Donderdag 09/12/2021

'Onze muziek is veel sexier geworden'

Al een decennium lang bewijst Laïs dat traditionele folk ook 'van nu' kan zijn. De goddelijke stemmen van Jorunn Bauweraerts, Annelies Brosens en Nathalie Delcroix lokten het Vlaamse publiek massaal naar de platenzaak, maar inmiddels zong het trio op zowat alle continenten en doorbrak het gezwind culturele en taalkundige barrières. Met Douce victime hebben de dames weer een fikse stap voorwaarts gezet. Hun vocale harmonieën klinken zelfs warmer en rijker dan ooit.

Antwerpen Eigen berichtgeving Dirk Steenhaut

Wervelende bluegrass, pittige cajun, fragiele ballades en jachtige gypsyblues: Laïs brengt het allemaal met de souplesse van een trapezeartiest. Op haar derde langspeler wisselt de groep uit Kalmthout de indringende a-capellagezangen die al sinds jaar en dag haar handelsmerk zijn echter af met de meest gedurfde en organische instrumentaties uit haar carrière. Vooral de toevoeging van afwisselend dromerige en stuwende strijkers leidt op Douce victime tot verrassende resultaten.

Tussen Dorothea en jullie nieuwe cd gaapt een kloof van bijna vijf jaar. Zijn jullie trage werksters?

Jorunn: "Douce victime was voor ons een zeer moeilijke plaat om te maken. De keuze van de producer ging met heel wat hoofdbrekens gepaard. We hebben ook lang getwijfeld over de muzikale richting die we in zouden slaan. Je wilt jezelf immers trouw blijven, maar tegelijk wil je evolueren. Dus besloten we onze tijd te nemen en niets te overhaasten."

Annelies: "We hebben tien maanden lang heel hard aan de plaat gewerkt. Ze heeft ons bloed en tranen gekost, maar we zijn zeer tevreden. We kunnen ze werkelijk iedereen aanbevelen." (lacht)

Nathalie: "Vroeger waren we ook voorzichtiger. Als we in de studio iets opnamen, vroegen we ons altijd af: 'Kunnen we dit live wel waarmaken?' Daar hebben we ons deze keer niets meer van aangetrokken. Sommige liedjes zullen op het podium totaal anders klinken dan op de cd, maar dat houdt het tenminste spannend. De muziek mag best een beetje leven, hé."

Jorunn: "Sinds ons debuut zijn onze smaken wat verfijnder geworden. We weten nu beter wat we zelf graag horen en omringen ons daarom bij voorkeur met muzikanten die vindingrijk en creatief zijn. Met een nieuwe drummer en bassist in onze rangen klinkt onze muziek gewoon veel sexier."

Waarom heet de plaat Douce victime?

Jorunn: "Sinds onze eerste twee cd's heeft een thematische verschuiving plaatsgevonden. Er is nog altijd sprake van erotiek en geweld, maar onze teksten zijn nu veel donkerder. De meeste liedjes gaan over pijn en doodgaan en de personages zijn haast altijd het slachtoffer van iets of iemand. Alleen is 'slachtoffer' zo'n lelijk woord. Het Franse victime klinkt sierlijker en eleganter en doordat de gruwelijkheden doorgaans op een omfloerste manier worden beschreven, lijkt ook het leed enigszins te worden verzacht."

Laïs is deze keer met een heuse popproducer scheep gegaan, de van Gorki en Novastar bekende Wouter Van Belle.

Annelies: "We wilden graag wat meer afstand nemen. We hebben dus veel beslissingen aan Wouter overgelaten. Soms moesten we onszelf geweld aandoen om hem zijn gang te laten gaan, want inmiddels beseffen we dat we ware controlefreaks zijn."

Nathalie: "Toch denk ik dat het werkproces ons groepsgevoel heeft bevorderd. Vroeger waren we het over allerlei dingen onderling oneens en dat leidde al eens tot discussies. Vandaag komen onze visies veel vaker overeen. Blijkbaar zijn we naar elkaar toe gegroeid."

Jorunn: "Wouter Van Belle heeft onze muziek een heel specifieke klankkleur bezorgd. Soms gebeurt het dat je een fantastisch nummer hebt, maar je voelt dat er nog wat aan schort. Op zo'n moment weet Wouter in een mum van tijd het ontbrekende puzzelstukje te vinden. Alleen op vocaal gebied waren we perfectionistischer dan hij."

