Zondag 18/04/2021

Onze leeuw, goede leeuw

Geen verhaal dat deze week voor zoveel woede zorgde als de dood van Cecil de leeuw. Een koninklijk dier én publiekslieveling, laf vermoord door een rijke Amerikaan. 'Dit zinloos luxehobbyisme stoot mensen tegen de borst.' Maar ook sociale media gooien olie op het vuur.

Twitter, Facebook, kranten, tv: de Zimbabwaanse leeuw Cecil beheerste deze week via allerlei kanalen het wereldnieuws. De dood van het dier zorgde voor een ongeziene verontwaardiging. Vraag is wat dit dier zo anders maakt dan alle andere. Want er worden natuurlijk met de regelmaat van de klok beschermde diersoorten vermoord in Afrikaanse parken. Waarom beroert Cecil de gemoederen, en niet pakweg de vijf olifanten die deze week werden afgemaakt in een Keniaans natuurpark?

Cecil was natuurlijk niet zomaar een leeuw. Het statige dier met lange zwarte manen was al geruime tijd de ster in het Hwange National Park in Zimbabwe. Aangezien het dier nauwelijks bang was van mensen, pronkte hij maar wat graag voor de hordes toeristen die er elke dag op safari trokken.

Bovendien maakte het dertienjarige beest deel uit van een wetenschappelijk onderzoek van de universiteit van Oxford en droeg het een gps-tracker. "Cecil was de ultieme leeuw", zegt Brent Stapelkamp (Oxford University) aan National Geographics. "Hij was groot, krachtig en vorstelijk."

Symboolwaarde

Toen bekend raakte dat het onthoofde karkas van het dier teruggevonden was buiten het natuurpark, deed dat meteen de publieke opinie steigeren. Al was het maar de vele toeristen die een foto van Cecil in hun vakantiealbum hebben. "De symbolische waarde van de leeuw speelt een grote rol", zegt professor sociale psychologie Frank Van Overwalle (Vrije Universiteit Brussel). "Het dier heeft een naam, een geschiedenis... Het zijn allemaal zaken die ervoor zorgen dat de leeuw ons nauw aan het hart ligt."

De gemoederen raakten nog meer verhit toen bekend werd wie er precies verantwoordelijk was voor het einde van de leeuwenkoning. Het was de Britse pers die de identiteit van de leeuwendoder kon achterhalen: Walter Palmer (55), een rijke tandarts uit het Amerikaanse Minnesota. De man had niet minder dan 50.000 euro betaald om het dier begin deze maand af te knallen.

Samen met twee begeleiders lokte Palmer het dier uit het park met lokaas. Daarna verwondde de tandarts hem met een pijl-en-boog. Veertig uur later kon het drietal de uitgeputte leeuw opnieuw lokaliseren, waarna Palmer het dier afmaakte met een kogel. Daarna werd Cecil onthoofd en werd het karkas achtergelaten voor de gieren en hyena's.

Het nieuws maakte van Palmer zelf opgejaagd wild. Een excuusbriefje van de tandarts - "Ik wist niet dat het om een lokale favoriet ging" - kon de furie niet meer doven. Zeker niet nadat foto's begonnen te circuleren van een trotse Palmer tijdens eerdere trofeetochten. Een verblindende glimlach in combinatie met een uitgedoofde leeuw of luipaard.

Puur voor de fun

De woede jegens de tandarts heeft inmiddels zulke proporties aangenomen dat de man zijn praktijk heeft moeten sluiten. Voor zijn huis ligt het vol pluchen dieren en niemand kan op dit moment zeggen waar Palmer en zijn gezin zich precies ophouden.

Het is de uiterste zinloosheid van deze jachtpartij, die volgens sociaal psychologe Vicky Franssen (Arteveldehogeschool) mensen zo tegen de borst stuit. "Deze 'moord' leidt nergens toe. Hij dient niet om het dier op te eten, wat doorgaans toch meer als een basisbehoefte wordt beschouwd. Het is gewoon ter meerdere eer en glorie van één Amerikaan. Puur voor de fun."

Zeker in West-Europa neemt volgens Franssen de verontwaardiging over het zinloos doden van dieren toe. "Je merkt toch hoe steeds meer mensen zich daar tegen afzetten. Konijnen die gruwelijk gedood worden voor kasjmier, nertsen voor bont: mensen zien daar het nut niet meer van in, en delen die filmpjes en hun afkeuring online."

En hoe meer mensen hun afkeer uitschreeuwen, hoe meer mensen zich bij de groep verontwaardigden voegen. "We laten ons natuurlijk makkelijk beïnvloeden", zegt Franssen. "Zeker op Facebook scoort dat soort verhalen dankzij het hoge emogehalte. Zoiets gaat snel viraal. En hoe meer we zulke filmpjes zien, hoe meer onze 'vrienden' daartegen reageren, hoe groter de kans dat de boodschap en verontwaardiging doorsijpelt."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234