Vrijdag 18/10/2019

Spoorveiligheid

Onveilige treinen met remsysteem uit jaren 30 op drukste spoorlijn van het land

Beeld Photo News

De NMBS heeft nog altijd negen niet-beveiligde treinen rondrijden tussen Antwerpen en Brussel, de belangrijkste spoorlijn van het land. Op 1 november 2015 passeerde een trein er met 90 kilometer per uur twee rode seinen. "We zijn aan het ergste ontsnapt."

Op 1 november vorig jaar, om 10.48 uur, negeerde een treinbestuurder een rood sein in de buurt van Antwerpen Luchtbal. De trein kon op volle snelheid doorrijden en passeerde om 10.49 uur opnieuw een rood sein. Uiteindelijk kwam de trein pas 2,1 kilometer na het tweede rode sein tot stilstand. De bestuurder trok zelf aan de noodrem nadat hij vanuit het seinhuis Antwerpen-Berchem een noodtelefoon kreeg. Op dat moment was de trein vanuit het seinhuis al afgeleid naar een andere spoorlijn om een botsing te vermijden.

De NMBS bevestigt onze informatie. "Het klopt dat de FOD Mobiliteit een onderzoek is gestart naar het incident", zegt woordvoerder Bart Crols. Het gaat om de dienst DVIS (Dienst Veiligheid en Interoperabiliteit van de Spoorwegen). Dat is het onderzoeksorgaan dat zich over alle grote treinrampen buigt, zoals Buizingen, Wetteren, of zondag nog de treinbotsing in Hermalle-sous-Huy. Daarbij lieten drie mensen het leven nadat een trein een onbeveiligde seinpost voorbijreed.

Het incident in Antwerpen was mogelijk omdat de NMBS nog altijd met negen onbeveiligde locomotieven rondrijdt. Zij worden ingezet op de lijn Brussel-Antwerpen, de belangrijkste spoorlijn van het land. Reden te meer om die goed te beveiligen.

Het treinstel dat zondag verongelukte in Hermalle-sous-Huy. Beeld Photo News

Krokodil

Hoe is het mogelijk dat die locomotieven nog rondrijden? De NMBS verkondigt al jaren dat haar hele vloot is uitgerust met noodremsysteem TBL1+. Sinds de regering-Di Rupo is dat zelfs wettelijk verplicht. "Al onze binnenlandse treinen zijn voorzien van TBL1+. Voor de internationale treinen is dat niet zo. Dat is ook niet verplicht", zo legt Crols uit. "In Antwerpen ging het om een incident met de Beneluxtrein, dat is een internationale trein."

Concreet gaat het om locomotieven die na het fiasco van de Fyra zijn ingehuurd door de NMBS. Die zijn enkel uitgerust met een 'krokodil', een veiligheidssysteem uit de jaren 30 dat al lang achterhaald is. "Door het feit dat die treinen niet uitgerust zijn met TBL1+ heeft het systeem in Antwerpen niet kunnen ingrijpen. Op dat moment ben je puur afhankelijk van de bestuurder", zegt een welingelichte spoorbron. "We zijn aan het ergste ontsnapt."

Minister van Mobiliteit François Bellot (MR) legt de verantwoordelijkheid bij zijn voorgangster Jacqueline Galant (MR). "De vorige minister heeft de beslissing genomen om de Beneluxtrein een uitzondering toe te kennen op de veiligheidsvoorschriften. Die beslissing is door de regering in alle transparantie vastgelegd in een Koninklijk Besluit." Bellot benadrukt dat de uitzondering eind 2016 afloopt. "Ik zal erop toezien dat tegen dan alle wettelijke vereisten worden nageleefd."

Minister van Mobiliteit Bellot. Beeld Photo News

Met de schrik vrij

In de Wetstraat valt te horen dat de regering voor een dilemma stond na het wegvallen van de Fyra. "De Benelux-opvolger bleek niet compatibel te zijn met het Belgische veiligheidssysteem. Toen waren er twee opties: ofwel alle verkeer tussen Amsterdam en Brussel stopzetten, ofwel een uitzondering toestaan." Na een lange en moeilijke afweging werd het de tweede optie, stelt een regeringsbron. "Je moet weten: we hadden na de Fyra al genoeg negatieve aandacht gekregen."

De 250 reizigers in Antwerpen kwamen vorig jaar met de schrik vrij. Nadat het toestel tot stilstand kwam, werd de bestuurder meteen van de trein gehaald. Naar hem loopt nog steeds een intern onderzoek, naast het onderzoek door de FOD Mobiliteit. Bronnen met inzage in het dossier zeggen dat er sprake zou zijn van verstrooidheid en afleiding. De passagiers werden na het incident met een andere trein teruggebracht naar Antwerpen-Centraal. Daar konden ze twee uur later hun reis voortzetten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234