Zondag 20/09/2020

Brexit

Ontslag van topadviseur Johnson werpt schaduw over brexitgesprekken

Boris Johnson.Beeld Photo News

In Londen ging gisteren de achtste ronde van de onderhandelingen over de Brits-Europese handelsrelaties na de brexit van start. Die starten onder een slecht gesternte nu bekend is dat de juridische topadviseur van de regering-Johnson ontslag genomen heeft. Hij zou opgestapt zijn uit onvrede met de plannen om het terugtrekkingsakkoord dat vorig jaar gesloten werd, te “verduidelijken” in nationale wetgeving. Volgens critici staat de regering op het punt de wet te overtreden.

Het nieuws van het ontslag van Jonathan Jones werd gisteren bekendgemaakt door The Financial Times. Jones stond al zes jaar aan het hoofd van wat het best als de juridische dienst van de regering in Londen omschreven kan worden, maar kondigde nu onverwachts aan een stap opzij te zetten. Volgens goed ingelichte bronnen waar de krant mee kon praten, is Jones “zeer ontevreden” over het voornemen van de regering om woensdag een wetsontwerp te presenteren dat “specifieke elementen verduidelijkt” van het verdrag dat in 2019 met de Europese Unie ondertekend werd over Noord-Ierland.

Concreet zal die wet Britse ministers de mogelijkheid geven om bepaalde onderdelen van het Ierse protocol naar goeddunken te interpreteren. Daarmee dreigt de regering haar verplichtingen onder internationaal recht met de voeten te treden, reageerde Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen meteen. Het protocol maakt namelijk deel uit van het terugtrekkingsakkoord dat Brussel en Londen vorig jaar overeenkwamen en ondertekenden.

Het ontslag van Jones werpt dan ook een schaduw over de achtste ronde van de onderhandelingen over de post-brexitrelaties, die gisteren van start ging en drie dagen zal duren. Verwacht wordt dat Europees hoofdonderhandelaar Michel Barnier er zal herhalen dat de Britten zich aan hun verplichtingen moeten houden. Bij de Britse oppositiepartij Labour klinkt het dat het ontslag erop wijst dat er iets “verrot” is in de regering van Boris Johnson. “De topjuristen van de regering denken dat die op het punt staat de wet te overtreden”, luidt het.

Tijdens een debat in het Britse parlement heeft de staatssecretaris voor Noord-Ierland, Brandon Lewis, gisteren ook met zoveel woorden toegegeven dat de regering de internationale wetgeving zal overtreden, al is het “op een erg specifieke en beperkte wijze”. Volgens hem zijn sinds de ondertekening van het Ierse protocol de “omstandigheden” veranderd en bestaan er ook precedenten voor regeringen “die hun internationale verplichtingen moeten heroverwegen”.

Pro memorie: het Ierse protocol is in de eerste plaats bedoeld om een harde grens op het Ierse eiland te vermijden, evenwel zonder dat het economisch verkeer tussen Noord-Ierland en Groot-Brittannië al te zeer verstoord wordt. Waar de regering-Johnson nu op wil ingrijpen, zijn specifieke provisies op het vlak van staatssteun en douaneformaliteiten voor Noord-Ierse bedrijven. Als Londen doorduwt, dreigt de zaak uiteindelijk bij het Europees Hof van Justitie terecht te komen. Het is nog maar de vraag hoe Londen zich in dat geval zal opstellen, want de brexiteers die nu de regering-Johnson domineren willen net onder de jurisdictie van dat Hof uit komen.

Johnson voerde maandag de druk op de onderhandelingen nog verder op door te eisen dat er tegen de Europese top van 15 en 16 oktober een akkoord bereikt wordt. Uit diplomatiek verkeer waar de krant The Guardian de hand op kon leggen, blijkt dat de Europese onderhandelaars ervan uitgaan dat Johnson zich compromisloos opstelt om met een “koehandel” een lastminutedeal te forceren. Zelf verklaarde Johnson dat ook een brexit zonder akkoord voor het Verenigd Koninkrijk een goede uitkomst zou zijn.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234