Vrijdag 18/10/2019

reportage

Ontrafeld: het linkse complot achter de klimaatmarsen dat er geen blijkt te zijn

Het originele ‘Schema’ (linksonder) dat op internet circuleert, tekenden we voor de leesbaarheid voor u over. Beeld De Morgen

Het raast door sociale media en geeft retroactief grond aan wat Joke Schauvliege wilde zeggen over de Staatsveiligheid en de spijbelaars: Het Schema met de vermeende smeders van het ‘klimaatcomplot.’ ‘Dit is te gek voor woorden, maar het vreet aan de geesten.’

Met een goed complot valt niet vroeg genoeg te beginnen.

Het was ruim twee jaar voor de première van Al Gores
An Inconvenient Truth (2006). Anuna De Wever kon normaal gesproken nog maar net stappen. In het Oost-Vlaamse Oosterzele werd niettemin de kiem gelegd van wat vorige week vorm heeft gekregen als het allesomvattende Schema achter het klimaatcomplot: een overzichtelijke kaart met namen, pijltjes, organisaties en gezichten. 

Boven het hoofd van Katrien Van der Heyden, moeder van Anuna en zaakvoerster van haar eigen bedrijf Nesma Consulting, gaat een pijltje verticaal richting Oosterzele en van daaruit verder naar het partijlogo van de CD&V. De bewijslast gaat terug op de website van Nesma Consulting zelf, dat in de oplijsting van vroegere klanten vermeldt: ‘Mei-juni 2004: Gemeente Oosterzele: Emancipatie Effectenrapportage Welzijnsbeleid.’

Er was, leert een oud krantenknipsel, in die jaren discussie over de heilzaamheid van het sinds de nieuwe coalitie van CD&V en Agalev (2000-2006) gevoerde welzijnsbeleid te Oosterzele. Dus werden er brievenbussen geplaatst en formulieren gebust. Mensen konden zelf aangeven wat ze vonden van het lokale welzijnsbeleid. Monique Perreman was in die tijd een van de twee groene mandatarissen in het de jaren daarvoor door een absolute meerderheid van CD&V gedomineerde schepencollege. De herinnering maakt de oud-schepen lichtjes mismoedig.

Monique Perreman: “Ik was schepen van Sociale zaken en Welzijn. Wij zaten wel in het college, maar wij telden niet echt mee. Van dat contract, met wie het ook wezen mocht, weet ik niks. Dat is een van die vele zaken die men achter onze rug heeft gedaan. Na de verkiezingen van 2006, toen wij het als groenen erg lastig kregen, zijn we uit het college gevlogen. Het eerste wat het nieuwe bestuur deed, was de dienst Welzijn opdoeken. De dienst die ik zelf vanuit het niets had opgebouwd.”

Katrien Van Der Heyden, de moeder van Anuna De Wever (initiatiefneemster van 'spijbelen voor het klimaat’), is volgens het Schema een van de spinnen in het linkse klimaatweb. Beeld Wouter Van Vooren

Deze week was het Schema, of toch het onderdeel helemaal linksboven, een agendapunt op het schepencollege te Oosterzele.

Burgemeester Johan Van Durme (CD&V): “Er kwam een vraag van onze schepen van Financiën. Wat is dat allemaal, met dat schema dat opeens op het internet circuleert? Waarin wij als gemeente Oosterzele in verband worden gebracht met allerlei zaken? Waaruit zou blijken dat wij vijftien jaar geleden een contract zouden hebben afgesloten met de moeder van Anuna De Wever? Ik ga daar nu verder niets over verklaren, want wij wensen allereerst meer duidelijkheid. Wij hebben onze diensten gevraagd een en ander uit te zoeken en wij gaan hierover pas volgende week, als alles is uitgeklaard, communiceren. U moet ook begrijpen: dit is iets van vijftien jaar geleden.”

Samira Atillah

De pijltjes gaan naar CD&V, de vakbond, Groen, sp.a, Hart boven Hard en – godbetert – Arno Kempynck. Dat is de kerel van die sms’jes aan Joke Schauvliege.

