fatsoenlijk groot te brengen. Onze overheid is anno 2016 geen haar beter dan slechte ouders die hun kinderen verwaarlozen.

Blogger Andreas Tirez, die als kernlid van denktank Liberales al veel behartenswaardige dingen over kinderarmoede heeft geschreven, liet gisteren op Twitter nog eens weten dat het onderwerp veel hoger op de publieke en politieke agenda moet. Hij sprak zelfs de wens uit dat politici op dat onderwerp zouden worden afgerekend.

Dat de sp.a in 2014 werd weggestemd, was dus alvast rechtvaardig: de kinderarmoede is mede de erfenis van hun beleid. Maar de kans dat deze Vlaamse regering een verschil zal maken, is quasi nihil. Daarvoor is de hervorming van de kinderbijslag niet selectief genoeg: dat grootverdieners nog altijd volop kindergeld krijgen, is in tijden van schaarste onverantwoord. Tot nader order neemt de Vlaamse regering het concept gelijke kansen dus niet ernstig: het ziet ernaar uit dat ze in 2019 verplicht moet worden gesteriliseerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234