Zaterdag 18/09/2021

ReportageBrussel

‘Onze beurten zijn arbeid, wij eisen rechten’: sekswerkers op straat voor erkenning en bescherming

Met de manifestatie eiste sekswerkersvereniging Utsopi duidelijkheid, perspectief en erkenning voor de 30.000 sekswerkers in ons land. Beeld Aurélie Geurts
Met de manifestatie eiste sekswerkersvereniging Utsopi duidelijkheid, perspectief en erkenning voor de 30.000 sekswerkers in ons land.Beeld Aurélie Geurts

Massagesalons, kappers en nagelstylistes zijn alweer aan de slag. Maar wanneer zijn wij aan de beurt, vragen sekswerkers, die gisteren in Brussel protesteerden, zich af. Velen onder hen komen in ernstige financiële problemen te zitten.

Iedereen die ooit al station Brussel-Noord is binnengebold kent de lila ledverlichting langs de panden van de Aarschotstraat. Het laatste jaar zijn de gevels enkel gehuld in de grauwe, grillige realiteit. Op een ooit witte muur staat met grote zwarte letters een noodkreet gekalkt. “J’Existe!

Die noodkreet kreeg gisteren bijval tijdens een bijeenkomst op het Simon Bolivarplein, waar sekswerkervereniging Utsopi duidelijkheid, perspectief en erkenning eiste voor de 30.000 sekswerkers in ons land. Sinds 1 maart zijn niet-medische contactberoepen weer aan de slag. Massagesalons, kappers en nagelstylistes openden de deuren. Maar de vitrines in de Aarschotstraat blijven donker; raamprostitutie en andere vormen van sekswerk zijn door de coronamaatregelen nog steeds aan banden gelegd.

Niet dat dit officieel tijdens persconferenties van Overlegcomités vermeld wordt. “We hebben zelf moeten mailen naar het kabinet van minister David Clarinval (MR) om te vragen wat de versoepelingen voor ons zouden betekenen”, zegt Daan Bauwens van Utsopi. “Sekswerk wordt steeds verzwegen. Toen we deze zomer tijdelijk weer aan de slag mochten werd dat ook niet expliciet gemeld, maar heerste er de vage regel dat ‘alles wat niet verboden is, toegestaan werd.’”

De chaos was al voor de coronacrisis groot. Sekswerk is in België geen officieel beroep. Het wordt niet erkend op sociaal en juridisch vlak – er bestaat bijvoorbeeld geen bijzonder sociaal statuut bij de kruispuntbank. Het administratieve kluwen zorgt ervoor dat heel wat mensen verloren dreigen te lopen in structuren die ze vaak zelf ook niet eens begrijpen. Sommige sekswerkers konden het voorbije jaar simpelweg ook niet voldoende uren aangeven. Het resultaat is dat de overgrote meerderheid geen beroep kan doen op steunmaatregelen of overbruggingsrecht.

De eisen zijn helder: ‘De regering moet ons horen, onze realiteit zien, en onze eisen ondersteunen – hier en nu.’
 Beeld Aurélie Geurts
De eisen zijn helder: ‘De regering moet ons horen, onze realiteit zien, en onze eisen ondersteunen – hier en nu.’Beeld Aurélie Geurts

“We hebben een noodfonds opgericht dat 35.000 euro heeft opgehaald waarmee we 300 sekswerkers financieel hebben kunnen ondersteunen en zo’n 12.000 maaltijden hebben uitgedeeld waarmee ze hun gezin konden voeden. Dat steunfonds is nu leeg”, vertelt Bauwens. “Door het vreemde gedoogbeleid waren sekswerkers sowieso al kwetsbaar, maar nu zijn ze dubbel zo kwetsbaar. De Belgische wetten zijn er niet op gericht om personen die aan sekswerk doen te beschermen, enkel om sekswerk als zodanig heel moeilijk te maken.”

Webcamsessies

Even een lesje legislatuur: sekswerk is in ons land niet verboden. Het afnemen van sekswerk evenmin. De derde partijen die bij deze transactie betrokken worden, maken zich echter wel schuldig aan “het faciliteren van prostitutie”. Dit legt niet enkel pooiers aan banden, maar zorgt er ook voor dat bijvoorbeeld chauffeurs die sekswerkers veilig van en naar klanten brengen, huisbazen van panden die gehuurd worden voor sekswerk of banken waar sekswerkers een zakenrekening willen openen zich wel schuldig maken aan een strafbaar feit. Met alle gevolgen van dien.

“Aan het begin van de pandemie probeerde ik op een veilige manier toch mijn activiteiten voort te zetten”, vertelt Judith* (41) die al zes jaar als escort aan de slag is. “Ik wou webcamsessies tegen betaling aanbieden. Paypal deactiveert echter constant mijn account. Ik moet klanten nu vragen om achteraf over te schrijven, maar dat is niet altijd betrouwbaar.” Om het hoofd boven water te kunnen houden, zag Judith zich genoodzaakt om toch nog fysiek met enkele vaste klanten af te spreken, haar ‘knuffelbubbel’ zoals ze die zelf omschrijft. Judith heeft het geluk dat ze een beroep kan doen op mensen die ze kent en vertrouwt. Heel wat sekswerkers riskeren al maanden hun gezondheid en hun veiligheid door clandestien te moeten werken.

“Stop de hypocrisie! Wij zijn arbeiders en we willen verdomme ook rechten”, galmt het op het Simon Bolivarplein. “Onze beurten zouden niet alleen mogen dienen om belastingen te betalen. We moeten ondersteund worden door wetten en maatregelen die ons beschermen en die ons niet meer uitsluiten. De regering moet ons horen, onze realiteit zien, en onze eisen ondersteunen – hier en nu.”

null Beeld Aurélie Geurts
Beeld Aurélie Geurts

Verschillende leden van Utsopi, maar ook sympathisanten, houden slogans vast. “Als feministe vind ik dat ik hier aanwezig moet zijn”, zegt Aubrey. “Ik wil mijn steun betuigen aan sekswerkers die nog steeds door de regering én de maatschappij miskend worden. Onze taak is tweeledig: er moet een sociaal statuut gecreëerd worden, maar tegelijkertijd moet het stigma ook opgeheven zodat sekswerkers zich daadwerkelijk durven registreren.”

Heel wat sekswerkers laten vandaag immers hun gezicht uit angst voor gevolgen niet zien. “Ik heb heel de nacht wakker gelegen en getwijfeld of ik wel zou komen”, zegt ook Judith. “Als sekswerker maak je jezelf onzichtbaar, omdat je het gevoel hebt dat je dat moet, omdat je langs alle kanten dat signaal krijgt. Ik ben het beu. Daarom sta ik hier. Om de eisen van Utsopi te verdedigen.”

Die eisen worden door een Utsopi-medewerker nog eens helder door de microfoon gestuurd: echte aandacht voor sekswerk in parlementaire debatten, een duidelijk en nauwkeurig versoepelingsplan rond sekswerk, structurele hulp – rekening houdend met de bijzonderheden van sekswerk – en eindelijk échte erkenning en statuut voor sekswerkers, uitgewerkt in overleg met de sector. “Als dat al eerder was gebeurd hadden we hier vandaag niet hoeven te staan. Vive les putes!”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234