Jullie namen op in de legendarische Abbey Road-studio's in Londen.

Jorunn: "Een peperdure plek. Als je die studio voor een dagje afhuurt, valt er geen minuut te verliezen."

Nathalie: "Maar al die gigantische ruimtes... Er hing daar wel magie in de lucht."

Annelies: "Eerst hebben we er alle a-capellapartijen ingeblikt, daarna de bijdragen van het London Chamber Orchestra, onder leiding van Andrew Powell, die ook de strijkersarrangementen schreef. Powell is niet de eerste de beste. Hij heeft veel ervaring opgedaan in de filmwereld en verhuurde zijn diensten ook al aan Kate Bush, Al Stewart en Belle & Sebastian. Toen we het Poolse volkslied 'Jasio U Pana' inzongen, deden we dat live met het orkest. Zodra alles netjes op band stond, begonnen de anders zo koele muzikanten spontaan voor ons te applaudisseren. Voor ons was dat het memorabelste moment van de opnames."

Jorunn: "Die orkestleden waren oerprofessioneel. Een kwartiertje voor de sessie kwamen ze binnen en begonnen ze hun instrumenten te stemmen. Op een bepaald moment hief de dirigent zijn armen en, hup, daar gingen ze. Ze zagen de partituur ter plekke voor het eerst, maar één keer spelen en het was perfect, met emotie en al."

Samen zingen is een intiem gebeuren. Is de onderlinge verhouding van jullie stemmen in de loop der jaren veranderd?

Nathalie: "Neen, maar we hebben wel onze mogelijkheden uitgebreid. We stimuleren elkaar om nieuwe dingen uit te proberen, onze grenzen te verleggen en meer uit onze stemmen te halen."

Jorunn: "Voor de meeste mensen zijn we sowieso slechts één stem. Maar op Douce victime heeft Wouter ervoor gezorgd dat in bepaalde nummers de ene stem wat meer op de voorgrond kwam dan de andere. Daardoor werd ons geluid gevarieerder en kreeg het meer reliëf."

Jullie hebben onlangs samengewerkt met Spinvis, Annelies trad op als stemcoach bij The Fundamentals en Nathalie was te horen bij Jumbalaya en Admiral Freebee. Hebben die nevenprojecten een invloed gehad op jullie vocale benadering?

Nathalie: "Bij mij wel. Ik doe nu dingen met mijn stem die ik vroeger nooit gedurfd zou hebben."

Annelies: "We zijn natuurlijk al tien jaar bezig en de ervaring die we in die tijd hebben opgedaan, valt niet te onderschatten. We zijn geen zestien meer, hé. Onze A la Capella-tournee van vorig jaar was bijvoorbeeld superleerzaam. Nadat we 'Tria Cantica', een complex liturgisch lied van Jules Van Huffel, hadden opgenomen, kregen we extra zelfvertrouwen."

Nathalie: "Hmm, dat was een belangrijke stap voor ons. In die kerksfeer voelden we ons overigens wel thuis. Onze stemmen kwamen er goed tot hun recht."

Jorunn: "Weet je, we zijn er ons van bewust dat we elk afzonderlijk kunnen doen wat we willen, maar dat Laïs altijd groter zal blijven dan de som van ons drieën."

Laïs heeft overal op het podium gestaan, van Zuid-Europa tot Zuid-Afrika en van Toronto tot Shanghai. Wat zegt dat over jullie muziek?

Nathalie: "Dat we waar ook ter wereld terecht kunnen, omdat het publiek onze stemmen als een instrument ervaart. Als je erin slaagt een stemming over te brengen, is de betekenis van de woorden eigenlijk niet belangrijk meer."

Jorunn: "Ondanks de cultuurverschillen merken we toch dat het publiek instinctief aanvoelt waar we het over hebben. En voor wie de teksten wel begrijpt, zijn ze gewoon een aardige bonus."

Die teksten komen vaak uit oude liedboeken, maar op jullie nieuwe cd staan ook covers van Jacques Brel en Herman van Veen.

Jorunn: "Dat zijn toevallige keuzen. Die toevalsfactor heeft bij Laïs altijd een belangrijke rol gespeeld. Volgens mij heeft 'Opzij' van Van Veen ook met doodgaan te maken. Die gejaagdheid, niet te veel nadenken, gewoon blijven doorspurten tot je de eindmeet haalt. Vreemd, hoor, naarmate je langer met die nummers bezig bent, ga je er ook meer lagen in ontdekken."

