Maandag 25/01/2021

Onze beste acteur

'Het kwetst me niet dat mijn vader straks figureert in een tentoonstelling over 'theater en waanzin'', schreef Matthias Schoenaerts in een pakkende brief over zijn vader Julien (DM 27/9). 'Ik vind eerder onze onverschilligheid waanzinnig, en onze houding om mensen die anders in het leven staan maar opzij te zetten. Dat geldt niet alleen voor waanzin, maar ook voor ziekte en dementie.' Een greep uit de reacties.

Ontroerend hoe deze zoon liefdevol praat over zijn vader. En terecht! Julien was en blijft de meeste succesvolle en beste acteur die we ooit hebben gekend in Vlaanderen. Wat een contrast met de woorden van zijn andere zoon in Reyers laat. Chapeau Matthias, dit siert je nog meer dan alle Hollywoodrollen die je zult vertolken!

Mia Merckx, Kontich

Door de straten verdwalen

Het moet zowat 1990 geweest zijn. Mijn vriendin had een bloemenwinkel in de Wolstraat. Op zaterdagen liepen mijn dochtertje van twee en ik daar geregeld rond. Niets te doen; alleen maar naar de mooie verse bloemen kijken. Een even frequente kijker was Julien. Hij stond daar wat in de weg voor de 'kopers', maar genoot evenzeer van de bloemstukken en aaide al eens over het carréke van mijn kleine dochter (die ondertussen ook beroepsactrice is geworden!).

Ook al omdat hij het was, waarschijnlijk, was het hem allemaal gegund. Tot het op een dag héél druk was en mijn vriendin en haar medewerkster een beetje stressy werden. Julien was aan het filosoferen over een rood besje dat wat verloren lag in een groot bloemstuk. Het werd te veel voor de dames en men vroeg mij om met hem te gaan wandelen. Wij twee de zonnige vrieskou in.

Ik heb zelf destijds nog reclametekenen gevolgd in Antwerpen en loop geregeld musea binnen. Ik hou van kunstenaars en ik heb er alle begrip voor dat ze het al eens moeilijk hebben met de wereld, maar dit werd een beetje de dag van mijn leven. Julien was een warm, geweldig mooi pratend man. Ik weet niet meer hoelang we door de oude stad slenterden, maar hij nam mij mee naar zijn appartement, waar zijn vrouw en ik denk ook de jonge Matthias mij een beetje aankeken met een blik van 'wat heeft hij nu weer bij'.

We hebben nog lang verder gepraat bij een sterke koffie. De winkel was zo goed als gesloten toen ik terug was en ik herinner mij dat ze ongerust waren. "Waar heb jij nu gezeten?" "Bij Schoenaerts hé. En hij was het waard!"

Dit is nu een kwarteeuw geleden en nog steeds zie ik Julien naast mij door de straten verdwalen. Ik heb er nooit over gepraat met iemand, maar ik was toen een jonge dertiger en hij heeft mij een beetje veranderd. Telkens als ik hem in een film zie, denk ik aan die dag. Bedankt, mijnheer Schoenaerts. Het was fijn.

Rudy Nuyens, via e-mail

De huisbewaarder

Ik heb de brief van Matthias Schoenaerts over zijn vader Julien meteen uit de krant gescheurd. Ter bewaring. Ik zal niet de enige zijn die geraakt was, al was er één passage die een persoonlijke herinnering opriep. Matthias schrijft over Julien: "Hij kon zich in alles herkennen en er zich mee identificeren. Zichzelf depersonaliseerde hij, maakte hij leeg, om zich nadien in alles te verplaatsen."

Ik herinner me - het moet 1969 geweest zijn, ik was student en ging voor Splinternieuws van Radio 2 (toen BRT 2) weleens op reportage - dat ik naar de Korrekelder in Brugge trok waar Julien Schoenaerts De huisbewaarder van Pinter zou spelen. Schoenaerts was tegelijk vriendelijk nabij en diepzinnig afstandelijk. Te midden van het interview keek hij me ontsteld aan en zei met een stem die plotseling anders ging klinken: "Nu moet ik ophouden, want ik moet nu de huisbewaarder worden..." Hij gaf een hand en stapte op.