De suggestie, in het Schema, lijkt te zijn dat de jongelui achter #YouthForClimate, lang voor ze zich wisten te ontdoen van papfles en pampers, al werden gecoacht, gedrild, geregisseerd en gefinancierd door een mystiek genootschap met een uitgekiend plan. Ene Armand Vervaeck tweette het plaatje op 8 februari met als toelichting: ‘Nieuw schema van de verbanden tussen #AnunaDeWever en de linkse #klimaatkerk die er in geslaagd is om met de steun van #ARCO (ACW), het ABVV en het “LINKSE #middenveld” de politici zo zot te krijgen om mee te doen aan het opbod #ongelooflijk’.

Ook Samira Atillah, mensenrechtenactiviste en ex-parlementair medewerkster van Meryame Kitir, kreeg een plek in het schema. Als “vriendin” van Katrien Van der Heyden, met vervolgens een rode pijl richting sp.a.

Samira Atillah: “Ik dacht eerst dat het een grap was. De meeste mensen rondom me geven de raad het te negeren. Het is zoiets als de foto’s van zwerfafval op festivalweides die onder beelden van de klimaatmars worden geplakt. Hoe meer je erop ingaat en aantoont dat het is gefotoshopt, hoe meer aandacht je eraan geeft.

“Zouden we de hieraan te besteden energie niet beter steken in het samen nadenken over wat we aan het klimaat gaan doen? Ik werk al een tijdje niet meer voor de sp.a-fractie, en de moeder van Anuna ken ik helemaal niet. Ik heb nog nooit met haar gesproken. Ik zag die eens passeren op Facebook, zag dat ze met gendergelijkheid bezig is, en dacht: die wil ik volgen.”

Ook Irfan Oztas, de voorzitter van Groen in Beringen, wordt in het Schema ontmaskerd als “vriend” van Katrien Van der Heyden. Hij zegt al net zo min ooit met haar een woord te hebben gewisseld. “Wat ik niet goed begrijp”, zegt hij, “is waarom ze mij belangrijk genoeg vinden om mij te vermelden”.

Meerdere versies

Publicist Thierry Debels, actief bij ’t Pallieterke en voorheen bij de studiedienst van Jean-Marie Dedecker, was op 6 februari een van de eersten die het Schema op de wereld losliet. Hij retweette het van een anonieme Twitteraar achter Think! @newsfrogtoo die het op zijn/haar beurt elders oppikte. Het Schema lijkt daags na het ontslag van Joke Schauvliege aan elkaar te zijn geplakt, toen het op sociale media berichten regende als zou Katrien Van der Heyden via Nesma actief zijn geweest als speechschrijfster voor Groen-mandatarissen, iets wat meteen door Groen werd afgedaan als fake news.

Sindsdien lijkt een wedren aan bewijsvoering te zijn ontketend die zich al lang niet meer beperkt tot sociale media. In ’t Pallieterke komen Jurgen Ceder (ex-Vlaams Belang, nu N-VA) en hoofdredacteur Karl Van Camp week na week met hun nieuwste bevindingen over wie de ware Machiavelli’s achter de klimaatspijbelaars zouden zijn. De krant De Tijd pakte vorige week paginagroot uit met een eigen schema, dat vertrekt van hoe Katrien Van der Heyden “in 2003 een adviestekst schreef voor de provincie en de stad Antwerpen onder toenmalig schepen Chantal Pauwels”. Volgens de krant “zal snel blijken dat heel de klimaatbeweging een watermeloen is, een groene schil waaronder een dieprode kern schuilgaat”.

Katrien Van der Heyden zelf schrijft op haar website: ‘Als moeder van Anuna voel ik me genoodzaakt om ontsteld te reageren op de aantijgingen dat mijn bedrijf achter de schermen betaald zou worden of wat dan ook te maken zou hebben met de politieke partij Groen. Dit is volledig onwaar. Mijn bedrijf, Nesma Consulting, een eenvrouwszaak, werkt rond gender, diversiteit en gelijke kansen. Ik geef opleidingen gendermainstreaming aan privébedrijven en overheden, gaande van Europees niveau tot lokaal niveau. Als genderexpert moet en wil ik me uitdrukkelijk en totaal apolitiek opstellen.’