Er is een zekere exotiek in jullie cd geslopen. Het oosters aandoende strijkersarrangement van 'Rinaldo' herinnert aan de platen van de Arabische Oum Kalsoum.

Annelies: "Dat nummer is ontstaan tijdens een strandvakantie in Turkije. Die omgeving heeft er duidelijk haar stempel op gedrukt. We hebben zelfs een saz gebruikt."

Jorunn: "In de buurt van ons hotel bevonden zich drie moskeeën. Op een zeker ogenblik begonnen de respectieve imams op te roepen tot het gebed en het was prachtig om te horen hoe hun stemmen door de wind werden meegedragen en tegen elkaar opbotsten. De tekst gaat dan weer over een Italiaanse rover die naar het schijnt echt heeft bestaan."

Douce victime staat weer bol van de dramatische verhalen die per definitie slecht aflopen. En altijd zijn mannen de boosdoeners.

Nathalie: "O, vrouwen zijn ook door en door slecht, hoor. Maar doordat ze het beter weten te verbergen, krijgt niemand iets in de gaten." (lacht)

Annelies: "Je vindt nu eenmaal niet veel oude teksten waarin een man door een vrouw misbruikt wordt. Hoewel, 'Klaas' hebben we toch ook gezongen? En op onze a-capella-cd staat een nummer over een vrouw die 'ter hjerberg gaet' en zich ophoudt met 'clapeye-gespuys', terwijl haar man het huishouden doet en voor de kinderen zorgt."

Jorunn: "Precies. Als we zulke teksten aantreffen, gebruiken we ze graag. De pijn die uit die nummers spreekt, vinden we trouwens wel mooi. Folk wordt vaak geassocieerd met luchtige huppeldeuntjes, maar zelf vinden we het juist belangrijk dat er iets wezenlijks wordt verteld. Mocht het proces-Dutroux twee of drie eeuwen geleden hebben plaatsgevonden, dan waren er gegarandeerd honderden liederen over geschreven. Ik heb oude liedboeken waarin haast uitsluitend gruwelijke moorden ter sprake komen. Toen er nog geen radio of televisie bestonden, had een lied ook een andere functie dan vandaag. Het was een nieuwsdrager. Op het marktplein hoorde je dan iemand zingen over een gebeurtenis die enkele dorpen verderop had plaatsgevonden."

Ten tijde van jullie debuut-cd gold Laïs nog als vaandeldrager van de Vlaamse folkrevival. Vandaag laten jullie geestesgenoten nauwelijks nog iets van zich horen.

Annelies: "Tja. Het was vooral een mediaverhaaltje, hé. Het verzadigingspunt is blijkbaar bereikt. Het wereldje draait weer helemaal op zichzelf, al draait het wel beter dan vroeger."

Jorunn: "Folk is in ruime mate traditionele muziek. Misschien missen de meeste muzikanten die in dat genre actief zijn wel de drang om echt te evolueren."

Welke uitdagingen hopen jullie in de toekomst nog aan te gaan?

Annelies: "We spelen allang met het idee om ons op een kinderproject te storten, iets sprookjesachtigs."

Jorunn: "Iets zoals Het Oink-beest van Elly & Rikkert."

Nathalie: "Ik zou met Laïs graag eens iets heel experimenteels doen, in de trant van Laurie Anderson of Fatíma Miranda. Onze stemmen elektronisch laten manipuleren..."

Annelies: "Als vroeger zoiets ter sprake kwam, dachten we meteen: laten we er nog maar even mee wachten. We durfden zo weinig. Maar na drie cd's denk ik toch dat het stilaan moet kunnen. We hoeven met al wat we doen toch niet telkens iedereen te plezieren?"

Jorunn: "We zijn niet meer bang om risico's te nemen, we willen vooruit. En ook al vieren we dit jaar onze tiende verjaardag als groep, onze honger naar het nieuwe is nog lang niet gestild."

De cd Douce victime verscheen gisteren bij Virgin. Laïs concerteert op 27 april in Brussel (AB), 28 april in Gent (HA'ndelsbeurs) en 29 april in Antwerpen (Roma).

'We stimuleren elkaar om onze grenzen te verleggen en meer uit onze stemmen te halen''Laïs zal altijd groter blijven dan de som van ons drieën''Het verzadigingspunt is blijkbaar bereikt. Het folkwereldje draait weer helemaal op zichzelf'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234