Donderdag 24/09/2020

Onverslijtbare Toots steelt de show

Overgangseditie van Jazz Middelheim trekt veel volk, maar mist muzikale uitschieters

Met een fraaie opkomst van 14.500 toeschouwers blikken de nieuwe organisatoren van het oude Jazz Middelheim erg tevreden terug op hun eerste editie. Muzikaal was het nochtans niet zo'n hoogvlieger. Aardige concerten, maar geen enkele uitschieter die de tent echt kon optillen. De 86-jarige Toots Thielemans zette in zijn bekende stijl de warmste momenten neer.

DOOR DIDIER WIJNANTS

ANTWERPEN l Vorig jaar jubelde organisator Miel Vanattenhoven nog bij het slotconcert van Ornette Coleman. Zijn pensioen stond voor de deur, dit was zijn afscheidsgeschenk, meteen een van de allermooiste Middelheimconcerten ooit. Een jaar later is alles veranderd: Miel is overleden, Jazz Middelheim gaat weer jaarlijks en de organisatie is nu in handen van het Gentse team van Bertrand Flamang. Een kleine revolutie in jazzland. Nogal wat getrouwen keken dus een beetje bang naar deze editie, op zoek naar de 'zeven verschillen' met vroeger. Ze mogen een beetje opgelucht zijn: het prachtige park ligt er nog steeds, er zijn weinig reglementen en je mocht er zelfs weer picknicken (vorig jaar door een dwaas plots verboden). De tent is een kwartslag gedraaid, waardoor het podium vanuit het park veel beter zichtbaar is. Dat is een duidelijk pluspunt, maar andere ingrepen worden op gemengde gevoelens onthaald. Het open artiestendorp is een gesloten backstage geworden, kinder jonger dan twaalf moeten nu betalen (weliswaar een soort remgeld), de jamsessies zijn verdwenen (of ver weg verbannen naar café De Hopper) en presentator Wilfried Haesen moest plaats ruimen voor Lies Steppe. Antwerpenaars ergerden zich zelfs aan de catering, zo herkenbaar overgewaaid van Gent Jazz. De metropool bezet door de concurrerende provinciestad, dat ligt gevoelig.

Het zijn allemaal aspecten die mee de sfeer bepalen, maar de concerten blijven toch het allerbelangrijkste. Welnu: die vielen in deze editie een beetje tegen. Niet dat het echte missers regende, dat kon je alleen zeggen van de gemakzuchtige Pharoah Sanders (JJ) en van de monotone geluidsbrij van EX-Material met Bill Laswell (JJ). Maar wel een teken aan de wand: deze twee headliners waren duidelijk niet correct op de affiche gezet, want de andere concerten op donderdag en zaterdag konden wel een breed én kritisch publiek bekoren.

Het was dus zeker niet al kommer en kwel, integendeel. Drummer Dré Pallemaerts (JJJ) overtuigde met zijn kwintet met twee blazers (de gebroeders Belmondo) en de mooi duellerende toetsen van Bill Carrothers en Jozef Dumoulin. Carrothers bekoorde zondag nog in de groep van Robin Verheyen (JJJ). De Nederlandse big band New Cool Collective (JJJ) speelde clean en coherent, maar een beetje doordeweeks. Het Brussels Jazz Orchestra (JJJ) kleurde zoals altijd subtiel, deze keer op de achtergrond van zanger David Linx. En de populairste Belg Jef Neve (JJJ) speelde nu eens niet met zijn overspannen succestrio, maar wel met een feestelijk funkgroepje rond een bescheiden stomende Hammond. De zelden gehoorde zanger-pianist Andy Bey (JJJ) bracht een warme, maar net iets te weinig prikkelende set en stertrompettist Wynton Marsalis (JJJ) presenteerde proper afgestofte jazzgeschiedenis. Er was één radicaal afwijkend concert met het experimentele trio rond Muhal Richard Abrams, Roscoe Mitchell en George Lewis (JJJ). Zij speelden een taaie set waarvan de vreemde charmes in deze tent nauwelijks tot bij het publiek geraakten.

Thielemans en

de hunkering naar meer

Toots Thielemans (JJJJ) concerteert nog heel vaak overal ter wereld, maar zelden zie je hem nog langer dan een goed halfuur op het podium. Dat was deze keer wel anders: met het kwartet van Kenny Werner speelde hij zowaar bijna anderhalf uur en schudde hij zonder verpinken een drietal bisnummers uit de mouw. Op zijn leeftijd is dat op zich al een prestatie, maar zijn set was muzikaal erg goed, zelfs al kon je links en rechts een kleine uitschuiver horen. Toots is werelderfgoed, dat weet zijn vriend Kenny Werner maar al te goed. Een fijn karakter, die Werner. Hij had een prima kwartet meegebracht met drummer Cindy Blackman, bassist Johannes Weidenmüller en saxofonist David Sanchez. Daarmee maakte hij tempo in nummers als 'I hear rhapsody' en in een heel frisse jazzversie van 'Hedwigs Theme', het bekendste thema uit de Harry Potterfilms. Nadien schakelde datzelfde kwartet bekwaam een versnelling lager, een elegant gebaar om de mondharmonica van Toots te verwelkomen.

De openingsconcerten waren overigens vaak de beste van de dag. Telkens had je ook het gevoel: ach, dit zou later op de avond beter werken. Zo haalde saxofonist Charles Lloyd (JJJ) met zijn groep net niet het sublieme niveau van de recente cd Rabo de Nube. Pianist Jason Moran zorgde hier voor de mooiste prikkelingen.

Zangeres Elisabeth Kontomanou (JJJ) overtuigde met haar krachtige stem zonder franjes. Eerlijk, recht door zee, trefzeker. Je zou haar wel een soepelere band toewensen, een pianist met een dwarser karakter, een ritmesectie met meer veerkracht. Zanger José James (JJJ) was met zijn vijfentwintig jaar het broekje van dienst, maar hij moest niet blozen. De tengere James heeft een aantrekkelijke bariton in de keel en zingt donkere jazz, onder meer 'Equinox' van John Coltrane. Hij doet dat met een goed gevoel voor timing en frasering. Hij wordt een beetje gehypet als de nieuwe wonderjongen, maar hij is duidelijk meer dan een loze slungel als Jamie Cullum. Als de producers er nu maar afblijven, dan kan hij nog lang meegaan. (DW)

Drummers en narren

"Ik ben nog niet goed genoeg voor het hoofdpodium", grapte de 66-jarige drummer Han Bennink na afloop van zijn solonummertje. Hij stond op een verhoog van anderhalve vierkante meter en mocht daar een halfuurtje Klara 4 Kids volspelen. Het gebeuren ging feestelijk de mist in omdat het podiumpje pardoes in de biertent van het festival stond zonder aandacht voor een kindvriendelijke sfeer.

De daaropvolgende dagen ondergingen Eric Thielemans, Giovanni Barcella, Chris Joris en Baba Sissoko hetzelfde trieste lot. Eén van hen verwoordde het zo: "Ik stond hier ooit als een muzikant, maar vandaag was ik een nar." De organisatie heeft dat kennelijk nog niet begrepen, want in het afsluitende persbericht noemden ze deze 'Klara 4 Kids' nog een geslaagd experiment. Beter evalueren graag.

(DW)

Het Klara 4 Kids-luik ging de mist in, wegens pardoes in de biertent van het festival gedumpt

Openingsconcerten waren vaak de beste van de dag, terwijl headliners niet altijd op hun plaats stonden

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234