Sinds deze week circuleren op Twitter meerdere versies van het Schema. Met pijltjes die kennelijk zijn verwijderd. In een laatste versie is Vlaams Bouwmeester Leo Van Broeck toegevoegd en werd er een pijltje onder het hoofd van Arno Kempynck verwijderd.

Arno Kempynck: “Wat er over mij in dat schema staat, is ongeveer wel waar. Ik werk bij Hart boven Hard. Dat het ABVV medeoprichter zou zijn van Hart boven Hard, is volkomen onwaar. Die hele discussie, over het hosten van de website van Hart boven Hard, is vier jaar geleden al eens in het lang en het breed gevoerd.”

Nog meer pijltjes

Michelle Graus prijkt met haar van Facebook geplukte profielfoto helemaal centraal, met pijltjes naar links, linksboven en rechtsboven. Ze wordt neergezet als spin in het grote web: regisseur bij de VRT, voorzitter van het ACOD, verbonden met ACOD Openbare Diensten en bijgevolg ook met sp.a en ABVV. Bovenop dit alles wordt ook zij geopenbaard als “vriendin” van de moeder van Anuna.

Michelle Graus: “Ik moest er eerst hard om lachen. Voorzitter van het ACOD, dat is toch nog iets anders dan de heel kleine entiteit die de VRT daarbinnen is. Ze gaan blij zijn bij het ACOD (lacht). Wat ik niet snap, is het pijltje links, dat mij verbindt met dewereldmorgen.be. Er is ooit een stuk op dewereldmorgen.be verschenen waarin ik werd geciteerd. Wat is dan de link? Ik vind: als je dan toch verbanden wilt leggen, maak dan tenminste je huiswerk een beetje fatsoenlijk. Ik heb de moeder van Anuna nog nooit ontmoet. Ik ben bevriend met haar op Facebook. Ik neem dus aan dat de makers op haar profiel hebben zitten scrollen.”

Een volgende pijltje gaat van dewereldmorgen.be naar Bieke Purnelle, die zich gedemaskeerd ziet als “auteur” bij dewereldmorgen.be en – ook zij – “vriendin” van de moeder van Anuna.

Bieke Purnelle: “Ik heb haar donderdag (eergisteren, DDC) voor het eerst gezien. Mijn jongste zoon was een van de klimaatstappers. Ze wilden hem vooraan in de betoging in Brussel. Tot dan toe had ik nog nooit met Katrien Van der Heyden gesproken. Toen ik het Schema voor het eerst onder ogen kreeg, was mijn reactie: ‘Huh?’ Ik ben vier jaar geleden opgestapt bij dewereldmorgen.be, omdat ik het te links-dogmatisch vond.

“Erom lachen? Ik weet het niet goed. Ik kan me voorstellen dat dit een eigen leven aan het leiden is. Dat mensen gaan denken van: ho wacht, dat is de moeder van die Anuna, kunnen we met haar nog wel in zee gaan? Dit effect dreig je te krijgen.”

Alona Lyubayeva

Alona Lyubayeva staat helemaal links, naast de onthulling dat ook zij bevriend is met de moeder van Anuna. Anders dan de meeste anderen in het Schema wil het de voormalige Vlaams diversiteitsambtenaar niet lukken om er het lachwekkende van in te zien.

Aluna Lyubayeva: “Dit komt ergens vandaan. Dit komt uit de kokers van mensen die in zuilen denken, van populisten die door het leven gaan met een wereldbeeld van: ‘Als ik steel, dan doen anderen dat vast ook.’ Ze kunnen zich niet voorstellen dat er zoiets zou kunnen bestaan als een spontaan groeiende bekommernis onder jongeren. Tien jaar geleden zou dit een ongepaste grap zijn geweest. Nu is het iets dat onderhuids verder blijft woekeren. Dat Wouter Beke dingen doet zeggen als: ‘De klimaatbeweging wordt gekaapt.’ Je staat hier machteloos tegenover. Je kunt doen alsof het niet bestaat, maar het bestaat wél en het vreet aan de geesten.

