Zaterdag 04/04/2020

Ontrafeld

Frits Van den Berghe (1883-1939) is niet in één stijl onder te brengen. Hij heeft veel waters doorzwommen: impressionisme, constructivisme, expressionisme en surrealisme. Hij wordt nu herinnerd als kloeke expressionist, hoewel hij ook tintelende schilderijen boordevol licht heeft gemaakt.

MEISJE
Hoewel er veel te zien is in dit grote doek (140 bij 108 cm) gaat de aandacht in de eerste plaats naar het naakte meisje, en misschien heel specifiek naar het licht dat op haar achterwerk valt. Van den Berghe geeft, door het spel van licht en schaduw, de golving van haar rug mooi weer. Het meisje is Yolande, de dochter van de schilder. Ze werd in 1906 geboren. Toch lijkt het afgebeelde meisje in dit schilderij ouder dan vier jaar.

APPELBOOM
Een tweede opvallend element is de appelboom. Het moet een prachtige, zonovergoten dag eind april - begin mei zijn, wanneer de appelboom volop in bloei staat.

LICHT
Het licht schijnt werkelijk overal vandaan te komen. Het komt van boven en valt op het meisje en haar armen. De zon laat ook de bloesem van de appelboom in witte en roze tinten oplichten. En er zijn de gele bloemen, waarop het licht in honderden druppels uiteen is gespat. Frits Van den Berghe schildert hoofdzakelijk met korte penseeltrekken die een nerveuze indruk geven: het spel van het immer beweeglijke licht.

GEEL
Van den Berghe brengt ook subtiel enkele symbolen in het werk aan. Is het toeval dat er, naast het kind, een glazen kruik staat met gele bloesem? Alsof ook het meisje bloeit én doorzichtig is in haar oprechte onschuld en emotie.

KOETS
De titel van het werk, Verrukking (soms tref je ook de titel Extase aan), lijkt te slaan op het meisje, dat verrukt met haar armen naar de voorbijkomende koets en paard zwaait. Het gezin Van den Berghe woonde tijdens de zomermaanden in het kunstenaarsdorp Sint-Martens-Latem. Op gezette tijden reed de kasteelheer van Deurle met zijn koets langs hun huis in de Latemstraat.

BALUSTRADE
De schilder trekt twee keer een grens op tussen het meisje en de voorbijrijdende koets: een muur en een haag. Ook dat is niet toevallig. Van den Berghe had het niet breed, en speelt in dit, op het eerste gezicht 'luministische', werk een aantal maatschappelijke contrasten uit: de armoede van het gezin versus de rijkdom van de kasteelheer, en de impulsiviteit van het meisje versus de gereserveerdheid van de kleine adel. Voorts contrasteert hij naakt met gekleed, en wit met zwart. Tegelijk heeft het werk iets onheilspellends: alsof in die heerlijke lentezon - het begin van een seizoen en van jong leven - een lijkkoets voorbijtrekt.

Het werk behoort tot de Collectie Belfius Bank. 'Un siècle de peinture belge. Rencontre de deux collections' tot 9 november in Musée des Beaux-Arts Liège. www.beauxartsliège.be

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234