Vrijdag 23/04/2021

'Onze concerten moeten een feest zijn'

wereldmuziek

malinese blinde duo amadou & mariam zaterdag op solidarrock in het jubelpark in brussel

Soms klinken de liedjes van Amadou & Mariam als warmbloedige rootsrock. Behalve dan dat ze vaak in het Bambara of een andere West-Afrikaanse taal zingen. Wie zijn muziek graag etnisch zo puur mogelijk heeft, loopt beter in een wijde boog om het tweetal heen. Maar alle anderen kunnen hun voordeel doen met deze swingende Afrikaanse pop.

Brussel

Van onze medewerker

Christophe Verbiest

'Chantez-chantez', zo heet een van de beste liedjes van Amadou & Mariam en die aansporing brengen ze samen al jaren zelf in de praktijk. Amadou Bagayoko en Mariam Doumbia hebben elkaar jaren geleden leren kennen op het Institut des Jeunes Aveugles in Mali. Mariam leidde daar een koor, terwijl Amadou op dat moment al een flinke carrière achter de rug had als gitarist, onder meer in het legendarische orkest Les Ambassadeurs du Motel de Bamako, waarvan Salif Keita nog de zanger is geweest. Het blinde duo had al zes cassettes uitgebacht, de belangrijkste geluidsdrager in Afrika, toen het vijf jaar geleden op cd debuteerde.

Ondertussen hebben de twee al drie schijfjes vol warmbloedige, bluesy West-Afrikaanse pop uit, die wel een stuk Amerikaanser - of meer poppy, zo u wilt - klinkt dan die van bijvoorbeeld hun bekende landgenoot Ali Farka Touré. Op de jongste cd Wati is de gitaar wat belangrijker geworden, maar het fraaie stemmenwerk blijft de grootste troef van het duo. Opvallend is dat ze in veel verschillende talen zingen: Bambara, de belangrijkste taal in Mali, maar ook Dogon, Peul, Tamachek en Frans.

Amadou Bagayoko: "We willen dat zoveel mogelijk mensen zich in onze liedjes kunnen herkennen, vandaar die verschillende talen. Want de nummers bevatten toch vaak een boodschap en die moet gehoord worden, hé. We willen dat onze concerten een feest zijn, maar als je niets begrijpt heb je al minder de neiging om mee te zingen en te dansen. Daarenboven is elke taal ook verbonden met een specifieke muziekstijl. Meer talen zorgt dus automatisch voor een grotere variatie. Maar goed, Mariam en ik hebben een andere achtergrond - zij komt uit een traditioneel koor, terwijl ik vroeger in een popgroep heb gespeeld - waardoor we complementair zijn

Uw werk is ook duidelijk gelieerd met soul en funk.

"Ja, ik heb veel Amerikaanse en Britse muziek beluisterd. Bluesartiesten, maar ook bands als Led Zeppelin en Pink Floyd en gitaristen als Eric Clapton, Jimi Hendrix en John Lee Hooker. Maar in de grond is dat eigenlijk onze muziek, want als je op zoek gaat naar haar wortels kom je uiteindelijk in West-Afrika uit. Ik noem onze songs altijd Malinese muziek met een universeel karakter."

Op uw jongste plaat is de gitaar prominenter aanwezig dan vroeger.

"Dat is een bewuste keuze geweest. Ik ben per slot van rekening gitarist en de nummers bestaan in de eerste fase alleen uit zang en gitaar. Vervolgens komen er pas de andere instrumenten bij. Ditmaal wilden we de gitaar het luidst laten klinken, omdat dat instrument ons het sterkst met onze wortels verbindt."

U werkt op Wati ook met allerlei gasten, zoals feestmens Sergent Garcia en de Marokkaanse gnawamuzikant Hamid El Kasri.

"Een aantal van die mensen kenden we al. 'Wati' betekent tijd en het werd inderdaad tijd om hen eens uit te nodigen op een plaat. Er is trouwens een sterke band tussen de gnawa en sommige Malinese muziek. We zingen weliswaar in een andere taal, maar de melodieën lijken erg op elkaar. Toen ik voor het eerst gnawa hoorde, dacht ik echt dat het Malinese muziek was."

Uit 'Les temps ont changé' leid ik af dat u die veranderingen niet altijd even geslaagd vindt. Waarom?

"Vroeger verzamelden de mensen onder de bomen op het dorpsplein om nieuwtjes uit te wisselen en verhalen te vertellen. Dat verdwijnt langzaamaan en dat nummer is een alarmsignaal: het is een stukje van onze beschaving dat verdwijnt."

Hoe belangrijk is de boodschap die in uw songs zit?

"We zingen niet noodzakelijk over wat onszelf is overkomen. We zijn meer getuigen van allerhande gebeurtenissen en ontwikkelingen. We formuleren het probleem en het is aan de luisteraar om een conclusie te trekken. Voor sommige luisteraars is die boodschap belangrijk, maar je moet 'boodschap' breed interpreteren: onze nummers brengen troost of hoop, zijn een aanmoediging, kortom, een vorm van steun."

Maar het is niet allemaal kommer en kwel. U hebt ook heel wat mooie liefdesliedjes, zoals 'Je pense à toi' of 'Walide'.

"Walide is in Bambara een koosnaampje voor je geliefde. En ja, we zingen graag over de liefde. We zijn man en vrouw en willen ons geluk graag delen met iedereen. Trouwens, onze vorige cd heette Tje ni mousso, wat man en vrouw betekent, om aan te geven dat we ons zowel naar mannen als vrouwen richten."

Uw carrière is eerst van de grond gekomen in Ivoorkust en pas vervolgens in Mali. Hoe komt dat?

"We waren wel al bekend in Mali, maar in die tijd was er níks: geen instrumenten, geen opnamestudio's en het was onmogelijk om een cassette uit te brengen. Vandaar dat iedereen naar Ivoorkust vertrok: Salif Keita, Mory Kanté, veel Zaïrese muzikanten ook. In Ivoorkust is het ons dus wel gelukt en vandaar hebben we in de rest van West-Afrika een voet aan de grond gekregen."

Amadou & Mariam spelen zaterdag op Solidarrock, een gratis festival in het Brusselse Jubelpark, met voorts onder anderen Bob Geldof, Praga Khan en Zita Swoon. Het begint om 12 uur. Sou ni tilé, Tje ni mousso en Wati zijn verschenen op Universal.

'Onze nummers brengen troost en hoop, ze zijn een vorm van steun'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234