“En ik krijg wél mails. Van mensen die me erop aanspreken. Die me vragen of het klopt. Ik zal u precies zeggen wanneer ik Katrien Van der Heyden voor het eerst heb gesproken. Vorige week, toen we onze dochters aan het opwachten waren aan het Ladeuzeplein in Leuven. Het was een gesprek van twee minuten. We waren daarvoor al bevriend op Facebook, dat wel.

“Toen ik het zag, heb ik het Schema gedeeld op Facebook, met een post erbij: ‘Dit is té gek voor woorden.’ Ik kreeg onmiddellijk telefoon van een van de anderen die erop wordt vermeld, met de vraag om het weer weg te halen. Omdat verder sharen alleen maar meer grond geeft aan de gedachte erachter, dat die jongelui marionetten zijn. Ik heb het dan maar weggehaald. M’n woorden teruggenomen. Iets wat ik nooit eerder in m’n leven heb gedaan.

“Weet je wat mij opvalt? Het feit dat Nesma Consulting één keer in 2004 iets zou hebben gedaan voor de gemeente Oosterzele volstaat om heel CD&V te viseren. Als ik op de site van het bedrijf ga kijken, zie ik een ellenlange waslijst van opdrachten die zijn uitgevoerd voor de stad Antwerpen, voor de diensten van Liesbeth Homans. Om maar te zeggen: er zijn evengoed rationele argumenten om te besluiten dat ook N-VA deel uitmaakt van het grote klimaatcomplot. Zelfs méér. Waarom worden zij niet vermeld?”

Afrikaanse wandelstok

Rechtsonder ziet Mathias Bienstman, beleidscoördinator van de Bond Beter Leefmilieu, zich gelinkt met de Bond Beter Leefmilieu, iets waarmee hij wel kan leven. Van daaruit gaat er een pijltje naar Hart boven Hard. Dat op zich dan weer wordt gelieerd aan het ABVV.

Mathias Bienstman: “Ik ken geen enkele andere persoon op het Schema. Echt, niemand. Het is een beetje gênant, bijna. Die Arno, de man van de sms’jes aan Joke Schauvliege, die prijkt pontificaal naast mij, alsof wij samen in het geniep van alles aan het bekokstoven zijn geweest. De realiteit is dat ik die gast nog nooit heb ontmoet. Ook de mama van Anuna niet. Ik ben ook nog nooit naar een bijeenkomst van Hart boven Hard geweest, en volgens wat ik hoor van mijn voorgangers bij BBL, was dat een burgerbeweging. BBL is ooit betrokken geweest bij het opstellen van een basistekst, net als honderden andere organisaties.

“Het lijkt heel sterk op de technieken van Amerikaanse klimaatontkenners, die de hele beweging willen wegzetten als iets van groene zelfbediening. Het legt vooral een enorme onwil bloot om het over inhoud te hebben. Ja, ik ben medeoprichter van signformyfuture.be, ik schreef in 2017 ook een boek, Op eigen kracht, over hoe een evolutie naar een wereld zonder fossiele brandstoffen en kernenergie reëel kan worden. Jammer dat er geen pijltje is gelegd naar het boek (lacht).”

Had men hem erom gevraagd, Mathias Bienstman had betere input kunnen leveren.

“Wat de makers van het Schema duidelijk niet wisten, is dat de Bond Beter Leefmilieu in het vroegere gebouw zit van de CVP. Dat is al twintig jaar zo, intussen. Maar toch. In de kelder hebben we een oude wandelstok gevonden, een relatiegeschenk van een vroeger Afrikaans staatshoofd.”

“Wat je daar allemaal niet mee zou kunnen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234