Ook Matthias Schoenaerts maakt zich in zijn brief leeg om zich in zijn vader te verplaatsen. Omdat hij dat kan, is hij bereid om het verleden te laten zoals het is en het nog enkel "te koesteren". Overgave noemen we zoiets met een ouderwets woord.

De brief van Schoenaerts zit trouwens vol ouderwets geachte begrippen: durven lijden aan het leven, verdriet aanvaarden, spirituele eenzaamheid, dat charme het wint van zakelijkheid, niet verbitterd maar liefdevol in het leven staan. De brief raakt zoveel mensen diep, omdat hij vergeten maar niet verdwenen waarden naar boven haalt en uit hun ziel tilt. Bovenal dat alles is "te herleiden tot een diepe liefde".

Liefde, dat was het ook dat de jonge Matthias deed besluiten om zijn vader zijn "volle aandacht" te geven en voor hem te zorgen, vier jaar lang. Dat dit ons ten diepste raakt, wil niet zeggen dat dit het alternatief is voor professionele hulpverlening, maar wel dat het onze verwaarloosde verbondenheid raakt. Matthias Schoenaerts heeft de status en renommee bereikt om dat te mogen zeggen.

Mark Van de Voorde, Brugge

Dementie

Zo'n mooie en intense brief van Matthias Schoenaerts en dan lees ik plots "Dementie is eigenlijk wondermooi". Mijn hart staat even stil. Ik herlees en ja, ik herlees diezelfde woorden. Die staan daar zwart op wit en ik krijg het ijskoud.

Mijn man lijdt sinds zijn vijftigste - nu zo'n vijf jaar geleden - aan frontotemporale dementie. Nee, echt niet, dat is niet zo wondermooi. Niet voor hem, niet voor mij en niet voor onze kinderen, die toen nog pubers waren. Het besef stilaan af te glijden, te verdwijnen in de mist, zoals Patrick het zelf noemt, om niet meer zelf te denken en te voelen is echt niet wondermooi, maar vreselijk voor hem, en ook voor ons. Hij wil zélf denken en voelen in plaats van te ondergaan en dat doet hem en ons pijn.

Ik begrijp wat Matthias bedoelt. Het is hoe je ermee omgaat, maar mooi wordt het nooit.

Gudrun Callewaert, via de website

Wat de vlinder zoekt

Ons hart gaat uit naar Matthias Schoenaerts en zijn mama Dominique, samen met Julien onze buren sinds 1985. Eerst in Kipdorp, in het centrum van Antwerpen, daarna op het Zuid. We beleefden van dichtbij de ups en downs van het mooie gezinnetje, waar inderdaad alles draaide om liefde. Liefde van Dominique voor haar man en zoon, liefde van Julien voor zijn vrouw, kind en ja, de creatie, de kunst.

Matthias heeft zich in die woelige periode staande moeten houden, maar kon zich ook laven aan een voorbeeld van toewijding dat weinige ouders hun kinderen (kunnen) geven. Bijzondere omstandigheden scheppen ook de mogelijkheid om het bijzondere in de mensen naar boven te laten komen.

Dat een buitenstaander, een vreemde, daar garen uit wil spinnen, dat moet een 'publiek figuur' er dan maar bij nemen, zeker? Maar fijn is het niet. En inderdaad, de familieleden die nu in de media naar voren treden om het boek te steunen, hebben wij nooit gezien of gehoord.

Matthias, Dominique, laat het overwaaien en stoor je niet aan gieren. De band die jullie hebben gesmeed door dik en dun, door periodes van hoogtes en laagtes, kan nooit meer stuk en zal jullie altijd bijblijven, en jullie leven en werk voeden en inspireren.

Een vlinder zoekt de zon, niet de duisternis.

Naam en adres bij de redactie bekend

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234